InterviewJuliette Binoche

Juliette Binoche: ‘Of ik geïntimideerd was door Deneuve? Nee, zo werkt dat niet’

Catherine Deneuve en Juliette Binoche spelen moeder en dochter in een familiedrama à la Kore-eda. De Volkskrant sprak Binoche over haar eigen moeder-dochterrelatie. 

Juliette Binoche.

‘Het is een komedie’, zei de Japanse cineast tegen de Franse actrice, bij het overhandigen van zijn script. Via zijn tolk, want Hirokazu Kore-eda – in 2018 winnaar van Gouden Palm voor zijn dievenfamiliedrama Shoplifters – spreekt geen woord Frans of Engels.

‘Dus ik lás dat script’, zegt Juliette Binoche (56) met een vrolijke jubelintonatie, in een hotelkamer vol journalisten in Venetië, ‘en ik dacht: voor mij is dit helemáál geen komedie.’

Beknopte premisse van La vérité, de film in kwestie: hoofdpersoon Lumir (gespeeld door Binoche), een scenarist die vanuit New York naar het ouderlijk huis in Parijs is overgekomen, ontdekt dat haar moeder Fabienne – een beroemde Franse actrice van in de zeventig – erop los fabuleert in haar pas gepubliceerde memoires. De grande dame du cinéma (een rol van Catherine Deneuve) omschrijft zichzelf in haar autobiografie als zorgzame ouder, maar dat was ze juist niet; ook haar privé-imago is geacteerd. 

La vérité met Juliette Binoche (vooraan links) en Catherine Deneuve (vooraan rechts).

‘Mijn moeder is een leugenaar, zo ontdek ik in de film’, zegt Binoche over Lumir en Fabienne. ‘Nou, als een ouder je als kind níét kwam halen uit school, dan neem je dat persoonlijk op. Zoiets is heel beschadigend. Dus voor mijn personage is er niets komisch aan dit verhaal. Dát moest ik als actrice gestalte geven.’

Nee, zelf had ze ook geen moeder die na school altijd klaarstond, zegt de actrice, als een van de journalisten een bruggetje poogt te slaan van de film naar Binoche’ jeugd. Ze werd na de scheiding van haar ouders op 4-jarige leeftijd ondergebracht op een kostschool en zag haar ouders hooguit om de zoveel maanden. ‘Ik leerde vroeg zelfstandig zijn. Mijn moeder is nog wel een poosje mijn lerares Frans geweest, maar dat was het wel. Mijn vader woonde niet bij ons.’

Regisseur Hirokazu Kore-eda.Beeld Getty / Studio V

Het is de eerste niet-Japanse film van Kore-eda, een van de grootmeesters van het gezinsdrama. ‘Voor mij is hij als Anton Tsjechov, datzelfde niveau van bewustzijn van de subtiliteiten in mensen, de donkere en lichtere kanten. Kore-eda oordeelt nooit over zijn personages.’

Binoche staat erom bekend dat ze ook zelf regisseurs aanschrijft, om ze te polsen voor een samenwerking. Veertien jaar voor de opnamen van La vérité bood ze zich al aan bij Kore-eda, die toen zei nog ‘geen idee’ te hebben, maar ooit wel ‘iets Frans’ te willen ondernemen. Toen hij na Binoche ook Deneuve ontmoette, was het raak.

Vraag aan Binoche: zijn er ook weleens regisseurs die niet reageren op haar telefoontjes of brieven? ‘Je vraagt of ik weleens ben afgewezen, in mijn leven? Dat wil je weten? Nou, dat ben ik. Hahaha. Is het fijn om dat te horen?’

Is Binoche een van de koninginnen van de Franse cinema, dan is Catherine Deneuve de keizerin. ‘Ik ging ervan uit dat we de film niet zonder haar konden maken’, verklaarde Kore-eda vorig jaar bij de wereldpremière van La vérité op het festival van Venetië, over de 76-jarige actrice. Die had wel wat eisen – enkel filmen in en om haar woonplaats Parijs, bijvoorbeeld – voor ze ja zei tegen de rol van de egocentrische filmdiva Fabienne.

De Japanse cineast sprak voorafgaand aan de laatste versie van zijn script uitvoerig met zowel Deneuve als Binoche, via zijn tolk. ‘Hij stelde zich op als journalist: stelde allerlei vragen over acteren. Voor mijn gevoel onthulde ik veel, maar ik geloof niet dat het uiteindelijk in zijn script is beland.’

Juliette Binoche (links) en Catherine Deneuve (rechts) in La vérité (2019).

Het is voor het eerst dat Deneuve en Binoche samen te zien zijn in een speelfilm. ‘Als klein meisje zag ik haar al in de bioscoop, als prinses in Peau D’âne (de Franse sprookjesmusicalhit uit 1970, red.), die vrolijke bontgekleurde film van Jacques Demy. Ik zong de liedjes mee. En ze was zo betoverend mooi. 

‘Maar als je me vraagt of ik nu, op de set, geïntimideerd was door Deneuve: nee, zo werkt dat niet. Ze was heel open. Niet meteen hoor, je moet eerst haar vertrouwen winnen. Ze genoot van het acteren, dat zag ik wel. Ik zag ook dat ze kwetsbaar is, een kwetsbaarheid die ze verstopt achter nonchalance. De sigaret in haar hand als ze de set oploopt, die ze dan niet aansteekt... Dat helpt haar. Ook leert ze haar tekst wel, maar niet te veel – ze moet zich vrij voelen. Zo heeft ze een heel systeem. Geleerd van Marcello Mastroianni, zei ze tegen me’ (Deneuve en de Italiaanse acteur hadden een relatie, red.).

La vérité gaat ook over iemand die niet in staat is te stoppen met acteren, en zelfs in het dagelijks leven een rol speelt. Is dat een reëel gevaar, voor acteurs?

‘Dat denk ik niet’, zegt Binoche, op besliste toon. ‘Als acteur ben je óók gewoon jezelf. Je stopt je ziel in je spel. Er bestaan acteurs die alles willen begrijpen. Ik niet. Ik geloof in leven na de dood. Ik geloof ieder verhaal dat je me vertelt. Dat zit in me, van nature. Het gaat niet via het brein. Het is het lichaam dat meteen ‘ja’ roept. 

‘Mijn dochter had ooit een klein doosje met een nepslang erin, waarmee ze me bang wilde maken. Iedere keer als ze het open deed, gilde ze zelf het hardst, omdat ze het zo eng vond. O, je dochter is een actrice, zei mijn acteercoach, toen ik daarover vertelde. Ze is een gelovige.’

Over de filmtitel, La vérité: ‘In een gezin heeft ieder zijn eigen waarheid, maar er is niet één waarheid. Dat is wat Kurosawa al liet zien met Rashomon.’ Binoche doelt op de Japanse klassieker uit 1950 over de dood van een samurai, verteld door vier getuigen, met ieder een afwijkend verhaal. ‘En omdat er niet één waarheid is, kan het niet anders dan dat gezinsleden elkaar kwetsen. Gekwetst worden is iets wat je moet leren, in het leven. Het hoort erbij. Daarom zijn er zo veel psychoanalysen.’ 

Met half onderdrukte slappe lach: ‘En daarom zijn er zo veel familiefilms.’

Recensie: De samenwerking tussen Deneuve en Binoche levert een mooi genuanceerd duet op in La vérité ★★★☆☆

Catherine Deneuve.

De Franse route

Zoals er een Hollywoodroute is voor regisseurs, zo is er ook het Franse pad. Paul Verhoeven sloeg het in met Elle (met Isabelle Huppert), de Taiwanees Hou Hsiao-hsien met Le voyage du ballon rouge (met Juliette Binoche), de Iraanse Oscarwinnaar Asghar Farhadi met Le Passé (met Bérénice Bejo), diens landgenoot en Palmwinnaar Abbas Kiarostami met Copie conforme (eveneens Binoche). In geen ander land wordt de regisseur – le metteur en scène – zo op een voetstuk geplaatst. Het werk van Aziatische filmmakers heeft op de festivals van Venetië en Cannes een prominente plek, en de films worden vaak beter bekeken in Frankrijk dan in het eigen land. En dan zijn er nog de Franse acteurs. Waar anders vind je zoveel voortreffelijke, wereldwijd vermaarde en gewillige sterren? Verhoeven belandde óók in Frankrijk omdat Amerikaanse steractrices terugdeinsden voor die rol als verkrachte vrouw in Elle.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden