postuumJulian Bream

Julian Bream (1933-2020) was jarenlang dé klassieke gitarist

De Engelsman was niet alleen een groot gitarist, hij was ook een van de bepalende figuren in de revival van de luit. Vrijdagochtend overleed hij, 87 jaar oud.

Julian Bream.Beeld Redferns

Jarenlang was hij dé klassieke gitarist, de beroemdste sinds gitaaroppergod Andrés Segovia. In elk geval zijn er weinigen die de klassieke gitaar zo succesvol hebben gepromoot als Julian Bream. Het was mede te danken aan de vele tournees, plaatopnamen en compositieopdrachten van de Engelsman dat het instrument in de klassieke muziek definitief voor vol werd aangezien. Vrijdagochtend is hij overleden, liet zijn management weten aan onder meer de BBC. Bream is 87 jaar geworden.

Julian Bream werd in 1933 geboren in Londen. Zijn vader, die jazzgitaar en piano speelde, herkende in zijn zoon een muzikaal multitalent. De jonge Julian raakte verslingerd aan de zigeunerjazz van Django Reinhardt, later volgde de klassieke gitaar. Maar toen Bream als 15-jarige op het Royal College of Music terecht kon, moest hij maar iets anders studeren: piano. Het vak gitaar bestond er nog niet en hij werd verzocht zich niet op het conservatorium met het instrument te vertonen. Op gitaar was Bream grotendeels autodidact. Wel consulteerde hij Segovia (1893-1987), die hem hielp bij het aanvragen van een studiebeurs. In 1954 maakte Bream zijn eerste Europese tournee.

Ook al was Bream geen student van de Spaanse grootheid geweest, schatplichtig was hij wel. Segovia had het instrument van de huiskamer naar het concertpodium gebracht en verleidde veel componisten om stukken voor hem te schrijven. Bream zette dat werk voort, maar verbrede de gitaarhorizon door ook componisten te benaderen met een vooruitstrevender profiel en die niet uit gitaarland Spanje of Latijns-Amerika kwamen. Hij vroeg werk aan bij de grootste componisten van zijn tijd, mensen die de gitaar vaak nauwelijks kenden. Benjamin Britten hapte toe, wat resulteerde in repertoirestukken als Nocturnal after John Dowland en de Songs from the Chinese, net als Hans Werner Henze. Igor Stravinsky bleek helaas niet te vermurwen.

Voor Stravinsky speelde Bream niet voor op gitaar, maar op luit: zijn andere liefde. Als puber had Bream een zeeman door Londen zien lopen met een luit, waarop de jonge musicus vroeg wat dat ding dan wel niet was. Hij kocht het instrument, wat een beslissend moment zou blijken in de wereldwijde luitrevival. Vanaf 1959 speelde hij in het Julian Bream Consort, waarin hij zich richtte op Engelse renaissancemuziek.

Bijzonder aan Bream was dat hij de gitaar en luit tijdens recitals kon afwisselen. Hij stond bekend om de afwerking van zijn toon, zijn muzikale intelligentie en perfectionisme. Als gitarist zou alleen de Australiër John Williams kunnen wedijveren met Breams roem. Samen maakten ze platen als Together (1971) en Together Again (1974).

In 2002 nam Bream officieel afscheid van het podium, maar echt stoppen met spelen deed hij niet. Toen hij ter gelegenheid van zijn 80ste verjaardag door The Guardian werd geïnterviewd, zei hij: ‘Wat mij een beetje irriteert, is dat ik weet dat ik een betere musicus ben dan toen ik 70 was. Alleen kan ik het niet bewijzen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden