FilmrecensieDicktatorship

Juist de simpelste momenten uit Dicktatorship leggen het diepgewortelde Italiaanse seksisme overtuigend bloot ★★★☆☆

Gaandeweg begint de olijke ­manier van doen van cineasten en levenspartners Hofer en Ragazzi te vermoeien. 

Luca Ragazzi (links) en Gustav Hofer in Dicktatorship.

In 2011 overwogen de Italiaanse cineasten en levenspartners Gustav Hofer en Luca Ragazzi te vertrekken uit hun vaderland. Het ultraconservatieve politieke klimaat stond hun enorm tegen. Hun tweestrijd, waarbij Hofer naar Berlijn wilde emigreren en Ragazzi toch in Italië wilde blijven, leverde de documentaire Italy: Love It or Leave It op, een aardige roadmovie waarin de twee hoofdpersonages iets te veel in hun vrolijk uitgespeelde tegenstellingen bleven steken.

Dicktatorship volgt een vergelijkbaar stramien. Dit keer richten de twee zich op de Italiaanse machocultuur en het bijbehorende seksisme. Althans, Hofer wil Ragazzi aan het verstand brengen dat er in Italië nog steeds veel emancipatoir werk te verrichten valt en dat hij ook zelf een ‘male chauvinist’ is. Ragazzi denkt aanvankelijk dat het allemaal wel meevalt. 

Daarom neemt Hofer hem mee op onderzoek. Ze gaan naar Milaan, Venetië, Rome, Barcelona en een bergdorpje waar jaarlijks een fallusfestival wordt georganiseerd. Ze spreken met wetenschappers, psychologen, politici, een pornoster en een feminist. Soms doet ook hun transseksuele kapper of de man van de straat een duit in het zakje. Testosteron als twijfelachtig excuus voor het patriarchaat, genderverschillen bij makaken, #MeToo: het komt allemaal voorbij, in losse hoofdstukjes die Hofer en Ragazzi zogenaamd spontaan – kletsend in het hotelbed, luierend bij een meertje – aan elkaar praten. 

Die intermezzo’s komen telkens net zo ingestudeerd over als de contrasterende opvattingen van het tweetal. Een olijke manier van doen die gaandeweg vermoeit: zo charismatisch en grappig zijn de mannen nou ook weer niet. 

Hun veldwerk verloopt op hoog tempo, vergezeld van vrolijke muziekjes en hier en daar een visuele kwinkslag. Het resultaat blijft tamelijk vluchtig, zonder verrassende of unieke inzichten. Een collage van extreem vrijpostige politici (Berlusconi voorop, natuurlijk) sorteert meer effect dan de gemakzuchtige beeldenreeks waarin baltsende en parende dieren worden afgewisseld met pronkende gewichtheffers. Flauw is ook de scène waarin Ragazzi zich met een virtualrealitybril in de positie van een mishandelde verplaatst.

Indrukwekkender is het bezoekje aan de Universiteit van Padua, waar in 1678 de allereerste vrouwelijke student ter wereld afstudeerde. In Italië is nog geen handvol straten naar deze Elena Lucrezia Cornaro Piscopia vernoemd, vertelt Hofer aan Ragazzi, terwijl de door Mussolini verheerlijkte 19de-eeuwse schrijver Alfredo Oriani door het hele land op erkenning kan rekenen.

Staand bij een Romeins standbeeld van Oriani leest Hofer vanaf zijn mobieltje een tekst voor waarin de schrijver aanranding als liefdesdaad aanprijst. Een simpele scène, misschien, maar het zijn juist de simpelste momenten uit Dicktatorship die het diepgewortelde Italiaanse seksisme overtuigend blootleggen.

Dicktatorship

Documentaire

★★★☆☆

Regie Gustav Hofer en Luca Ragazzi.

85 min., te zien in 7 zalen en op Picl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden