Beeldvormers Blootprotest

Juist de Brexit lijkt om de een of andere reden aan te zetten tot naaktloperij

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: Blootprotest.

Zinloos naakt? Milieuactivisten op de publieke tribune van het Lagerhuis. Beeld AP

De mooiste opmerking tot nu toe kwam van de Conservatief Nick Boles. Boles is de man die op maandagavond teleurgesteld zijn eigen partij verliet, nadat het Britse Lagerhuis het zoveelste zachte Brexit-alternatief had weggestemd, maar dat terzijde. Het was tijdens die vergadering dat de Lagerhuisleden te maken kregen met een ongewoon schouwspel: tien mensen stonden op van de publieke tribune, kleedden zich (deels) uit en lijmden zichzelf (echt waar) vast aan het glas tussen het openbare gedeelte en de debatruimte.

Het bleken milieuactivisten te zijn (en het was vast veganistische lijm die niet zo erg plakte). Zij hadden het urenlange gekibbel over blijven of weggaan aangegrepen om te waarschuwen voor een in hun ogen veel ernstiger kwestie: klimaatverandering. Twintig minuten lang wezen hun halfblote billen en met leuzen beschilderde ruggen beschuldigend en ook een beetje onbeholpen richting de politici beneden. Die gingen verrassend snel weer over tot de orde van de dag en toen zei Boles dus droogjes (in de vertaling van Volkskrant-correspondent Patrick van IJzendoorn): ‘Het negeren van zinloze naaktheid is altijd een uiterst Britse eigenschap geweest.’

‘Ooh, get rekt!’ zouden mijn kinderen nu in goed Engels roepen, wat zoveel betekent als: haha, die zit! En ja, die zit zeker. Wanneer zelfs conservatieve Britten niet meer opkijken van een blote protestactie, dan moet je als demonstrant je pr-beleid eens onder de loep nemen. Natuurlijk: er waren heus politici in de zaal die van kleur verschoten. Laten we bijvoorbeeld nooit de bewegende beelden vergeten van Ed Miliband, de voormalige Labourleider, wiens publieke imago in 2014 een deuk opliep door een foto waarop hij nogal onhandig een baconsandwich naar binnen werkte en die nu als een tekenfilmfiguurtje, met ogen die bijkans uit hun kassen popten, naar de bloteriken keek. Het moment zorgde voor een hilarisch gifje op internet.

De foto hierboven werd genomen door parlementslid James Heappey, die hem op Twitter plaatste. ‘Parliament just got a little bit more nuts!’, schreef hij erbij. Maar voor ware ophef zorgde de milieudemonstratie niet. ‘Niet raarder dan al het andere dat zich dezer dagen in het Lagerhuis voordoet’, schreef John Crace de volgende dag in The Guardian, en in het licht van Circus Brexit was dat geen onredelijke constatering. Over het klimaat ging het überhaupt niet.

De blote boodschap 

‘Zinloos naakt’ dus; Boles zei het al. Alleen, het gekke is: júíst de Brexit lijkt om de een of andere reden aan te zetten tot naaktloperij en de gedachte dat een ontkleed lijf garant staat voor een beeld dat het verschil gaat maken. Behalve de milieuactivisten van maandagavond denkt ook Cambridge-professor Victoria Bateman dat haar boodschap, in dit geval een anti-Brexit-tirade, beter beklijft wanneer ze die in haar blote niksie verkondigt.

Victoria Bateman tijdens haar performance in Cambridge.

Afgelopen januari voerde Bateman haar performance Brexit: The Naked Truth op in het Cambridge Junction-theater en zette een filmpje ervan op Twitter. Haar monoloog duurt ongeveer een half uur en binnen drie minuten heeft ze al haar kleren uitgetrokken. Slim: het publiek heeft op dat moment nog best wat tijd over om de blik los te rukken van haar naakte lijf en zich te concentreren op wat ze nu eigenlijk zegt – de herhalingen in haar betoog zijn dan ook ongetwijfeld bedoeld voor de mensen die wat later beginnen met luisteren. Toch gaan de meeste reacties op haar film niet over haar meer dan redelijke argumenten tegen de Brexit, maar over het feit dat ze bloot is óf over het feminisme en de vraag of je als vrouw vrij bent om je lichaam te laten zien. Doorgaans heel zinvol, maar eh – daar ging het nu dus niet om.

De blote boodschap is heus niet dood. Er zijn momenten dat het wel zin heeft om in je nakie te protesteren. Wanneer het om een actie tegen bont gaat en het dierenleed dat daaruit voortkomt, bijvoorbeeld. Of wanneer je je uitspreekt tegen het geringe zelfbeschikkingsrecht van vrouwen, zoals de Tunesische Amina Sboui in 2014 deed. Haar topless zelfportret zorgde voor een hoop opschudding en nóg meer topless protest van vrouwen die het voor haar opnamen, nadat ze was gearresteerd. Daar dekte het bloot de lading. De foto’s ervan brandden gaten in het netvlies.

Niet in Engeland. Het enige wat deze beelden blootlegden, was de doelloosheid van het protest. En grenzeloze vermoeidheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden