Recensie Roadburn

Jubelmoment voor heavy festival Roadburn: ook een dreunend orgel kan loutering brengen ★★★★☆

Podium 013 in afwachting van het optreden van de van de Amerikaanse band Sleep. Beeld Paul Verhagen

Pop

Festival Roadburn, met oa Sleep, Anna von Hausswolff, Sumac, Dodecahedron, Terzij de Horde, Tryptikon en Cave In. 11 t/m 14/4, verschillende locaties in en rond 013, Tilburg

Het wachten duurde lang, maar geduld wordt beloond op het vierdaagse festival Roadburn. De Amerikaanse doomband Sleep laat zaterdagavond eindelijk de zuigende, in de woestijnzon gebleekte riff van het nummer Dragonaut los op de stampvolle grote zaal van 013. Drieduizend hoofdjes knikken op en neer, en de vuisten gaan in de lucht bij dat onvergetelijke mantra van zanger en bassist Al Cisneros: ‘Ride the dragon toward the crimson eye’, prevelt Cisneros op die moordende baslijn en drums van dynamiet. ‘Flap the wings under Mars’ red sky.’ En bam, daar schiet Roadburn door het heelal, op drakenvleugels richting de rode planeet.

Sleep is dit jaar de volumineuze headliner van Roadburn, een band waar Tilburg trots op mag zijn. Vanaf begin jaren negentig draagt de Californische band de in wietdampen gehulde ‘stoner metal’ over de wereld. Sleep werd vanaf de plaat Holy Mountain (1992) een van de monumenten van de in beton gegoten oerrock. Die bouwt voort op de nobele werken van Black Sabbath en de hele bluesrockgeschiedenis die aan die band weer voorafging.

Alles is mooi aan Sleep. Alleen al het podiumplaatje is om door een ringetje te halen: drie kolossen van kerels die twee uur lang tegen elkaar in staan te dreunen met fenomenale, uitgebeende riffs die alle gezond verstand uit de hersenpan blazen. En dus met teksten die door het hoofd komen spoken als je een paar uur aan de waterpijp hebt gehangen. 

Bassist en zanger Al Cisneros van de doomband Sleep. Beeld Paul Verhagen

Sleep is nog altijd een toonbeeld van goede smaak in de heavy muziek. Na de laatste plaat The Sciences wordt de band ook omarmd tot ver buiten de kringen van welingelichte metalheads. De band was gevraagd om het afgelopen weekend te spelen op het enorme (en zeer lucratieve) Amerikaanse popfestival Coachella. Maar Sleep bedankte voor de eer. De band was namelijk ook gevraagd voor het festival Roadburn in Tilburg, en die kans wilde Sleep zich niet laten ontschieten. Sorry, Coachella: Roadburn is de parel van het heavyfestivalcircuit, daar moet je gewoon staan als je wordt uitgenodigd.

De Amerikaanse band Sumac. Beeld Paul Verhagen

Roadburn werd twintig jaar geleden rond bands als Sleep opgetrokken. Festivaldirecteur Walter Hoeijmakers bracht doom, psychedelische rock en ander gitaarverderf naar Tilburg en zette een episch festival in elkaar dat ieder jaar vanuit een land of vijftig publiek trekt. Maar de laatste jaren is Roadburn onstuimig in ontwikkeling. De doommetal van weleer dunt wat uit, en Roadburn is min of meer gedwongen om heaviness, en dus dat gevoel van muzikale overgave en loutering, te zoeken in andere stijlen.

Dat is soms best lastig, maar editie 2019 is een zegetocht. Zeker: de grote hal van 013 wordt nog altijd platgespeeld door fenomenale herriebands als Sumac, die het serviesgoed in heel Tilburg uit de keukenkastjes laat trillen. Maar wat komt een ongekende diversiteit voorbij, van free jazz tot hippe nieuwe psychedelica en indiebandjes met geldingsdrang. Dankzij de context van Roadburn krijgen al die opkomende acts een nieuw aura en ziet het publiek hun muziek in een soort interplanetair stonerperspectief, met dank aan Sleep.

Het optreden van de Zweedse organist en zangeres Anna von Hausswolff in 013, Tilburg. Beeld Paul Verhagen

Het jubelmoment voor Roadburn komt vrijdagavond, bij een verpletterend goede show van de Zweedse zangeres en organist Anna von Hausswolff. In de spookachtige, door zware orgeldreunen gedragen muziek van de Zweedse heeft Roadburn kennelijk bedwelmende krachten ontdekt, en dus staat de kleine Von Hausswolff, met gelukkig voor haar een grote begeleidingsband, op het gigantische hoofdpodium. En ze speelt bij al die jongens en meisjes met zware leren jassen de tranen uit de ogen. 

Wat een openbaring. En wat is Roadburn hierin toch belangrijk. Het festival teert niet op oude gewoonten maar blijft een kloppend hart van muzikale vernieuwing en avontuur, dat een hongerig publiek nog steeds catharsis kan brengen.

Roadburn-specials

Roadburn pleegt ieder jaar speciale shows neer te zetten, en vraagt bands om iets bijzonders op te voeren of zelfs nieuw werk te schrijven. Op zaterdag wordt in de oude kerk het Patronaat een duistere mis gehouden voor de Nederlandse black metal, met steengoede shows van Dodecahedron en Terzij de Horde en een speciaal project getiteld Maalstroom als finale. In de grote zaal van 013 treedt het Metropole Orkest aan met leden van de band Tryptikon, voor een uitvoering van het werk Requiem. En al klinkt het orkestwerk soms wat onvast naast de ronkende bassen en gitaren van Tryptikon, ook hier vervagen grenzen, en wordt in ieder geval geprobeerd nieuwe wegen in te slaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden