Media Onderzoek over betrouwbaarheid

Journalisten en voorlichters zijn het eens: ‘Feiten doen er steeds minder toe voor het publiek’

Persvoorlichters en journalisten hebben weinig vertrouwen in elkaars prestaties, blijkt uit een enquête. Maar liegen mag niet, vindt iedereen. 

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken omringd door studenten. Beeld ANP

Feiten doen er steeds minder toe voor het publiek. Bijna tweederde van de Nederlandse persvoorlichters en journalisten heeft stellig die indruk. Grofweg een kwart van deze beroepsgroepen is het hiermee oneens, de rest oordeelt neutraal. Dit blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en Corner-Stone, dat dinsdag is gepubliceerd. De conclusies zijn gebaseerd op een enquête onder 584 Nederlandse journalisten en 482 persvoorlichters.

Veel verslaggevers oordelen uiterst kritisch over perswoordvoerders, die op hun beurt slecht te spreken zijn over journalisten. Slechts eenvijfde van de redacteuren en verslaggevers verwerpt de stelling dat feiten er steeds minder toe doen voor woordvoerders van bedrijven en instellingen, en maar liefst de helft is het ermee eens. Op hun beurt beklemtonen voorlichters in groten getale dat feiten voor hen onverminderd belangrijk zijn.

De stelling dat feiten er steeds minder toe doen voor journalisten, valt verkeerd bij de meeste verslaggevers: slechts 16 procent beaamt dit. Woordvoerders oordelen aanzienlijk kritischer over journalisten: 45 procent is het eens met de stelling, 34 procent oneens.

Primeurs weggeven

In het rapport staat dat woordvoerders zich het meest ergeren aan journalisten die vooringenomen zijn, zich slecht hebben voorbereid of niet doen aan hoor- en wederhoor. Verslaggevers ergeren zich vooral aan persvoorlichters die traag of niet reageren, die verhullende of nietszeggende antwoorden geven of proberen invloed uit te oefenen op hun publicatie.

Uit het onderzoek blijkt dat beide beroepsgroepen er grofweg dezelfde standaard op nahouden: liegen mag niet, primeurs weggeven aan een journalist wel, hoor- en wederhoor is verplicht, feiten moet je altijd checken en afspraken over iets dat ‘off the record’ is verteld, mag je niet schenden.

Maar de praktijk is anders, constateren veel respondenten. Slechts 14 procent van de journalisten zegt woordvoerders (zeer) te vertrouwen, 53 procent oordeelt neutraal. Ruim driekwart van de journalisten denkt dat de reputatie van de eigen beroepsgroep de afgelopen jaren is verzwakt. Woordvoerders oordelen wat milder: 44 procent denkt dat journalisten reputatieschade hebben opgelopen. 

De ondervraagde woordvoerders schatten dat 35 procent van de berichtgeving in de grootste redactionele media van Nederland betrouwbaar en correct is en dat 59 procent grotendeels klopt. Het Financieele Dagblad bevat de minste fouten, stellen ze. Daarna volgen de NOS en persbureau ANP. 

De drie media die wat dit betreft het slechtst scoren zijn nu.nl, het Algemeen Dagblad en De Telegraaf. Woordvoerders zien de NOS als het belangrijkste medium, voor het ANP en nu.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.