Journalist krijgt kritiek voor onthullen identiteit schrijfster 'Elena Ferrante'

Het pseudoniem van Elena Ferrante, met haar Napolitaanse romans de populairste auteur van Italië, is gekraakt door een onderzoeksjournalist. Onverwacht effect: de lezers zijn woedend. Op de journalist.

Boekcover van Ferrantes boek 'My Brilliant Friend'. In het Nederlands 'mijn geniale vriendin'. Beeld .

Claudio Gatti is de naam. Onderzoeksjournalist voor de zakenkrant il Sole 24 Ore en sinds deze week tevens Lul de Behanger des Vaderlands.

Jarenlang was er in literair Italië maar één vraag relevant, namelijk: wie is Elena Ferrante? Ja, een schrijfster die dankzij haar vier Napolitaanse romans wereldroem vergaarde. Uiteraard. Maar bedoeld werd: wie schuilt er achter het pseudoniem Elena Ferrante?

Die vraag leverde twintig jaar lang een kat-en-muisspel op waarbij de jacht zelf - zo waren alle spelers het eens - beduidend leuker was dan de vangst. Ferrante schreef namelijk met een goede reden onder pseudoniem. Ze vindt dat Italianen te veel bezig zijn met schrijvers, en te weinig met de tekst zelf. Iets waarmee lezers, uitgevers en recensenten het diep in hun hart ook eens waren. Daarom hielden ze de mythe in stand.

Anita Raja

Maar toen was daar deze week opeens onderzoeksjournalist Gatti, dankzij wie de meest prangende literaire vraag noodgedwongen werd vervangen door een nieuwe: waarom zou je de identiteit van een onschuldig iemand - geen moordende maffioos, geen belastingontduikende politicus en geen graaiende bankier - wereldkundig maken, terwijl diegene dat zelf koste wat kost wil voorkomen?

Omdat lezers het 'legitieme recht hebben het te weten', was Gatti's repliek. Ferrante moet schathemeltje rijk zijn geworden van haar boeken, zo dacht Gatti, en dus besloot hij het geld te volgen. Hij speurde in het huishoudboekje van de uitgeverij van Ferrante, zag dat er een simpele vertaalster in stond die miljoenen aan vastgoed bezat en concludeerde: dit is Anita Raja, een in Rome gevestigde vertaalster van een Duitse moeder en een Napolitaanse vader.

Wedergeboorte

Maar terwijl Gatti wachtte op applaus, was daar slechts zijn wedergeboorte als nationale kop van Jut. 'Wij vinden dit soort journalistiek walgelijk. In de portemonnee van een auteur spitten terwijl ze haar naam niet publiek wil maken', zei bijvoorbeeld van Ferrantes uitgever. Raja zelf weigert te reageren, maar lezers vrezen en masse de schrijfster naar aanleiding van deze scoop er maar gewoon mee ophoudt. De lol is eraf, basta.

Er is eigenlijk maar een voordeel van Gatti's onthulling, mocht die inderdaad officieel bevestigd worden. Namelijk dat er met de komst van Anita Raja ten tonele eindelijk een einde komt aan een typisch Italiaanse speculatie over superster Ferrante. Namelijk dat de beste vrouwelijke schrijfster sinds Oriana Fallaci hoogstwaarschijnlijk gewoon een man is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden