PostuumAad van den Heuvel (1935-2020)

Journalist Aad van den Heuvel wilde met zijn reportages de wereld verbeteren

De schoolmeester van de KRO; zo werd Aad van den Heuvel genoemd, omdat hij zo’n idealistische televisiemaker was. Afgelopen week overleed de éminence grise van de Nederlandse tv-journalistiek en bedenker van Brandpunt op 84-jarige leeftijd. Hij was al enige tijd ziek.

Aad van den Heuvel in zijn programma Ook Dat Nog!.Beeld ANP Kippa

Als kind wil Van den Heuvel zeeman worden, net als de rest van zijn familie, totdat blijkt dat hij kleurenblind is. Dat hij bij de televisie terechtkomt, is toeval. Hij werkt als verslaggever bij een krant en interviewt in 1959 de directeur van de KRO, over sport en televisie. De man vergist zich, denkt dat Van den Heuvel komt solliciteren en biedt hem een baan aan. 

Voor actualiteitenprogramma Brandpunt maakt de verslaggever talloze tv-reportages in het buitenland. Hij doet verslag van de bouw van de muur in Berlijn en is ter plaatse tijdens de Vietnamoorlog. Daar gaat hij mee met een patrouille, waarbij veel slachtoffers vallen.

Opvallend is dat hij erin slaagt de zeven oorlogsmisdadigers op te sporen die in 1953 zijn gevlucht uit de gevangenis van Breda. Hij treft ze negen jaar later aan in Duitsland.

Een reportage die wereldwijd indruk maakt gaat over de hongersnood in Biafra, een opstandige regio van Nigeria. Van den Heuvel is er in 1968, zijn beelden van uitgehongerde kinderen met schokken talloze tv-kijkers. ‘Biafrabuikjes’, opgezwollen door de honger, worden een begrip in Nederland.

Van den Heuvel in 1989.Beeld ANP

Bombardementen

Brandpunt filmt in Biafra als eerste internationale televisieploeg hoe de luchtmacht van Nigeria burgerdoelen bombardeert, zoals ziekenhuizen. Van den Heuvel, die op tv vertelt dat hij de aanval ‘door een godswonder’ heeft overleefd, krijgt er een journalistieke prijs voor.

In de jaren zestig en zeventig maakt hij veel reportages over ontwikkelingssamenwerking, in Afrika, Latijns-Amerika en Azië. De verslaggever is er in die tijd van overtuigd dat hij met zulke verhalen de wereld kan verbeteren.

Later raakt hij betrokken bij andere programma’s, over nieuws, media en entertainment. De J.C.J. van Speyk-show, bijvoorbeeld, en later de Ver van mijn bed show. In de jaren tachtig wordt hij eindredacteur en centrale presentator van het populaire satirische consumentenprogramma Ook Dat Nog!, met panelleden als Erik van Muiswinkel en Sylvia Millecam.

Hij moet wennen aan die rol, zegt Van den Heuvel als hij in 2017 terugblikt op zijn carrière, in het tv-programma Recht van Spreken. ‘Het was een wonderlijke overgang, van honderden doden en verschrikkelijk rampen naar iemand met een verpeste vakantie in Torremolinos. Toen heb ik moeten leren dat klein leed ook leed is.’

Actualiteitenprogramma Brandpunt in 1975, met Ad Langebent (links) en Aad van den Heuvel. Beeld Kippa

Mensenrechten

Idealisme blijft een drijfveer. In 2002 richt Van den Heuvel met onder anderen Walter Etty De Nieuwe Omroep op. Ze willen programma’s uitzenden over het milieu, de derde wereld en mensenrechten. De omroep krijgt toegang tot het bestel, wijzigt zijn naam in Llink, maar gaat in 2010 failliet. 

De hoop dat reportages de wereld kunnen veranderen, raakt hij gaandeweg kwijt, als hij ziet dat alles min of meer bij het oude blijft. ‘Een journalist informeert en dat is het’, zegt hij in een blad voor Nederlanders in Spanje – Van den Heuvel brengt de laatste jaren van zijn leven door in een villa bij Marbella.

In 2015 lijkt zijn dood nabij, als blijkt dat hij longkanker heeft, maar een nieuwe immuuntherapie slaat aan. ‘Daardoor heb ik weer een paar jaar cadeau gekregen’, zegt hij in Recht van Spreken.

Aad van den Heuvel in 1990.Beeld BSR Agency
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden