Josylvio: 'Van de straat? Ik zeg liever van de laan'

Hij kon niet tegen leraren of agenten dus z'n jeugd liep niet lekker. Met 5 miljoen views voor Westside en de cd 2 Gezichten gaat het nu wel goed met raptalent Josylvio, in Tilburg voor hiphopfestival Woo Hah!

null Beeld Valentina Vos
Beeld Valentina Vos

Vraag de Naardense rapper Joost Theo Sylvio Yussef Abdelgalil Dowib alias Josylvio hoe hij momenteel in het leven staat, gezien het toch vrij plotselinge succes van zijn plaat 2 Gezichten, en je krijgt antwoorden waarover je even moet nadenken. En waarbij je soms de straattaalvertaal-app in je hoofd aan moet zetten. 'Ik ben nog steeds die straat', zegt Josylvio. 'Ondanks al die fame. Ik ga die Benz halen binnenkort, al rij ik nu nog in mijn Peugeotje. Keep it real.'

Josylvio (25) praat op watervalsnelheid en daarbij laat hij de metaforen vloeien bij een bedenktijd van ver onder de seconde per zes zinnen. We hebben afgesproken in zijn studio annex vriendenclubhuis annex platenlabelkantoor Van Klasse, op een afgelegen industrieterrein bij Almere. In een donkere loungeruimte onder in het pand, waar Josylvio ongestoord kan kettingroken. Telefoon in de hand - macht der gewoonte. En zo'n typisch schoudertasje onder zijn linkerarm, zo'n hosseltasje, waarmee Josylvio ook maar wil aangeven waar hij vandaan komt. Van die straat, dus. Josylvio's habitat, waar hij niet alléén maar oude vrouwtjes heeft helpen oversteken.

Zijn plaat 2 Gezichten vertelt het verhaal van zijn niet bepaald voortkabbelende leven. In harde en soms onheilspellende straathiphop met toch ook erg aanstekelijke en razend muzikale hooks - of wat we vroeger dan 'refreintjes' pleegden te noemen. De track Westside bijvoorbeeld is een explosieve hiphophit en tikte in een paar weken ruim vijf miljoen views aan op YouTube. Laten we dat nummer er maar eens bijpakken, en Josylvio vragen om toelichting en duiding.

'Je kan niet komen waar we staan, met m'n strijder in de laan

Ik geef geen fock om deze faam, ik ben nog steeds de same

We moven undercover, altijd zijn we ready voor cake

Ze vragen: waar ga je heen?, ik zeg alleen:

Je kan me vinden in de Westside.'

(Uit: Westside)


Ja, die term 'de straat', die gebruikt Josylvio dus liever niet. Niet creatief genoeg en eigenlijk een behoorlijk hiphopcliché. 'Ik zeg vaak: de laan. Je moet een beetje origineel zijn hè, in je woordenschat.' Maar Josylvio heeft het in Westside natuurlijk over de meest recalcitrante fase van zijn leven, vóór hij na zijn 20ste enigszins kalmeerde en serieus de hiphop in dook.

'Ik ben geen domme jongen hoor. Nooit geweest. Maar ik was wel onhandelbaar. Ik kan niet tegen autoriteit, tegen agenten of beveiligers, leraren, wat dan ook. Ik word snel boos.' Dus werd Josylvio al vroeg van school gestuurd en kwam de opstandige puber terecht op een school voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen, een zogeheten zmok-school. Maar ook daar zat hij niet bepaald met de neus in de boeken. 'Jointjes roken, spijbelen.'

En waar kom je dan terecht? Op de straat, of zoals Josylvio het dus zou zeggen: in de laan. 'Ik kan er niet te veel over uitweiden, maar laten we zeggen dat de rottigheid mijn realiteit werd. Met rottigheid kon ik 1.500 euro in een week verdienen. Ik heb veel andere kwaliteiten hoor, ik kan bijvoorbeeld heel goed dingen verkopen. Geef me een bankstel, en ik verkoop het aan je. Maar om daar nu mijn baan van te maken en daarmee dan 1.500 euro in een maand te gaan verdienen. Nee.'

En dat nummer Westside is dus eigenlijk een nostalgische rap over Josylvio's roerige verleden en een ode aan al die jongens in die Peugeotjes en Golfjes. 'Dat nachtenlang in een auto zitten, door heel Nederland rijden met de jongens: ik hield er gewoon van. Dat was mijn cultuur en ik zou eigenlijk nog steeds zo willen leven. Voor mij is dat romantiek, al is dat voor sommige mensen misschien moeilijk te begrijpen. Ik ben nu met andere dingen bezig, maar veel jongens uit die tijd leven nog precies zo. Daarom rap ik ook: 'Ik ging van rennen op de streets, naar rennen op de beats.' Zodat je weet waar ik nu sta, en waar ik vandaan kom. Diep van binnen ben ik nog steeds van die streets. Ik rij nog altijd in een hooptie (kleine auto, red.). Ondanks al die faam (roem, red.) en alles.'

'Ibahesj is in de buurt, skeere mannen kijken zuur

Ren, ren in de hoekie of de huren

Maken rondjes met de puur en ik slang, slang

Ik heb mijn handen op het stuur, bullets wat ik vuur, begonnen in de schuur

We slangden sannie uit de box, zuen ik op die vieze thots'

(Uit: Meters)

In de dreigende en zelfs wat naargeestige track Meters, met kille maar effectieve beats van een van Josylvio's beste vrienden (en vaste producer) Esko uit Almere, duiken we diep in de straattaal, vol lumineuze taalvondsten van nogal diverse oorsprong. De pure taalkunst, waarin Josylvio nu eenmaal uitblinkt. Al zal hij er Nederlandse taalpuristen ook mee voor het hoofd stoten.

Eerst een rondje langs de woorden die een niet-ingewijde niet zal begrijpen. Ibahesj betekent politie. Skeer is blut. Sannie staat voor cocaïne, zuen is wiet. En een thot - sorry dames - is een bitch en dat woord is eigenlijk een afkorting voor That Hoe Over There.

De albumhoes van 2 Gezichten. Beeld
De albumhoes van 2 Gezichten.Beeld

Josylvio: 'De nieuwe straattaal, leer er maar mee leven. Het is de taal van een nieuwe generatie, de jeugd van nu. En die kijkt niet naar kleur, anders dan de oudere generaties.' Wat dat betreft is er dus hoop voor de toekomst, vindt Josylvio. En hij legt uit hoe de straattaal de afgelopen jaren is geëvolueerd, onder andere door de opkomst van het Arabisch in het Nederlandse hangjongerenleven.

'Vroeger was in de straattaal bijna alles Surinaams. Woorden als sannie en zo, ik besefte in mijn schooltijd niet eens dat dat Surinaams was. Alle white kids gebruikten dat woord. Nu is de cultuur op straat nog veel gemengder, en nu zegt iedereen kifesh (hoezo, red.). En zijn er honderd woorden voor politie, van scotoe tot popo. Maar voor mij is het een uitdaging een nieuw woord te vinden - je bent tenslotte een rapper en de taal is je kunst. En dan grijp ik graag terug op het Egyptisch, de taal van mijn vader.'

Zo introduceerde Josylvio - en daar is hij trots op - een nieuw woord voor politie in de Algemeen Beschaafd Nederlandse Straattaal: lehnesh. En dat woord betekent: slangen. En Josylvio legt het weer geduldig uit.

'Als je mij ziet lopen op straat, dan kijk je mij na. Met mijn tasje, mijn capuchon. Maar nu wij aan het praten zijn, merk jij ook wel dat ik een superchille guy ben. Toch? Nou goed. Ik heb dus best veel discriminatie meegemaakt. Mijn vader is Egyptenaar, mijn moeder een Nederlandse, en ik ben me door die discriminatie steeds Egyptischer gaan voelen. En dus word ik vaak aangehouden door de politie, in mijn hooptie. Uitstappen, kofferbak open. Of ik wat bij me heb. Pesterijen. En als ik dan rustig een sigaretje ga roken, bellen zij toch een versterkingsbusje. Dat werk.'

Refrein-guy

Rapper Josylvio hoorde als kind zijn moeder áltijd zingen in huis. Zijn zus draaide Destiny's Child. De muziek zat om hem heen, en Josylvio ontdekte eerst Lange Frans, en daarna de Amerikaanse hiphopgod Tupac. 'Dat was de shit', zegt Josylvio. 'Van hem leerde ik raps schrijven met een flow.' Van zijn vriend, de bekende Almeerse producer Esko, leerde Josylvio dat hij minder afgemeten, zangeriger moest voordragen. 'Ik moest refreins leren maken. Kon ik eerst niet, maar nu ben ik dé refrein-guy.'

'In Egypte noemen ze de politie vaak lehnesh, slangen dus. Ik hoor het mijn neven zeggen: 'Kijk uit, de lehnesh.' De politie is daar ook wat strenger dan hier hoor. Daar moet je echt oppassen. Maar goed, ik schreef een paar jaar geleden een nummer over de politie: Le7nesh, dat schrijf je zo omdat ik woorden graag stileer met cijfers. Het was een diss tegen de politie, gewoon om een keer wat terug te zeggen. En die track was mijn eerste nummer op Spotify, en werd groot. En nu zegt op straat iedereen 'lehnesh' tegen de politie. Prachtig toch? Ik zei het al: ik kan niet tegen autoriteit.'

'Alleenstaand, dus soms was je broke

Uit de put geklommen, helemaal alone

Ik kan je alles geven, niet voor de show

En de toekomst voor me, maar je verdient de kroon

Alles wat je hart begeert, ik heb mijn trots ik heb mijn eer

Het meeste, mama, is van jou geleerd

Tafel gedekt ook al was je skeer'

(Uit: Mama)

Josylvio heeft in zijn leven best wat tegenslagen gehad. Maar een rotjeugd? Absoluut niet. 'Mijn vader ging naar Egypte toen ik 12 was. Mijn moeder zorgde daarna voor mij, mijn broertje en mijn zusje. Dat was soms een struggle, vooral een financiële struggle. Maar ik had een fijne jeugd. Ook omdat mijn ouders nooit ruzie maakten met ons erbij, ze zijn altijd goed geweest voor elkaar.'

Ondanks dat korte lontje en die antiautoritaire levenshouding is Josylvio, hij zegt het zelf ook maar even, een lieve jongen. Met een klein hartje. En als hij moet vertellen over het nummer Mama, dat hij uiteraard schreef voor zijn moeder, dan krijgt hij het kippenvel op zijn armen - 'kijk dan!'

'Ik had me met een paar vrienden opgesloten in een huisje in Friesland, om daar in afzondering tracks te maken, zonder afleiding. Paar nachten doorgehaald, veel geblowd. Ik zat alleen op een kamertje in dat huis en toen moest dit nummer er ineens uit. Ik wilde een keer opschrijven wat ik met mijn moeder had meegemaakt, en vooral dat mijn moeder mijn beste vriend is. Dat ze altijd voor me heeft klaargestaan, ondanks de ellende die ik had op school en zo. Altijd moest ze langskomen na schooltijd, en steeds nam ze het voor me op.'

'Ik heb altijd moeite gehad mijn emoties te tonen, maar toen ik dat nummer had geschreven, moest ik huilen. En toen ik het daarna liet horen aan mijn vrienden en mijn producer Monsif, die de beats bij die track maakte, moest ook iedereen janken. En nu hoor ik van iedereen die dat nummer te gek vindt: hé, we dachten dat jij zo'n rauwe, hasj rokende rapper was maar je bent best gevoelig. Dat hoor ik ook van de boys om me heen. Want al ben je een roekeloze jongen die de hele dag klappen krijgt of uitdeelt, je hebt ook een moeder. En veel jongens herkennen dus iets in dit nummer.'

'En nu weet ik: dit is dé track, man. Je stelt je met zo'n tekst misschien kwetsbaar op, omdat het niet stoer is of zo, maar ik vind dit juist wél heel erg van de straat. Een rap waar mensen tranen bij in hun ogen krijgen is misschien nog wel machtiger dan een pompende track die de hele kamer ondersteboven zet.'

De cd 2 Gezichten van Josylvio is uitgebracht bij Van Klasse/ Cloud 9 Music. Josylvio staat zaterdag 1 juli op het Tilburgse hiphopfestival Woo Hah!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden