Joodse miljoenen nog dit jaar verdeeld

Nog voor het eind van dit jaar moet het gros van de miljoenen zijn verdeeld die de joodse gemeenschap kreeg ter compensatie van het slecht verlopen rechtsherstel na de Tweede Wereldoorlog....

Van onze verslaggever

Voorzitter F. Ensel van de werkgroep die de wijze van verdelen bedacht, geeft toe dat er bijzonder veel werk moet worden verzet in korte tijd, 'maar ik sta erop dat het geen slepende kwestie zal worden'.

Het onder individuele joden te verdelen bedrag valt hoger uit dan de 639 miljoen gulden die maandag op een persconferentie werd genoemd, omdat minister Zalm van Financiën heeft besloten rente uit te keren vanaf het moment dat er een akkoord werd bereikt met het Centraal Joods Overleg (CJO), in maart. Dat levert de joodse gemeenschap nog eens ruim 1,3 miljoen gulden per maand op, rekent Ensel voor.

Verwacht wordt dat de individuele uitkering ongeveer vijftienduizend gulden zal bedragen. Recht op een uitkering hebben alle joden die ten tijde van de bezetting in Nederland zijn vervolgd of beroofd van hun bezit. Zij moeten ten minste één volledig joodse ouder hebben, en nog op 8 mei 1945 in leven zijn geweest. Het gaat om naar schatting 45 duizend mensen. Mochten zij inmiddels overleden zijn, dan wordt het bedrag verdeeld onder de kinderen.

Het geld komt van de overheid, verzekeraars, banken en effectenbeurs, die daarover de afgelopen tijd overeenkomsten sloten met het CJO. Het overgrote deel wordt aan individuen uitgekeerd; wat overblijft gaat naar joodse doelen, maar nooit meer dan 20 procent van het gehele bedrag.

Wordt de procedure goedgekeurd door de Tweede Kamer, dan zal een aanvraagformulier voor de uitkering worden afgedrukt in Nederlandse en buitenlandse kranten. Dat formulier is volgens Ensel het grootste obstakel bij de afhandeling, omdat het invullen ervan emotioneel kan zijn. 'Je moet opgeven wie je ouders waren, bijvoorbeeld. De vraag is hoever we moeten gaan bij het vragen om informatie. We zijn geneigd heel flexibel om te gaan met de aanvragen, maar aan de andere kant moeten we ook verantwoording afleggen.'

Betrokkenen krijgen twee jaar de tijd om hun claim in te dienen. Hebben ze dat gedaan, dan zal het geld binnen drie weken op hun rekening worden overgemaakt. Er wordt nog gezocht naar een onafhankelijke organisatie die de afrekening zal verzorgen. Dat zal een groot bureau worden.

Naast de ruim 640 miljoen die onder individuen wordt verdeeld, heeft de joodse gemeenschap nog geld gekregen dat op andere wijze wordt besteed. Vijftig miljoen van de overheid is bedoeld voor (niet per se joodse) hulpprojecten in het buitenland, zeventig miljoen wordt apart gehouden voor joden die een gedocumenteerde claim hebben op een bank, verzekeraar of de beurs.

Daarnaast komt er een internet-site met gegevens over vermoorde Nederlandse joden. Deze site wordt onderhouden door emeritus-hoogleraar I. Lipschits.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden