Jongeren aan de klassieke muziek? Probeer een biertje

Hoe bereik je een jonger publiek met klassieke muziek? Gewoon, met bier, zonder stoelen en erdoorheen mogen praten, blijkt bij experiment Klassifest in Paradiso.

Beeld Marlena Waldthausen

Een vrouw schiet een van de organisatoren aan. 'Hoe zit dat nou, mag je wel of niet praten tijdens een concert? Ik dacht dat het hier mocht, maar om me heen sist iedereen dat ik stil moet zijn.'

Milena Haverkamp (31), een van de bedenkers van het Klassifest in Paradiso, was net aan het vertellen dat het festival dat vanavond voor de eerste keer plaatsvindt een experiment is, dat ze niet weet of het wel kan: klassieke muziek brengen in de stijl van Paradiso, oftewel, zonder stoelen en met de bar open.

Klassiek mét bier

'Het mag', zegt ze tegen de vrouw. 'Het is gewoon nog wat onwennig.' De bezoeker reageert tevreden. 'Ik bedoel, honderd jaar geleden werd er toch ook geborreld tijdens een concert?'

Ruim een jaar geleden kreeg Haverkamp het idee voor een festival 'zoals je het gewend bent', maar dan met klassieke muziek. Ze zag het succes van initiatieven als de Museumnacht en vroeg zich af waarom er zo weinig vernieuwd werd in de klassieke muziek. Ze miste iets waarin de muziek blijft wat-ie is, dus geen dj's achter een orkest of andere cross-overs, maar waar de beleving wel aansluit bij een jonger publiek.

Samen met Olga Mouret, hoofd marketing en communicatie bij het Nederlands Blazers Ensemble (NBE), bedacht ze Klassifest. Paradiso was enthousiast en stelde twee zalen ter beschikking. Klassieke muziek mét bier, rookruimte en discobal, je mag in- en uitlopen, kletsen, hoesten en tegelijkertijd is er genoeg aanbod voor de serieuze liefhebber. Naast het NBE staan Amsterdam Sinfonietta, het Nederlands Philharmonisch Orkest, violist Lonneke van Straalen, het Nieuw Amsterdams Klarinet Kwartet, en andere ensembles op het programma. 'Zowel de instap-luisteraar als de echte kenner wordt bediend', zegt Haverkamp. Tussen het publiek lopen muziekgidsen, herkenbaar aan hun pruiken, die meer weten over de muziek van Golijov, Copland of Mahler.

Negenhonderd kaarten

De eerste editie, afgelopen zaterdag, slaat aan: negenhonderd kaarten zijn er verkocht. Het is dringen op de gangen van de Amsterdamse poptempel. Een beveiliger houdt een lange rij mensen tegen voor de ingang van de Kleine zaal: te vol, één eruit, één erin. Na twee uur begint de vloer van de Grote zaal al lekker te plakken van het bier, net een normale avond. Normaal voor Paradiso dus, niet voor de klassieke concertzaal.

Het publiek is inderdaad veel jonger dan een gemiddelde avond in het Concertgebouw. Veel buitenlandse belangstelling en veel vriendengroepjes die elkaar ooit in de amateurmuziekwereld hebben leren kennen. Waardering wordt eens niet beleefd achteraf, maar direct geuit, met geloei boven de muziek uit of onderling commentaar. Zoals wanneer presentator Jojanneke van den Berge Golijovs Last Round aankondigt en uitlegt dat het stuk gaat over de acceptatie van de dood. 'Zo, da's wel heftig', zegt een dertiger.

De verwarring over de etiquette blijft. Af en toe, als het gezellige geklets tijdens een optreden te luid dreigt te worden, klinkt er een verbluffend krachtig 'ssst' uit een hoek. Vooral in de Grote Zaal is er een milde strijd uitgebroken tussen de mensen op de balkons, die op een stoel zitten, en de borrelaars staand in de zaal.

Hoe vinden de musici het zelf? Haverkamp: 'We hebben hen van tevoren gezegd: we moeten dit uitproberen. Of het werkt, weten we nog niet, maar laten we het samen gaan doen, dan zorgen wij wel voor publiek.'

Intimiteit

'Een beetje verwarring is juist leuk', zegt Mouret, die uitbundig naar haar collega toe komt lopen. 'Anders verandert er nooit iets.' Voor haar is de avond nu al een groot succes. 'Het zit tot aan het tweede balkon vol en we hebben de allertofste musici.'

In de Kleine Zaal is er meer intimiteit. De musici kondigen zelf de muziek aan en lopen spelend door de zaal. Dat dwingt meer aandacht af. Het is vooral minder anoniem: wie lawaai maakt, krijgt de blik van de geconcentreerde luisteraars toegeworpen. Een groepje jongens maakt tijdens het optreden van het klarinetkwartet iets te luide grappen. Een van hen zegt tegen zijn vrienden: 'Mensen kijken me aan alsof ze willen zeggen: als jij je zo bot gedraagt, moet je maar naar de Grote Zaal.' Zijn vrienden lachen. Er is al een running gag in het leven geroepen.

25/3, Klassifest, Paradiso, A'dam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden