Jonge hond BART VONK MUSICOLOOG (1964-2006)

Bezeten van volksmuziek..

DOOR PETER BRUSSE

Bart Vonk, op 20 mei op 41-jarige leeftijd onverwacht overleden, was een bevlogen etnomusicoloog, afgestudeerd op de Ierse doedelzak, maar hij was evengoed thuis in het lied van de buikdans uit het Midden-Oosten of de Indiase raga. Hij speelde al als klein jongetje trompet in de fanfare en was drummer van de legendarische Limburgse band, De Sufgerukte Wallies. Hij was coördinator wereldmuziek van De Concertzender en presenteerde met zijn lieflijk zuidelijke tongval maandelijks VPRO’s nachtprogramma Grensverkeer dat hij afsloot met melige zinnetjes als: ‘Deze nacht werd u minzaam door de strot gemanoeuvreerd door Bart Vonk.’ Hij was oprichter van een leesclub die zich specialiseerde in de slechtste romans van het jaar, had zijn televisietoestel de deur uitgedaan, en schreef heerlijke recensies voor Het Financieele Dagblad en Onze Wereld. Hij was eigenzinnig, had een prachtige rossig-blonde haardos, was een getraind hardloper, leefde gezond, kocht biologische groente op de markt en was bezeten van het Maastrichtse carnaval. ‘Het riep een soort oergevoel bij mij op, een heel oud ritueel, een paar dagen mag je in een roes verkeren, maar dan is het voorbij. Vroeger werd de slaaf die op het lentefeest even koning mocht zijn, op de brandstapel geworpen. Je weet dat er een onherroepelijk einde komt aan de pret. Daarom zijn carnavalsliederen blij en weemoedig te gelijk.’ Met een microfoon, vernuftig verstopt onder een helm, nam hij het straatgewoel op, dook in de archieven en ontdekte dat tot de Tweede Wereldoorlog in het Nederlands werd gezongen. Hij ging op bezoek bij oude zangers en maakte een fascinerende cd-met-boek De Boonte Störm. (www.musicwords.nl). ‘Bart had het geheim van het carnaval gevonden’, zegt Paula Rennings, met wie hij werkte aan een tv-documentaire.

Hij werd in Ubachsberg bij Heerlen geboren, als jongste in een Hollands gezin van zes kinderen. Zijn vader was grafisch ontwerper bij DSM, zijn moeder was kunstschilderes en vertelde verhalen over Indië. Ze had in het Jappenkamp gezeten. Het was geen doorsnee gezin. Vader Vonk weigerde mee te doen aan een volkstelling, affiches hingen voor het raam en de kinderen vonden dat spannend: ‘Misschien gaan we de gevangenis in.’ Bart wilde zodra hij kon lopen bij de fanfare, hij kreeg een trompet en een uniform. Toen hij een jaar of 10 was maakte hij met zijn broertje Berend, nu cartoonist, onder meer van Trouw, een lied rond het woord hondenlul dat vader zich bij de taperecorder had laten ontvallen.

Op het atheneum in Heerlen had Bart het druk met spelen in bandjes. Hij kon goed tekenen, maar ging na korte aarzeling in Amsterdam muziekwetenschappen studeren en maakte furore als drummer in De Sufgerukte Wallies, de door broer Berend en een vriend opgerichte band.

Met de smartlap Jacqueline wonnen ze de Vergulde Traan. Bart was een groot danser, de meiden kwamen in drommen op hem af, maar uiteindelijk bleef muziek zijn enige ware liefde. Hij was een trouwe vriend, kon niet tegen onrecht, zat altijd vol ideeën en ontdekte fadozangeres Cristina Branco. Hij vond oude volksmuziek in Albanië, maar ook in een kroeg in Luik.

Hij had een geweldige verzameling exotische en kitscherige lp-hoezen en genoot als een beroemdheid vals zong. Hij was vegetariër, maar liep rond in een versleten rood jack met op de rug de naam van een slager in Limburg. Hij was een voortreffelijk kok en is altijd een jonge hond gebleven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden