‘Jonge architect kan crisis benutten voor bezinning’

De Rijksbouwmeester komt met een Onderzoekslab.

Architect Liesbeth van der Pol, die op 15 augustus vorig jaar Rijksbouwmeester werd, kon toen nog niet bevroeden hoe hard de crisis zou toeslaan in de bouwwereld en de architectuur. ‘We moeten deze moeilijke periode met opgeheven hoofd ingaan.’

Uw schrikbeeld is dat van een lost generation. Is de situatie echt zo dramatisch?

‘Ja, alles is stil komen te liggen. Projectontwikkelaars en aannemers zijn getroffen door de terughoudendheid van de banken. De woning- en kantorenbouw is ingezakt. Bij architectenbureaus, landschapsarchitecten en stedenbouwkundigen, die het werk verrichten dat aan de bouw vooraf gaat, is de situatie zeer ernstig. Er vallen duizenden ontslagen, en vooral jongere ontwerpers zijn het slachtoffer.’

U wilt tweehonderd jonge ontwerpers met behoud van uitkering laten deelnemen aan een ‘Onderzoekslab’. Dat is toch een druppel op een gloeiende plaat?

‘Ik koester niet de illusie dat we met dit initiatief de crisis oplossen. Ik denk wel dat we zo gehoor geven aan de behoefte om aan de slag te gaan met de ontwerpopgaven waar Nederland voor staat. De afgelopen economisch zeer goede jaren waren zo hectisch dat er minder ruimte was voor reflectie. Tot de economie waar aantrekt, is er sprake van een time-out, die we kunnen gebruiken voor bezinning.’

Wat krijgen ontwerpers te doen in het Onderzoekslab?

‘Door hen met opgaven aan de slag te laten gaan, blijven ze werkervaring opdoen, behouden we talent en ze kunnen er onderwijs genieten. Dat spreekt het ministerie van Sociale Zaken erg aan, en daarom wil het meedoen. Een van de opdrachten wordt het nadenken over wonen in wijken die het niet gemakkelijk hebben. Vaak wordt daar stadsvernieuwing toegepast, met grootschalige sloop en nieuwbouw. Maar kun je ook op een andere manier, chirurgischer, te werk gaan, is de vraag. Kun je er woningen op een duurzame manier herbestemmen voor echte starters, bijvoorbeeld pas afgestudeerden.’

Hoeveel geld is er gemoeid met deze plannen?

‘Niet zoveel, en daar gaat het ook niet om. Het tijdelijke projectbureau kost ongeveer 7 ton. Belangrijk is dat veel partijen meedoen, en dat zich nog iedere dag nieuwe instellingen en bedrijven melden.’

Maar de sector moet het toch hebben van echte opdrachten?

‘Het Rijk steekt al heel veel geld in het naar voren halen van bouwprojecten. Bovendien, de ontwikkelcompetities voor de 125 bureaus in 5 steden gaan uitmonden in daadwerkelijke opdrachten. De Neprom, waarin 69 projectontwikkelaars zijn verenigd, neemt dat op zich.’

Toch lastig om Rijksbouwmeester te zijn in deze tijd.

‘Ik heb de afgelopen tijd wel gedacht dat wat er nu gebeurt omvangrijk is. Maar de manier waarop iedereen aanhaakt bij dit initiatief, geeft me ook veel energie. Dit is eerder gebeurd, in de jaren tachtig, en toen werd met soortgelijke initiatieven de basis gelegd voor de grote bloei van de Nederlandse architectuur in de jaren negentig. Datzelfde zal nu weer gaan gebeuren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden