Jonathan Littell bekroond voor ‘Les Bienveillantes’

De Amerikaanse schrijver Jonathan Littell heeft voor zijn debuutroman Les Bienveillantes (De zachtmoedigen) de belangrijkste literaire onderscheiding van Frankrijk, de Goncourt-prijs, gewonnen....

Kritiek is er ook, met name van filmmaker Claude Lanzmann, die met zijn documentaire Shoah uit 1985 wereldberoemd werd. Waar Lanzmann de overlevenden van de holocaust aan het woord liet, geeft de 39-jarige Littell alle ruimte aan zijn romanfiguur Maximilien Aue – een cultureel zeer onderlegde SS’er, die geen enkele spijt over zijn deelname aan de jodenvernietiging toont. Als zoon van een Duitse vader en een Franse moeder weet Aue, gebruikmakend van zijn Franse nationaliteit, zich in het naoorlogse Frankrijk op te werken.

De inmiddels 80-jarige Lanzmann hekelde de roman als ‘een giftige bloem van het kwaad’ en verweet de auteur een fascinatie voor zijn hoofdpersoon. Littell, van Pools-joodse origine, heeft geweigerd op die kritiek in te gaan. Hij zegt een hekel te hebben aan ‘polemiek op zijn Frans’. Pikant is dat de Amerikaan al twee keer de Franse nationaliteit heeft aangevraagd, die hem tot dusver op bureaucratische gronden is geweigerd.

De jury van de Goncourt-prijs noemt het ruim negenhonderd pagina’s tellende boek een ‘enorm, dramatisch fresco, dat erin hakt en waar is, helaas’. Littell is erin geslaagd ‘een zeer knappe roman’ te schrijven over een ‘enorme historische gebeurtenis’, aldus juryvoorzitter Edmonde Charles-Roux.

De 39-jarige Amerikaan schreef zijn roman in het Frans. Hij bracht zijn jeugd deels in Frankrijk door, studeerde in de VS en werkte daarna voor een humanitaire organisatie in onder meer Afrika, China en Afghanistan. Ook bracht zijn werk hem in oorlogstijden in Sarajevo, Grozny en Rwanda.

Aanleiding voor zijn roman was een foto, waarop een Russische verzetsheldin bloot in de sneeuw ligt, nadat zij door Duitsers is opgehangen. Gefascineerd door dat beeld deed Littell twee jaar lang onderzoek, waarin hij meer dan tweehonderd boeken over met name het Oostfront las en met de laatste overlevenden sprak.

Binnenkort komt Les Bienveillantes in diverse talen uit. Littell zegt vooral benieuwd te zijn naar de ontvangst in Duitsland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden