Interview John Oliver

John Oliver blikt vooruit op een nieuw seizoen van Last Week Tonight in het Trump-tijdperk

Met zijn programma Last Week Tonight is John Oliver (41) een van de scherpste en geestigste critici van het  Trump-tijdperk. Zondag begint de Britse komiek aan zijn zesde seizoen op de Amerikaanse tv.

John Oliver in Last Week Tonight. Beeld AP

Hoe zijn vakantiedagen waren? ‘Ik heb twee kinderen van 3 en 6 jaar oud’, zegt John Oliver. ‘Dát is hoe ze waren.’ De 41-jarige Brit ontvangt de pers in het hoofdkwartier van betaalzender HBO in New York. Hij draagt een pak met stropdas, het kostuum waarin hij wekelijks het satirische programma Last Week Tonight presenteert. Sinds hij in november het voorgaande seizoen afrondde, heeft hij twee weken vrij gehad. De rest van de winter werkten hij en zijn productieteam non-stop aan het uitpluizen van nieuwe onderwerpen. ‘We hebben een paar opties’, zegt Oliver. ‘Het zou geweldig zijn als één daarvan gaat lukken.’

Dertien jaar geleden debuteerde de komiek uit Birmingham als ‘correspondent’ in The Daily Show van zijn mentor Jon Stewart. Zondag begint hij aan het zesde seizoen van zijn soloprogramma voor HBO. Wekelijks bespreekt Oliver daarin nieuwsonderwerpen die naar zijn smaak onderbelicht blijven, zoals het belang van vaccinaties of de rol van het Amerikaanse Hooggerechtshof. De items hebben de vorm van humoristische colleges, gepresenteerd door een grofgebekte professor met een Brits accent en een voorliefde voor ­absurde analogieën. Het programma won vijftien Emmy Awards in diverse categorieën.

Als hij het over Amerika heeft, spreekt de Brit in de wij-vorm. Zijn beide kinderen zijn Amerikaans, net als zijn vrouw. Zijn positie als buitenstaander verleent hem geloofwaardigheid in buitenlandse thema’s, terwijl hij als import-Amerikaan kritisch kan zijn over het land waar hij woont.

Collectieve onwetendheid

Het kost moeite om de Amerikaan verder te laten kijken dan zijn neus lang is, zegt Oliver. ‘We spelen met een collectieve onwetendheid die hier heerst. In het beste geval is de belangstelling voor buitenlandse politiek op basis­niveau.’ Hij denkt de oorzaak te weten: ‘Amerika heeft op dit moment al genoeg aan zichzelf. Er is weinig ruimte om je af te ­vragen: wat is er bij anderen aan de hand?’

Oliver doelt op het presidentschap van ­Donald Trump, de man die hij vergelijkt met een uitdijende moedervlek. Het dagelijkse theater in het Witte Huis ziet hij niet als een dankbare bron voor materiaal, maar als een noodzakelijk kwaad. ‘We willen het programma zoveel mogelijk behoeden voor de president’, zei hij kort na Trumps beëdiging. Het lukt hem niet altijd. Zo wijdde hij het langste blok van zijn programma onder meer aan de niet-bestaande liefdadigheid van Trump.

Soms is de verleiding vanuit Washington groot, zegt de programmamaker, maar meestal weet hij zich te bedwingen. ‘Je wilt er niet te veel worden ingezogen.’ Oliver vergelijkt elk nieuwtje over Trump met een binnen de kortste keren door de media kaalgevreten karkas. ‘We willen wat Trump die week heeft gedaan het liefst beperken tot de eerste minuten van de show. Dan is het uit de weg en kunnen we praten waarover we echt willen praten.’

Boze wereldleiders

Met zijn satirische buitenlandse items haalt Oliver zich de wrevel van menige wereldleider op de hals. In China zijn ze niet blij met hem, weet hij, en in Tsjetsjenië is hij ongewenst sinds hij een item maakte over de verdwenen kat van president Ramzan Kadirov. ‘Niet dat het hoog op mijn lijst van vakantiebestemmingen stond, maar als het zó gaat, denk je toch: nu wil ik wel naar Tsjetsjenië.’

Van Trump ontvangt Oliver doorgaans geen reactie; in de Amerikaanse president heeft hij naar alle waarschijnlijkheid geen vaste kijker. Al tweette deze tijdens zijn campagne over Last Week Tonight dat hij ‘saai’ vond. De president heeft invloed op zijn werkwijze, geeft de presentator toe, hoezeer hij het Trumpgehalte van zijn programma ook probeert te beperken.

‘Voorheen was het mijn rol om bepaalde overheidsinstanties te bekritiseren’, zegt Oliver. ‘Nu Trump het doet, moet ik juist benadrukken hoe belangrijk sommige van die ­instanties zijn. De verhoudingen zijn ­totaal omgedraaid.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden