Boekenthrillers

John le Carré en John Banville: het thrillerequivalent van slow cooking

In Banville’s April in Spain en Le Carré’s (postuum verschenen) Silverview zijn de auteurs meester over hun particuliere universum.

Rob van Scheers Beeld
Rob van Scheers

Doorgaans gebeurt het zo halverwege de middag. Dan krijgt romancier John Banville (75) – winnaar van de Booker Prize, geroemd als ‘de grootste levende Ierse schrijver’, en regelmatig genoemd voor de Nobelprijs – koppijn van zijn eigen literaire hersenspinsels. Hét moment waarop zijn personage Quirke over de drempel van de werkkamer stapt. Quirke is een Ierse patholoog-anatoom die de hoofdrol speelt in de thrillers van John Banville. Hij schrijft die gewoon voor de lol. Lekker ontspannend, ook voor de auteur. Om onderscheid te maken met zijn serieuzere werk nam hij voor zijn thrillers lang het pseudoniem Benjamin Black aan.

null Beeld Faber
Beeld Faber

Althans, zo vertelt Banville het doorgaans in interviews, maar laat je niets wijs maken. Ook in het nieuwe deeltje acht – April in Spain (Faber; € 22,95), de Nederlandse vertaling verschijnt in november bij Querido – tart de schrijver alle wetten van het thrillergenre. Niks korte zinnen en over elkaar tuimelende plotpunten. Sterker: afgezien van de proloog duurt het tot pagina 150 voordat de lezer de eerste contouren van een thriller begint te zien. Daarmee toont Banville zich meester over de materie. Geen reden tot haast. We hebben nog 200 pagina’s te gaan. Het equivalent van slow cooking.

Quirke is met zijn tweede vrouw Evelyn op vakantie in Baskenland. Preciezer: ze zijn in San Sebastian. Het tijdvak is de jaren vijftig, Franco is aan de macht, en Quirke houdt helemaal niet zo van lummelen. Het maakt hem onrustig, zoals Evelyn – die psychiater is – niet nalaat hem te vertellen. Dat leidt tot hilarische twistgesprekken. ‘Baskenland is net als Ierland. Altijd regen, alles groen en iedereen is katholiek. Je zult genieten, Quirke.’ Een beetje rondhangen op terrassen, dat wil hij dan nog wel (Quirke is een flinke innemer).

Het is tijdens een van die uitstapjes dat hij achter zich een Iers accent hoort. Hij draait zich voorzichtig om, en meent tot zijn schrik een oude bekende te herkennen: April Latimer, een vriendin van zijn dochter Phoebe en telg uit een machtige Ierse clan. Dat kan helemaal niet. April is vijf jaar geleden verwurgd door haar broer Oscar. Destijds een geruchtmakend familieschandaal, met verregaande politieke implicaties. Haar lijk is evenwel nooit gevonden.

Startschot voor de nodige paranoïde verwikkelingen, met gastrollen voor een bewindsman, een huurmoordenaar plus inspecteur St. John Strafford. Die laatste kennen we nog uit Sneeuw (2020), de vorige, veel robuustere thriller van John Banville. De eerste ook die hij onder zijn eigen naam publiceerde, en blijkbaar laat hij dat maar zo. Voorts kunnen we zeggen dat de auteur de personages inmiddels uit zijn verschillende reeksen plukt waarmee hij een compleet sociogram opzet, een particulier universum. Geestig hoor.

Postuum

Hogeschoolschrijven was ook John le Carré (89) niet vreemd. Andermaal slow cooking. Een particulier universum met meesterspion George Smiley als centrale figuur had hij al evenzeer. Le Carré – echte naam David Cornwell – overleed vorig jaar op 12 december, maar postuum is nu zijn zesentwintigste spionagethriller verschenen: Silverview (Luitingh-Sijthoff; € 21,99).

null Beeld Luitingh-Sijthoff
Beeld Luitingh-Sijthoff

In de grote finale van zijn oeuvre neemt Le Carré, binnen een verhaal over vriendschap, de moraliteit van de Britse inlichtingendiensten onder de loep, tot in de jaren zestig zijn werkgever. Worstelend met zijn loyaliteit aan ‘de Dienst’, zo verklapt zijn jongste zoon en schrijver Nick Cornwell (eigen nom de plume: Nick Harkaway) in het nawoord, stelde Le Carré vragen die hij niet eerder had durven opwerpen. Heeft De Dienst nog wel bestaansrecht? Weten ze zelf wat ze aan het doen zijn? Is het de vele offers wel waard?

Of zou dit slechts een publiciteitspraatje zijn? We gaan het meemaken. John Banville had ook goed gekund, maar zojuist is uitgelekt dat Silverview de novembertitel wordt voor de Volkskrant Leesclub.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden