Joep Beving: een muzikale rustpilaar tussen alle herrie

'Ik wil dat de luisteraar even verdwaalt in de muziek'

Via de Spotify-afspeellijst Peaceful Piano werd Joep Beving, die het muziek maken eigenlijk had afgezworen, opeens populair. Zijn prachtige nieuwe album verscheen bij Deutsche Grammophon. Waar haalt hij die melancholieke muziek vandaan?

Foto Linda Stulic

Het is zo ver: het tweede album Prehension van 'peaceful pianist' Joep Beving (41) is uit. In zijn buurtkroeg in de Amsterdamse Watergraafsmeer stelt Beving, een verschijning van ruim 2 meter met een woeste baard waarop Raspoetin jaloers zou zijn geweest, licht gespannen vast dat hij eigenlijk geen idee heeft wat hem te wachten staat.

Hij brak de laatste anderhalf jaar mondiaal door via Spotify, waar hij een miljoenenpubliek voor zich heeft ingenomen. In een persbericht wijst zijn platenmaatschappij erop dat de Nederlander 'een van de meest gestreamde levende pianisten ter wereld' is.

Wat zal er gebeuren nu Prehension niet in eigen beheer verschijnt, zoals zijn eersteling Solipsism (2015), maar wereldwijd via het prestigieuze, in klassieke muziek gespecialiseerde label Deutsche Grammophon, dochter van het grote Universal?

'Het is spannend', zegt Beving. 'Ik merk dat de internationale belangstelling nog groter wordt. Dat is leuk en opwindend, ik wil deze kans graag grijpen, maar ik heb alle mensen die nu voor me aan het werk zijn ook verteld dat ik de rust wil bewaren. Ik ben 41 jaar, een muzikale laatbloeier, vader van twee kinderen. Ik wil beslist geen carrière meer die mijn gezinsleven overhoop haalt.'

Op zijn muziek wordt vaak het etiket 'neoklassiek' geplakt, al vindt hij zelf dat hij eerder rustige pop maakt, maar dan op een piano en zonder zang. Met geruststellende, warme gelijkmatigheid vormen zijn tonen op Prehension melancholieke melodieën. Een eigentijdse Erik Satie. Zijn populariteit op Spotify doet nauwelijks onder voor die van collega- 'neoklassieken' als Nils Frahm en Ólafur Arnalds.

En nu? Interviews? Concerten? Hij deed er nog niet zo veel buiten Nederland. Sterker, hij deed er eigenlijk nog niet eens zo veel bínnen Nederland, want de verstilde, melancholieke pianomuziek waarnaar alleen al via Spotify 1,7 miljoen wereldburgers per maand luisteren, maakt hij pas sinds een jaar of drie. De tracks die hem zijn Spotify-doorbraak bezorgden (The Light She Brings en daarna Sleeping Lotus) verschenen pas in 2015.

Het is een bizar verhaal, dat van Joep Beving, die is geboren en getogen in Doetinchem. Hij zegt dat de piano altijd al in zijn leven was, maar pas drie jaar geleden ontdekte hij dat hij muziek uit het instrument kon toveren die hem werkelijk iets deed.

Elektronische muziek

Een half veertigersleven geleden probeerde hij een conservatoriumopleiding te doen náást zijn studie aan de Universiteit Twente in Enschede, maar dat viel niet vol te houden. In 2003 ging hij in de muziekindustrie werken: 'business development and strategy director' bij het Amsterdamse bedrijf MassiveMusic. Hij maakte muziek voor reclamecampagnes van grote merken als Nike, Adidas en Philips. Daarnaast maakte hij elektronische muziek onder de artiestennaam I Are Giant.

'Ik heb jaren in bands gespeeld, maar wilde ook een betere producer worden en mijn interesse in elektronische muziek verder uitdiepen. Daar was ik in die periode mee bezig.'

Maar toen floot zijn lichaam hem terug. Burn-out. Zwaarmoedigheid.

'Het klassieke verhaal van de dertiger', zegt hij. 'Je denkt dat alles lekker gaat, maar stress en verantwoordelijkheid nemen toe, terwijl je energie een beetje begint af te nemen. Als je die twee te hard laat botsen, klap je in elkaar. Ik maakte me ook zorgen over de toestand in de wereld. Nog steeds wel. Krijgen mijn kinderen met een oorlog te maken? Van die gedachte kan ik wakker liggen.'

De coach die hem op zijn werk begeleidde, had snel in de gaten waar de schoen wrong: Joep Beving luisterde onvoldoende naar zijn hart en moest maar snel gaan doen wat hem werkelijk gelukkig maakte. Muziek maken dus. En daar zat hij dan, thuis, waar alleen die piano stond.

Sleutelmoment

'Ik heb veel jazz gespeeld, maar er kwam nooit iets uit me waar ik zelf iets bij voelde. Ik viel altijd terug op vaste, voorspelbare patronen. Gewoon niet goed genoeg. Ik moest over een drempel: gewoon spelen, niet meer nadenken over wat er uit me kwam. Dát was het sleutelmoment: alles loslaten en gewoon geloven in de waarachtigheid van wat je doet.'

Ziedaar de tweewonderlijk paradoxale kanten van Joep Beving. Aan de ene kant is er de fijngevoelige muzikale laatbloeier die door burn-out en somberte terugkeerde aan de piano en zich aanleerde om haar muziek in alle puurheid uit zich te laten vloeien.

Aan de andere kant is er de sociale jongen die als MassiveMusic-strateeg leerde hoe de muziekindustrie werkt en hoe je een carrière van de grond krijgt. 'Mijn vakkennis heeft me zeker geholpen', zegt hij. 'Ik wist de juiste stappen wel te zetten, maar waar het vooral om draait is een beetje geluk op cruciale momenten.'

Als jongen met knowhow kon hij een aantal stappen vakkundig zelf zetten, maar op de belangrijkste had hij geen invloed: nadat hij zijn in eigen beheer opgenomen album Solipsism (2015) op Spotify had gezet, belandde het nummer The Light She Brings op de immens populaire Amerikaanse playlist 'Peaceful Piano', waarop veel muziek staat die net als die van Beving 'neoklassiek' wordt genoemd, een etiket waarover hij zo zijn gedachten heeft.

Het verschil tussen zijn nieuwe stijl en de jazz die hij eerder speelde, kan hij prima uitleggen: 'In de jazz- en bluestraditie worden veel blue notes en mineur septiemakkoorden gebruikt, die pas ik niet meer toe.'

Miljoenen luisteraars

Gemiddeld 1.766.854 Spotify-luisteraars per maand had Joep Beving begin april. Hoeveel is dat, vergeleken met andere populaire Nederlanders? Ter indicatie: rappers Boef en Lil' Kleine scoorden 1,3 miljoen, Broederliefde 776 duizend en een gitaarband als Kensington 529 duizend. Beving legt het nog wel royaal af tegen grote EDM-mannen als Martin Garrix (26 miljoen) en Tiësto (9,7 miljoen) of producersduo Yellow Claw: Jim Taihuttu en Nils Rondhuis (6,1 miljoen).

Korte tracks

Lastiger vindt hij het om in woorden te vatten waarom zijn muziek wat hem betreft niet 'neoklassiek' is. 'Dat het wat mij betreft vooral pop is, heeft met de korte tracks te maken, de korte spanningsbogen, de korte muzikale verhaaltjes die ik vertel.'

Soms lijkt hij te werk te gaan als Sigur Rós of Radiohead, maar dan solo, op een piano en zonder vocalen.

'Ik probeer zo veel mogelijk noten te schrappen, om de muziek eenvoudig te houden en tot de essentie terug te brengen. Ze noemen mijn muziek ook niet overal neoklassiek. Ik zag laatst de promotiefoto's die ze in Japan gaan gebruiken: een beetje Game of Thrones-achtig. Blijkbaar roept mijn muziek daar meer een fantasy-associatie op.'

Het nieuwe album Prehension voelt, meer nog dan het vorige, Solipsism, aan als een eenheid: geen losse verhaaltjes, eerder hoofdstukken die samen een muzikaal relaas vormen. Er zit nog meer ruimte tussen de noten, waardoor de melancholieke muziek nooit zwaar wordt. Troostrijk, eerder. En gewoon prachtig. Wat maakt het dan eigenlijk uit of je van instrumentale pianopop of neoklassiek spreekt?

'Wat ik wil, is de tijd vertragen', zegt Beving. 'Ik wil dat de luisteraar even verdwaalt in de muziek.'

Dat ze dat inderdaad doen, laten ze hem massaal weten. Uit alle hoeken van de wereld ontvangt hij berichtjes, waaronder volgens Beving opmerkelijk veel e-mails van mensen die kampen met depressies.

'Jouw muziek maakt me rustig, schrijven ze. Of: door jouw muziek is er weer licht in mijn hoofd. Dan voelt het alsof de cirkel rond is, want bij burn-out en gevoelens van depressie begon het allemaal. Het was voor mij de reden om deze muziek te gaan maken. Zulke complimenten vind ik het allermooist.'

Joep Beving: Prehension. Deutsche Grammophon/Universal.

Live te zien:
22/4 Motel Mozaïque, Rotterdam (Rotterdamse Schouwburg, 17.00 uur)
20/5 TivoliVredenburg, Utrecht
25/6 Down The Rabbit Hole, Beuningen.

Joep Bevings succes verklaard

1. LABEL

'Om muziek uit te mogen brengen, moet je een label hebben. Ik had mezelf bij één label aangeboden, Erased Tapes, maar zij wezen me af. Dan ga ik het maar zelf doen, besloot ik, en dus wandelde ik met mijn dochtertje in de kinderwagen naar de Kamer van Koophandel om mijn eigen label te starten: Sonderling. Een eenmanszaak. Makkelijk zat. Ik wilde iets moois op vinyl uitbrengen: voor vrienden, voor familie, voor mijn kinderen. Maar het moest ook online zichtbaar zijn.'

2. SPOTIFY

'Je kunt je muziek plompverloren op Spotify zetten, maar dan ben je onvindbaar en onzichtbaar. Ik wilde zo'n vinkje: dan ben je officieel artiest. Daar zijn 250 volgers voor nodig. Daar heb ik mijn netwerk voor ingezet, dat ik via MassiveMusic had opgebouwd. Die 250 volgers had ik zo bij elkaar.'

3. GELUKJE (1)

'Spotify heeft kantoren in verschillende landen. Elk kantoor kiest nieuwe releases die internationale potentie hebben. Die worden gedeeld met de internationale kantoren. Mijn The Light She Brings zat daarbij. Je kunt het allemaal mooi verzinnen, maar zonder een gelukje ben je kansloos.'

4. GELUKJE (2)

'Het cruciale moment, mijn lucky break: Spotify New York zette mijn track in zijn playlist 'Peaceful Piano'. Toen ging het ineens hard. Binnen de kortste keren was-ie vijf miljoen keer gestreamd.'

5. NEDERLAND

'Met het wapenfeit van vijf miljoen streams zonder hulp van een platenlabel heb ik de De Wereld Draait Door benaderd. Ze vonden het verhaal bijzonder en ik mocht komen spelen. Toen was ik in Nederland de drempel over.'

6. DEUTSCHE GRAMMOPHON

'Voor mijn tweede album nam ik met mijn manager een besluit: waarom zouden we alles zelf blijven doen? We hebben met veel indielabels gepraat, maar ik wilde een label met slagkracht in Noord- en Midden-Amerika, want daar word ik via Spotify het meest beluisterd. En in Japan; het lijkt me geweldig om daar iets te doen. Dus koos ik voor Deutsche Grammophon: een majorlabel dat daar iets voor me kan betekenen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.