Jip en Janneke zijn nu echt wees

Ze gaf Pluk van de Petteflet rossige haren en zette hem een paars petje op. Ze deed Ibbeltje strikjes in het haar en kleedde Floddertje in een blauwe jurk waar lange spillebenen onderuit staken....

Maar het bekendst werd Fiep Westendorp met de inktzwarte tekeningen van het duo Jip en Janneke en hun hondje Takkie, voor de boeken van Annie M.G. Schmidt.

'Fiep was zo'n tekenares door wie de karakters uit de boeken altijd in het geheugen blijven hangen van inmiddels drie generaties Nederlanders', zegt Els van Eeden, jarenlang uitgeefster van Schmidt en Westendorp bij uitgeverij Querido. Afgelopen dinsdag overleed de illustratrice op 87-jarige leeftijd in haar woonplaats Amsterdam. Van Eeden: 'Ze wist in haar heel bijzondere stijl de personen zo te visualiseren dat iedereen dol op hen werd.' Westendorp brak door als illustratrice toen ze in 1948 bij Het Parool in contact kwam met Annie M.G. Schmidt met wie ze het feuilleton Jip en Janneke begon. Ze bleven een duo voor het leven, maar Westendorp illustreerde ook werk van anderen.

Na Jip en Janneke tekende Westendorp bij een andere kinderserie in Het Parool, over de katten Pim en Pom. De schrijfster ervan, Mies Bouhuys, was persoonlijk bevriend met de illustratrice: 'Ze deed niet anders dan tekenen, maar ze was er heel bescheiden over. Al die aandacht vond ze niet echt nodig. Hetzelfde gold voor haar rol in de oorlog. Fiep was een ontzettende perfectioniste en gebruikte haar talent om persoonsbewijzen te vervalsen. Ze vertelde daar nooit veel over. Liever luisterde ze naar wat anderen te zeggen hadden om daarna weer terug te gaan naar haar tekentafel.'

'Haar tekeningen zijn heel Hollands', zegt schrijver Kader Abdolah. 'Er zit iets eenvoudigs en calvinistisch in, met een sprankje ondeugendheid.' Toen hij vanuit Iran naar Nederland kwam, leerde hij zichzelf lezen uit de kinderboeken van Annie M.G. Schmidt. 'Het eerste dat ik ''las'' waren eigenlijk de illustraties van Westendorp. Ze hadden een magische invloed op me. Met een paar lijntjes en zwarte schaduwen zette ze iets heel bijzonders neer. Toen ik later het Nederlands onder de knie had, zag ik dat de geest van mevrouw de tekenaar en de geest van mevrouw de schrijver alleen gezamenlijk tot zulke prestaties konden komen.'

Collega-tekenaar Mance Post noemt Fiep Westendorp 'een consciëntieuze, goede vakvrouw. Ze was een van de weinigen die zo'n eigen stijl hadden dat er - voor zover ik weet - geen epigonen van haar bestaan. Ik ken geen quasi-Fiepen. Dat kun je van niet veel tekenaars zeggen. Ik zou ook niet weten hoe je dat zou moeten doen. Fiep was nu eenmaal Fiep.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden