Jezus als pop in strandstoel, kan dat?

De kinderen stoorden zich er niet aan, maar sommige aankomende onderwijzers waren geschokt: zoiets zouden ze nooit aan hun leerlingen laten zien....

ZWOLLE Tot drie maal toe vraagt regisseur Rob Vriens aan zijn jeugdig publiek – 7- en 8-jarigen – of de kinderen zojuist tijdens Het boek van alle dingen soms nóg iemand voorbij hebben zien komen. Mevrouw van Amersfoort misschien? Nee, over de buurvrouw hebben ze het al gehad. Die wordt door de buurtkinderen eerst voor heks aangezien, maar blijkt later met haar boekenwijsheid de reddende engel.

Thomas zelf? Nee, de 9-jarige hoofdpersoon is ook al ter sprake geweest. De meeste vinden het eerst grappig maar later verdrietig dat hij door zijn vader uit naam van God met de pollepel wordt geslagen. Op zijn blote kont nog wel. De 16-jarige Eliza dan, met haar slepend been? Nee, om haar kus op het voorhoofd van Thomas hebben ze al gegiecheld. En dat Thomas daarvan ging zweven, duikelend door de lucht, dat hebben ze al benoemd als het mooiste moment van de voorstelling.

Uiteindelijk roept één jongetje in Theater Odeon het verlossende woord: ‘Jezus!’

Inderdaad is de Messias in diverse gedaanten langs geweest tijdens deze nieuwe poppentheaterbewerking door Theater Gnaffel van het gelijknamige, in 2005 met een Gouden Griffel bekroonde boek van Guus Kuijer. Daarin heeft een jongetje het zwaar te verduren in een godsdienstig gezin waarin de vader uit vrees voor het hiernamaals zijn vrouw en kinderen slaat. Van zijn buurvrouw krijgt Thomas de opdracht ‘niet meer bang te zijn’. In zijn weifelende weg naar verzet tegen zijn vader en diens boze God, gaat Jezus als vanzelf rondspoken in het hoofd van deze fantasierijke jongen. Als een wilde zwerver op een stok. Als reddende ridder. Als tovenaar die van de soep een waterval maakt. Maar ook als gekruisigde die liggend in een strandstoel een tête-à-tête heeft met Thomas.

De kinderen hebben deze opvallende Jezus blijkbaar nauwelijks gezien, onder de indruk als ze zijn van het innemende poppenspel in dit jaren vijftig huishouden. Veel feller was het commentaar een paar dagen eerder, toen studenten van Christelijke Pabo’s naar de voorstelling in Zwolle kwam kijken. Sommige aantal aankomende basisschooldocenten stoorden zich aan de verbeelding van de gekruisigde Jezus in een strandstoel. Zoiets zouden zij nooit aan hun leerlingen durven laten zien.

Moderne theaterbezoekers, gewend aan ruiger toneelwerk, zullen nauwelijks verbaasd opkijken van deze religieus getinte poppenscènes. Alles wordt, zoals vanouds bij Gnaffel, door levensgrote poppen verbeeld, bespeeld door acteurs (Marlyn Coetsier en Elout Hol). De scène waarin Thomas billenkoek krijgt is aandoenlijk in miniatuur uitgevoerd. Maar het betreft hier wel een productie die ook door scholen wordt bezocht. Docenten spelen in de voorbereiding daarvan een grote rol.

Vriens hoopt juist met de verbeelding van kinderangst en religieuze dominantie uit de jaren vijftig ook een verband te leggen met autoritair geweld binnen islamitische gezinnen. Hij wil de angst onder kinderen bespreekbaar maken die niet in opstand durven komen tegen hun gods- of allahvrezende vaders.

Of dat gaat lukken zal tijdens de tournee langs scholen afhangen van de open geest van de onderwijzers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden