Jeroen Pauw: 'Wilders slaat boos en wild om zich heen'

Samen met Eva Jinek presenteert Jeroen Pauw vanaf vanavond de komende drie weken dagelijks een verkiezingsprogramma op NPO 1. 'Wij moeten de verleidingstrucs van de politici tonen.'

Presentator Jeroen Pauw en PVV-leider Geert Wilders tijdens het debat bij Pauw, 11 maart 2015, Beeld anp
Presentator Jeroen Pauw en PVV-leider Geert Wilders tijdens het debat bij Pauw, 11 maart 2015,Beeld anp

Moeten politici nog wel uitgebreid worden geïnterviewd?

'Het hoeft niet. Politici hebben dankzij de sociale media steeds meer mogelijkheden om zonder ons te communiceren met de mensen die ze willen bereiken. Dat doet de minister-president, dat doet Geert Wilders, dat doet Jesse Klaver, dat doen ze bijna allemaal. Maar je kunt om dezelfde reden juist zeggen dat de noodzaak toeneemt om ze te interviewen, om af en toe iemand op ze af te sturen die een kritische vraag stelt en alternatieve feiten kan betwisten.'

Zeggen politici niet alleen wat ze willen zeggen? Ze beheersen hun boodschap. Hoe breek je daar doorheen als interviewer?

'De grote ergernis van nieuwsconsumenten is dat politici vaak om de hete brij heen draaien of weigeren antwoord te geven op vragen. Als ik een adviseur van een politicus zou zijn, zou ik zeggen: we moeten eerlijker zijn en duidelijker antwoord geven, in plaats van onze eigen weg te gaan en reclameslogans te gebruiken. Want dat werkt niet meer.'

Dat is vanuit de journalistiek geredeneerd.

'Dat is de positie die ik inneem. In zijn eerste weken als president heeft Trump meer dan honderd aantoonbare leugens verkondigd. Dat is vastgesteld in kranten, op radio en tv. Als politici van alles en nog wat roepen, moeten journalisten tegenwerpingen doen. Heeft dat zin? Ja, wel degelijk, al duurt het misschien tegenwoordig iets langer totdat het tot iedereen doordringt.'

Geert Wilders komt niet meer opdagen bij lijsttrekkersdebatten en weigert interviews. Hij verspreidt zijn boodschap als het hem uitkomt, op zijn eigen manier.

'Ik weet niet of er een oorzakelijk verband is, maar hij is in de peilingen behoorlijk aan het zakken. Hij slaat boos en wild om zich heen. Als een collega een keurige brief schrijft, zoals Sjors Frölich van BNR, wordt hij op Twitter belachelijk gemaakt en onze collega's van RTL Nieuws worden laaghartig tuig genoemd. Misschien komt er nog een moment dat Wilders denkt: potverdorie, ik heb ze toch een beetje nodig, ik begin te zakken in de peilingen.'

En de anderen?

'Die staan voor ons klaar. Rondom verkiezingen merk je dat politici die normaal gesproken niet of nauwelijks bereikbaar zijn, graag langskomen. We gaan er heel wat zien, de komende weken. Straks zullen we met z'n allen blij zijn dat het weer achter de rug is.

'En alles is bespreekbaar. In een andere periode is het soms moeilijk een politicus over bepaalde onderwerpen te interviewen, maar in verkiezingstijd doet alles ter zake en kun je vrij zelf makkelijk de agenda bepalen.'

Wat is uw strategie bij het interviewen van een politicus?

'Strategie is een groot woord. Ik probeer te benoemen wat er aan de hand is als er een spelletje wordt gespeeld. Daar moet ik doorheen prikken. En gewoon vragen: waarom geeft u geen antwoord op deze vraag? Of: waarom vindt u dit een rare vraag? Wat is het spel? Dat zijn de centrale vragen. Wij moeten de verleidingstrucs van de politici tonen. Veel meer dan dat is het niet.'

Sonja Barend Award 2015

Jeroen Pauw kreeg de prijs voor beste tv-interview voor het gesprek dat hij had met toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans over de MH17-ramp.

U zou ook tegen opvattingen in kunnen gaan.

'In dit circus heeft meneer A opvatting één en meneer B opvatting twee. Intussen vliegen ze elkaar de hele dag in de haren. Laat de opvattingen nu maar wat ze zijn. Je kunt zeggen dat het schandalig is om moskeeën te sluiten of om de koran te verbieden, maar de meeste mensen begrijpen wel dat het niet mogelijk is, en nogal onzinnig bovendien. Het is beter om vast te stellen dat het praktisch onhaalbaar is, in plaats van om te zeggen dat zulke opvattingen heel erg zijn.'

Wat vond u van het interview van Rick Nieman met Geert Wilders?

'Eerlijk gezegd heb ik het niet gezien.'

Echt niet?

'Ik zat in Amerika, ik zag later alleen een stukje in het programma van Arjen Lubach. Het is net zoals met de oudejaarsshow van Claudia de Breij. Ik moet het zien, maar het komt er maar niet van. Ik probeer zo niet te voorkomen dat ik iets naars moet zeggen over een collega. Ik begreep dat er niet veel enthousiasme was over het interview.'

Nieman verweerde zich met de opmerking dat hij ervoor had gekozen om Wilders zijn verhaal te laten vertellen.

'Ik wil nergens afbreuk aan doen, maar Wilders is bij uitstek een politicus die je scherp moet interviewen. Uitgerekend hij is een politicus van wie het verhaal bekend is, dankzij zijn tweets onder meer. Hij is onze meest controversiële politicus. Juist bij hem moet je de haalbaarheid van zijn plannen bespreken. En daardoor kun je er misschien doorheen prikken, aantonen dat het volstrekt onhaalbaar is en dat zijn beloften loos zijn.'

U klinkt optimistisch.

'Je moet in dit werk een zekere mate van optimisme hebben om het leuk te blijven vinden.'

Pauw & Jinek: De Verkiezingen, vanaf vandaag tot en met vrijdag 17 maart elke werkdag rond 23.00 uur, VARA/KRO-NCRV, NPO 1.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden