Recensie Theater

Jeroen de Man bewijst opnieuw groots te kunnen denken en fantasierijk uit te kunnen pakken (****)

Ondine Beeld Sanne Peper

Actrice Evgenia Brendes en regisseur Jeroen de Man zijn toch wel degenen die met de voorstelling Ondine de grootste prestatie hebben geleverd. De Vlaamse Brendes als fenomenale hoofdrolspeler (de waternimf Ondine) en De Man als regisseur van deze spectaculaire theaterproductie, die de Koninklijke Schouwburg in Den Haag voor een paar weken heeft omgetoverd tot een mix van Dolfinarium, omniversum en sprookjespaleis. Maar vlak ook Joris Smit niet uit als ridder Hans (Ondines gedoemde geliefde), evenals de decor- en kostuumafdeling van het Nationale Theater die met meer dan negentig kostuums en een zinsbegoochelende vormgeving een wonder hebben verricht.

Het watersprookje Ondine – een coproductie van Het Nationale Theater en Toneelgroep Oostpool - is een avondvullend, warmbloedig en tenslotte ontroerende ode aan de fantasie en hoe het theater daarvoor de ideale plek is. De Man baseerde zich op het toneelstuk Ondine (1936) van de Franse schrijver Jean Giraudoux waarin de mythe van de waternimf wordt verpakt in een weids uitwaaierend liefdesverhaal. In het kort: Ondine verlaat haar waterwereld om tussen de gewone mensen de liefde te vinden. Als ze ridder Hans ontmoet slaat de vonk onmiddellijk over, met als complicerende factor dat Hans al is verloofd, nota bene met kroonprinses Bertha.

Ondine Beeld Sanne Peper

Wat volgt is een toneelstuk in drie bedrijven, zich afspelend in eenvoudige arbeidershuisjes en groteske paleizen, bevolkt door uiteenlopende personages als een arme varkenshoeder en potsierlijke hertoginnen. Tussendoor speelt Mark Rietman als Koning der Watergeesten een heerlijk vette illusionist en Hein van der Heijden doet als artistiek leider van het Hoftoneel een geestige imitatie van Nationale Theater-regisseur Theu Boermans, die maar weer eens De Oresteia wil opvoeren. Er zijn verwijzingen naar de plastic soep in een vervuilde zee en naar De Rijdende Rechter en het Hollandse geneuzel over regenpijpen.

De Mans bewerking en regie zijn een mengeling van meligheid, wonderbaarlijke theatertrucs, grootse massascènes, genderneutrale waterballetten en intieme momenten. Met bespiegelingen over de verschillen tussen mens en nimf, over anders-zijn en vooral over de (onmogelijke) liefde en opoffering. Hoogtepunten zijn wat dat betreft de scène waarin koningin Isolde (een geweldige Sylvia Poorta) en Ondine filosoferen over mannen en hoe die aan te pakken, en het slottafereel waarin Ondine en haar ridder hun laatste moment samen beleven.

Jeroen de Man, voorheen kernlid van De Warme Winkel, nu al twee jaar regisseur, bewijst opnieuw groots te kunnen denken en fantasierijk uit te kunnen pakken. Het gemak waarmee hij de grote zaal gebruikt, van nok tot vloer, van links naar rechts, is bepaald spectaculair, maar gaat nergens ten koste van de inhoud. Hij mag zich bovendien gelukkig prijzen met het krachtige, bezielde acteren van Joris Smit en de kwikzilverachtige verschijning, elegante lichaamstaal en fraaie tekstbehandeling van de hier nagenoeg onbekende Evgenia Brendes. Betoverend.

Ondine van Jean Giraudoux door Het Nationale Theater en Toneelgroep Oostpool, regie Jeroen de Man. 23/6, Koninklijke Schouwburg, Den Haag. Aldaar t/m 7/7.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.