Review

Jennifer Tee combineert alles zonder in fusion te vervallen

Jennifer Tee combineert elementen uit kalligrafie, strotzang, Tao, rituele dans en poëzie, zonder in smakeloze fusion te vervallen. Daarmee is zij de ideale winnaar van de Cobra Kunstprijs.

Zaaloverzicht van The Soul in Limbo Beeld Peter Tijhuis

'Performatief' was de afgelopen jaren het toverwoord in de beeldende kunsten. Elk kunstwerk dat niet alleen maar bedoeld was om naar te kijken, maar waar je ook in kon bladeren, je kon opdrinken of verplaatsen, was 'performatief'. Het woord viel hetzelfde lot ten deel als 'onderzoek': uitgehold, die term.


In het Cobra Museum in Amstelveen is te zien hoe krachtig dat begrip wel degelijk kan zijn. Daar staat The Soul in Limbo, de eerste museale solo van kunstenaar Jennifer Tee (1973), die de Cobra Kunstprijs Amstelveen van 10.000 euro won. Deze expositie en een publicatie horen daarbij.


The Soul in Limbo (een motto dat Tee ontleent aan de surrealistische roman Nadja uit 1928 van de Franse schrijver André Breton) is als overzicht van een periode van vijftien zeer actieve jaren (veelal buiten Nederland) geen grote presentatie, maar wel een grondige. De begane grond van het museum is voor de gelegenheid ontdaan van tussenwanden en omgetoverd tot een zee van ruimte, licht en uitzicht. Alleen tegen de achterwand hangt werk. Verder ligt en staat alles rond een plateau in het midden. Een theatrale opstelling.

Dit zijn dan ook zowel op zichzelf staande, ambachtelijk gemaakte kunstvoorwerpen - vazen, sculpturen, keramische objecten en gebreide kleden in geometrische vormen - als voorwerpen die nog ergens toe zullen gaan dienen. Bijvoorbeeld tijdens performances die Tee er tussen en op laat uitvoeren. Een vaas kan bloemen bevatten, maar ook een urn zijn, of een danser kan zich er ook in voorover buigen om er aan de binnenkant geluid uit te halen. De werken worden dan geactiveerd, zoals Tee het zelf noemt. Het doel is de ziel 'in limbo' te brengen, een gebied 'tussen werkelijkheid en gedachtenspinsel' zoals Tee zei in de documentairereeks 'Hollandse Meesters in de 21 eeuw'. Wie zo'n performance wel eens heeft meegemaakt, weet hoe dat voelt: je wordt deelgenoot gemaakt van een nieuwe, vaak opwekkende rite.


De inspiratie komt van over de hele wereld. Kalligrafie, strotzang, Tao, hiërogliefen, rituele dans, poëzie, geloofssystemen - dat al die invloeden niet in smakeloze fusion ontaarden, komt doordat de kunstenaar elementen daaruit nooit één op één overneemt. Ze peurt een heel eigen vocabulaire uit al die (volks)culturen en gaat dan aan de slag. Het voelt als heel erg niet-westers, maar is tegelijkertijd door zijn hang naar originaliteit, naar nog niet-bestaande beelden, nergens anders te plaatsen. Dat maakt haar een ideale winnaar van deze Cobra-prijs, genoemd naar de stroming die precies dit zocht in het naoorlogse Europa.


Dat Tee daarbij, als een hedendaagse animist, ook nog eens jaren vooruitliep op veel kunstenaars van nu die ook magie in hun werk proberen te blazen, maakt dat haar werk niet in een modieus begrip te vangen is.

Crystalline Floorpiece, Jennifer Tee Beeld Peter Tijhuis

Jennifer Tee: The Soul in Limbo. Cobra Kunstprijs Amstelveen. Cobra Museum, Amstelveen t/m 21/2. Tevens in Kunstverein Amsterdam: Jennifer Tee meets Cobra, selectie uit de collectie Cobra Museum, t/m 2/1.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden