tv-recensie haro kraak

Je zou er bijna in geloven: op tv verliep de Sinterklaasintocht zo goed als vlekkeloos

Dieuwertje Blok was er niet gerust op. De spanning steeg zaterdag op NPO 3, voorafgaand aan de landelijke intocht in Apeldoorn. Zou alles wel goed gaan? Je weet ook nooit hoe de kinderen reageren op een traditie die veranderd is. Straks zingen ze het verkeerde liedje.

Nee hoor, ze waren goed ingelicht. ‘Zie ginds komt de stoomtrein’, zongen ze, voor de camera van Hart van Nederland. Omdat het nieuwe paard van Sinterklaas, Ozosnel, ‘koudwatervrees’ heeft, kwam het gezelschap dit jaar niet met de boot maar met een locomotief uit Spanje.

Zonder slag of stoot ging dat niet, vanzelfsprekend. Een kwartier voor aanvang stond de trein nog stil in een weiland, dankzij een verkeerde wissel. Als een wonder loste Sinterklaas zelf het probleem op. En de kinderen, die hoorde je niet klagen over de trein.

Over de roetveegpieten hoorde je ook al niemand. De intocht was, ondanks de live-uitzending midden in de stad, een hermetisch afgesloten sprookje. De rumoerige maatschappij bleef buiten beeld. Alleen smeerpoetspiet, die met het roet op zijn hand vele kindjes een paar vegen op de wangen tekende, herinnerde aan het debat.

Via andere kanalen druppelde toch wat tumult binnen. ‘Black is beautiful’, scandeerde een groepje Pegida-pieten honderd meter van de intocht verwijderd, terwijl ze werden opgepakt en in een politiebusje afgevoerd.

Een nóg krommere leus was te horen bij Omroep Brabant in Eindhoven, waar een groepje mannen vóór Zwarte Piet demonstreerde, ver van de intocht bij het politiebureau. Omdat ze een meldplicht hadden. ‘Ja, ik heb een gebiedsverbod’, zei een kale, zwartgeschminkte man met een stierennek en aerodynamisch geel brilletje. ‘Waarveur? Da mag Joost weten. Omdat ik zwart ben.’

Ik moest denken aan Ali G en zijn uitdrukking: ‘Is it cuz I is black?’ Maar helaas was dit geen satire. 

Een paar wakkere twitteraars herkenden de man van een eerder filmpje, van Vice. Toen was hij nog niet zwart. Hij had wel al dat snelle brilletje op. Bij de intocht stond hij vorig jaar met een groepje hooligans tegenover de demonstranten van Kick Out Zwarte Piet. Hij riep: ‘Zij is een hoer van de zwarten!’

Joost weet: dáárom had hij dat gebiedsverbod. ‘Ik doe het gewoon voor de kinderen’, zei de man nu, een zak strooigoed in zijn hand. ‘Wil ik een keer iets goed doen, is het nog nie goed.’ Aan zijn gejammer te horen had hij vooral medelijden met zichzelf. 

Even later doken er nog gênantere beelden op, van het Duitse videokanaal Redfish dat bij de intocht in Rotterdam voxpopjes verzamelde. ‘It’s a fucking awesome tradition’, zei een rossige tienerjongen, petje achterstevoren, peukie in zijn mond. Daarna, met een ondeugende glimlach: ‘I’m racist. Fuck the black people.

De een waant zich een rebel, de ander een slachtoffer.  Als ze de beelden terugzien, voelen ze zich beiden hopelijk wat ze zijn: idioten. En anders bepaalt de geschiedenis het wel voor ze, uiteindelijk. 

Meer over de Sint en zijn helper

Op het moment dat Sinterklaas met zijn stoomtrein arriveerde in Apeldoorn, werden verderop in de stad tien zwart geschminkte Pegida-pieten opgepakt. ‘Wij zijn de echte Zwarte Pieten, Sinterklaas heeft NSB-pieten.’ Onze verslaggever was erbij

Net als in Nederland wordt ook op Curaçao tijdens de intocht gedemonstreerd tegen zwarte piet, zij het op bescheiden schaal, ziet correspondent Kees Broere.

Wie zijn die mensen die niet alleen meer racistisch schelden op sociale media, maar ook de straat op gaan om met geweld en dreigementen op te komen voor Zwarte Piet? En hoe heeft het zover kunnen komen?

Nu de publieke omroep is overgestapt op de roetveegpiet, stopt Peter Lambert – na twaalf jaar – als hoofdpiet van Castricum. ‘Ik dacht direct: het is klaar, het is over.’

In steeds meer gemeenten doet de roetveegpiet zijn intrede bij de sinterklaasintocht. De schoorsteenvariant van Zwarte Piet verschijnt vooral in steden, en in enkele dorpsgemeenten. Bij die laatste brandt het bestuur zijn handen er niet aan: dan komt het besluit van lokale comités.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden