Opinie

'Je kunt bij Albert Heijn wel degelijk veel lekkers kopen'

In plaats van Albert Heijn te vertellen waar ze betere tomaten kunnen krijgen, of de consument smakelijke, bruikbare tips te geven over lekkere dingen die ze nog niet kennen, roept Dirk Koppes in het katern Vonk tevreden klanten van een succesvol bedrijf op om er niets meer te kopen. 'Waarom? Omdat híj het er vies vindt', schrijft columnist Jonathan van het Reve.

Beeld anp

Volgens Dirk Koppes (Vonk, 27 oktober: 'Koop niet bij Albert Heijn') heeft het eten van Albert Heijn 'geen smaak' en kun je er dus beter niets kopen. Nu is het onder 'foodies' altijd al gewoonte om te smalen over de winkels waar het plebs met zoveel naïef genoegen zijn Mona-toetjes koopt, maar ik geloof niet dat ik ooit een gênanter voorbeeld van culi-dédain heb gelezen dan dit stuk van Koppes.

Bewijzen, argumenten of cijfers geeft hij niet, laat staan dat hij iets relativerends meldt over een buitengewoon complex en subjectief verschijnsel als smaak. Dat hoeft kennelijk niet, want als echte fijnproever wéét je het gewoon: Albert Heijn is stom en vies.

Het stuk begint met een verhaal over het dure imago van Albert Heijn en het nieuwe plan om sommige producten in dozen te presenteren. Volgens Koppes tekent dit 'de spagaat' van Albert Heijn: men wil 'de rijken der provinciën' lokken met dure spullen, maar ook de 'eco-fetisjist' verleiden met groene melk en 'de kleine beurs' aan zich binden met scherpe aanbiedingen. Dat is dus gewoon de formule van een succesvolle supermarkt, maar Koppes onthult deze 'spagaat' alsof het een smerige truc is. Met, uiteraard, wat lollige benamingen voor de onnozele klantjes.

Boze tovenaars
Misschien is Koppes van de school die gelooft dat grote bedrijven boze tovenaars zijn die ons wijsmaken dat we een iPad of een kipfilet nodig hebben, terwijl we dat 'eigenlijk' niet willen. En in dit geval, doordat het onnozele volk zich door Albert Heijn 'laat trainen om smaaksensaties te vrezen', moeten die arme foodies dus vloekend en tierend de halve provincie doorfietsen om aan behoorlijke spullen te komen.

Maar goed. Koppes neemt ons mee naar de verswaren, volgens hem, eigenaardig genoeg, 'de raison d'être van elke supermarkt'. Hij beschrijft hoe de argeloze klant zich er laat verneuken: 'O, wat zien de paprika's er mooi uit. Een stilleven in groen, geel en rood. En die peren mogen er ook zijn. (...) Jammer dat al dat fraais thuis smaak noch kraak heeft.' Alle usual suspects komen aan bod: paprika's ('plastic'), witlof ('het bittertje is weg!') tomaten ('waterbommen') en kant- en klaarmaaltijden (te vet, te zoet, te gaar). En ook de kruiden ('geen geur') en de kaas ('te weinig smaak') schieten te kort.

Ja! Natuurlijk zijn er producten die je, als je daar de tijd, de interesse en het geld voor hebt, beter in andere winkels kunt kopen. Dat heb je altijd met een supermarkt, dat weet iedereen. En ja, de sauzen zijn soms een beetje zoet: dat vinden mensen namelijk lekker. Gemeen hè? Koppes foetert dat de 'authentieke' Indiase sauzen al na een paar maanden uit het schap verdwenen, maar waarom denkt hij eigenlijk dat dat was? Om hem te pesten?

In plaats van Albert Heijn te vertellen waar ze betere tomaten kunnen krijgen, of de consument smakelijke, bruikbare tips te geven over lekkere dingen die ze nog niet kennen, roept Koppes dus tevreden klanten van een succesvol bedrijf op om er niets meer te kopen. Waarom? Omdat híj het er vies vindt.

En dat terwijl je bij Albert Heijn wel degelijk veel lekkers kunt kopen. Groente en fruit zijn net zo goed als bij veel groenteboeren, en de tomaten zijn daar meestal precies even waterig. Bovendien kun je bij Albert Heijn ook duurdere, lekkerdere tomaten kopen, met heel veel smaak. Ook de pizza's worden steeds beter, net als het brood en de kazen: er is tegenwoordig echte rauwmelkse Brie, en heerlijke Beemster. En de puntpaprika's, als die echt naar plastic zouden smaken, waarom zou culiwebsite Foodlog ze vorige maand dan hebben uitgeroepen tot 'beste paprika's van Nederland'?

Subjectief
Dit moet geen lofzang op Albert Heijn worden, maar ik kom er toevallig graag, en dat betekent volgens Koppes dat ik niet kan proeven - en dat bestrijd ik. Ik ben misschien geen 'foodie', maar mijn neus en smaakpapillen functioneren uitstekend. Alleen is smaak nogal subjectief. De één houdt van dit, de ander van dat. En zelfs als je het wél eens bent, betekent dat vaak niks: vrijwel iedereen denkt verschil te proeven tussen Grolsch en Amstel, maar een blinde test valt steevast tegen; je 'proeft' voornamelijk het etiket. Dat is niet omdat mensen dom zijn, maar omdat proeven nu eenmaal zo werkt. Ook bij Koppes.

Zijn stelligheid is daarom tamelijk absurd: hij heeft duidelijk een hekel aan Albert Heijn, en we mogen bovendien aannemen dat hij er zelf nooit komt. Dus tenzij Koppes in het geheim al enige tijd een dubbelblinde proeftest met een flink panel heeft lopen waarin alle appels en komkommers van Albert Heijn het keer op keer afleggen tegen die van de Jumbo en de groenteboer, ben ik geneigd om zijn betoog met een korreltje zout te nemen, en mijn eigen (net zo subjectieve) smaakervaringen niet door de zijne te laten kleineren. En ik roep iedereen op om hetzelfde te doen, al was het maar om foodies te stangen.

Jonathan van het Reve is schrijver en columnist voor de Volkskrant.

 
Misschien is Koppes van de school die gelooft dat grote bedrijven boze tovenaars zijn die ons wijsmaken dat we een iPad of een kipfilet nodig hebben, terwijl we dat 'eigenlijk' niet willen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden