Poëzie Goed & slecht

Je hoeft niet alle poëzie te begrijpen

Arjan Peters begrijpt een gedicht van Eva Gerlach niet en wordt gerustgesteld door Asha Karami.

Beeld Getty, beeldbewerking Studio V

Natuurlijk hoef je niet alles te begrijpen. De onwillige lezer, niet jij, heeft er een handje van om te zeggen dat poëzie ongetwijfeld boeiend is, maar dat hij of zij er helaas niets van begrijpt. Kinderachtig.

Die types laten we achter ons, we pakken Oog van Eva Gerlach op (De Arbeiderspers; € 18,99) en krijgen het dan toch moeilijk. De flaptekst gewaagt van een bundel die ‘om samenhang draait. In negen afdelingen komt een beweging op gang die een orkaanachtige spiraal aanjaagt’.

Geschrokken kies ik een gedicht uit het begin:

‘Oude man Hut in zijn schemering, schouders hoog, krom
over zijn bekken, handen achter en voor
plat op de grond: Ik zal geen dag van je geen
ding van je vragen als je me als je me maar

Hompelt op, stampt
voorbij, als ik kijk is hij weg, Hut,
roep ik hem keert hij zich, Hut,

laat zijn binnenste buiten, slaat hoeken, snijdt zich fijn, draait,
strekt zich, lost op tussen benen,

Hut’

Een beweging zie ik wel, en zonder orkaanachtige spiraal lijkt Hut toch foetsie. Maar ook al noemt Gerlach de naam vier keer, ik moet bekennen de tekst niet te begrijpen, en dat dat de waardering in de weg staat. Hut.

De redding kwam door Godface van Asha Karami (flaptekst: ‘haar geboortedatum is een complex verhaal’, vooruit dan maar), in welk debuut een opmerkelijke moeder figureert (De Bezige Bij; € 22,99). Om haar moeder te zien, gaat de dichter naar Holland Casino en vindt haar bij de roulette, waar ze iets moois zegt.

In het gedicht ‘Dit gaat niet over mij maar over wat mij overkomen is’ komt die moeder weer voor:

‘zwetend word ik wakker
vergeten de elektrische deken uit te zetten
de telefoon gaat over
mijn moeder dronken ‘ik heb uitgerekend
dat ik tweeënveertig uur ga doen over het boek
van marx’ ik ruik de alcohol’

De dochter zingt haar in slaap. En dan:

‘de stem van god zegt dat ik taco’s moet kopen
voor straatkinderen in mexico en
dat ik ze moet voorlezen uit de bijbel
lijkt me geen slecht idee

dit is voor velen moeilijk
te begrijpen als je dit begrijpt
dan begrijp je het en als je het niet
begrijpt begrijp je het op een dag wel’

En zo stelde Asha Karami mij geheel gerust.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden