Jazzpianisten Craig Taborn en Vijay Iyer zetten twee piano's tegenover elkaar: 'En dan maar kijken wat er gebeurt'

Pas op het laatste moment spreken Craig Taborn en Vijay Iyer af wie mag beginnen. De jazzpianisten geven voor het eerst in Nederland samen een concert.

Vijay Iyer

Craig Taborn (48) en Vijay Iyer (46) behoren tot de belangrijkste, invloedrijkstee jazzpianisten van hun generatie. Wat toetsenisten Chick Corea en Herbie Hancock in de jaren zeventig deden, doen Taborn en Iyer nu: imponeren met muziek die weliswaar wortels heeft in de jazztraditie, maar daar ook een loopje mee neemt. De muzikale blik richten Taborn en Iyer, net als hun voorgangers, vooral naar voren.

Allebei werken ze voortdurend met wisselende bezettingen, zoekend naar nieuwe harmonische patronen, teksturen en ritmes.

Craig Taborns album Daylight Ghosts (2017) en Far From Over, de plaat die Iyer vorig jaar met zijn sextet uitbracht, werden wereldwijd bejubeld als behorend tot de beste jazzreleases van het afgelopen jaar.

Hoewel beiden regelmatig in Nederland te zien waren, speelden ze hier niet eerder samen. In het Amsterdamse Bimhuis worden voor hen vrijdag twee vleugels tegenover elkaar gezet 'en dan maar kijken wat er gebeurt', zegt Iyer aan de telefoon vanuit New York.

De duobeztting is de heren overigens niet vreemd. 'We doen het af en toe, tien jaar geleden voor het eerst. Maar onze geschiedenis samen gaat al een kleine twintig jaar terug.'

Vijay Iyer en Craig Taborn

Bimhuis, Amsterdam, vrijdag 9/3.

Toen speelden ze samen in The Note Factory, de band van saxofonist Roscoe Mitchell. 'Een van de grote nog levende jazz-avantgardisten. Hij werkte toen met twee pianisten. Hoe vrijzinnig zijn muziek ook klonk, Roscoe had alles uitgeschreven en dat waren ingewikkelde stukken.'

Werk dat veel van de muzikanten vergde, waardoor ze goed naar elkaar leerden luisteren. Zo bracht het maken van Mitchells album Song for My Sister (2002) Taborn en Iyer dichter tot elkaar. 'Het goed op elkaar afgestemd raken bleek vanzelfsprekend. Dat vond ik meteen al bijzonder.'

De twee bleken gedeelde interesses te hebben. Beiden hadden behalve Mitchell ook saxofonist Steve Coleman als mentor en allebei adoreerden ze toetsenisten Cecil Taylor, Geri Allen en Sun Ra.

'Allebei houden we erg van avantgarde-jazz, maar Craig kan het ook echt spelen. Ik ben veel traditioneler in mijn spel, omdat ik technisch minder onderlegd ben. Als ik Craig hoor spelen, dan hoor ik iemand wiens spel rijk is aan details. Zijn muziek is altijd transparant maar blijft tegelijk mysterieus.'

Het mysterie anderhalf uur intact houden, dat is de opgave waar Iyer zich met Taborn voor gesteld ziet. 'Dat is ook het mooiste aan dit soort optredens. Je moet echt vanaf niks gaan opbouwen. We spreken pas op het laatste moment af wie er begint, en dan is het een kwestie van elkaar volgen en vooral heel goed luisteren.'

Iyer is de architect die alle figuren en patronen in zijn hoofd heeft, waar Taborn de aannemer is die het 'gebouw' neerzet.

'Craig is gewend lange soloconcerten te geven. Die weet wat er nodig is om dat wat je in je hoofd hebt, te laten werken voor publiek. Je moet de zaal weten mee te voeren in je gedachtenwereld.'

Dat is moeilijk, maar als het werkt dan is er een uniek gevoel van extase. 'Daarom doe ik dit soort dingen', zegt Iyer. Bijzonder worden ze zeker, de vier Europese optredens met Craig Taborn, die deels worden opgenomen door platenmaatschappij ECM Records. 'Manfred Eicher, de baas zelf, komt twee concerten opnemen. Hij wil ons samen vastleggen voor het nageslacht.' De opnamemicrofoons zullen vrijdag in Amsterdam nog niet hangen. Zo'n eerste show is volgens Iyer vooral een muzikaal aftasten. 'Al kan dat zomaar de beste muziek uit de tour opleveren.'