Javier Vásquez speelt in filosofische roman leentjebuur bij Javier Marías

Beeld Uitgeverij Signatuur

'Op onze leeftijd verander je niet meer', verzucht de oude spotprenttekenaar Javier Mallarino tegen zijn ex-vrouw. Ze zijn op weg naar het grootse eerbetoon dat voor hem in Bogotá is georganiseerd. Gelaten neemt 'de scherpschetser' de loftuitingen in ontvangst en verneemt hij dat hij is vereeuwigd op een postzegel.

'Op onze leeftijd verander je niet meer': zo'n stellige uitspraak vraagt er natuurlijk om te worden tegengesproken. En inderdaad: de volgende dag krijgt Mallarino bezoek van Samanta Leal, een jonge vrouw die als meisje bevriend was met het dochtertje van de tekenaar. Dat was in de periode dat hij net was gescheiden en een feestje in zijn nieuwe huis organiseerde. Samanta mocht toen een nachtje komen logeren.

Die avond gingen de twee meisjes, krap 7 jaar oud, op zoek naar onbewaakte glazen drank. Als gevolg daarvan belandden ze laveloos op bed. Mallarino had intussen op zijn feestje onverwacht bezoek gekregen van een vooraanstaand politicus, die hem bijna smeekte hem niet meer zo negatief af te beelden in de krant. Na het gesprek was de man stiekem naar boven gelopen. Wat had hij daar uitgespookt? Had hij Samanta aangerand?

Mallarino twijfelde daar toen niet aan en had een mooi onderwerp. Hij tekende een prent waarop de politicus als kindermisbruiker stond afgebeeld. Daarmee maakte hij in één klap een einde aan diens carrière. En aan diens leven: korte tijd later sprong hij van vijf hoog naar beneden.

28 jaar later slaat de twijfel toe bij Mallarino. Had de politicus het meisje eigenlijk wel aangeraakt? Net als Samanta wil hij weten wat er werkelijk was voorgevallen, hoezeer hij met deze zoektocht zijn eigen reputatie ook op het spel zet.

Een detail dat nu grote betekenis krijgt voor Mallarino is dat de politicus destijds te kennen had gegeven niet beducht te zijn voor reputatieschade bij het volk, maar bij zijn kinderen. Dit motief maakt hem moreel superieur aan Mallarino, die zijn werk voor de krant altijd belangrijker vond dan zijn huwelijk en zijn vaderschap. Op jonge leeftijd had hij bovendien zichzelf verraden door een onzekere toekomst als kunstenaar in te ruilen voor het betrekkelijk gerieflijke bestaan van spotprenttekenaar.

Voor Vásquez' doen is De reputaties een opvallend intimistische en filosofische roman, die nogal wat raakpunten vertoont met het werk van Javier Marías (van wie trouwens het een en ander is te herkennen in Javier Mallarino). Maar helemaal wegkomen met deze nieuwe aanpak doet de Colombiaanse schrijver niet.

Ongeloofwaardig is bijvoorbeeld dat Mallarino door deze confrontatie met het verleden ineens het licht ziet en besluit zijn leven een totaal andere koers te geven. Dat is een wel erg kordate wending in een verhaal waarin de twijfel centraal leek te staan. Merkwaardig is ook dat de schrijver Samanta ineens naar de coulissen van zijn roman stuurt. Waarom doet zij er dan niet meer toe?

Dit soort zwakke schakels, die ook zijn vorige roman Het geluid van vallende dingen ontsierden, maken duidelijk dat Vásquez na de prachtroman De geheime geschiedenis van Costaguana eerder een belofte is gebleven dan uitgegroeid te zijn tot een groot schrijver.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden