Jas infiltreert het milieu van de Londense desis

Toen op 7 juli 2005 in de Londense ochtendspits vier bommen ontploften, gebeurde het onvermijdelijke. Na 11 september was het nooit de vraag óf Londen zou worden getroffen, maar wanneer....

Kristien Hemmerechts

Identiteit is het centrale thema van Gautam Malkani’s debuutroman Londonstani. Meteen in de openingspassage geeft een vechtpartij aanleiding tot een linguïstische discussie. Het woord Paki, zegt Hardjit, houdt op een racistisch scheldwoord te zijn, als je zelf bepaalt wie het mag gebruiken. De jongens over wie Malkani schrijft noemen ze zichzelf liever desis, een woord uit het Sanskriet voor mensen uit Zuid-Azië. Een desi spreekt zoals een gangsta rapper of hiphopper. Taboe is het bekakte Engels van de ponce, dat je op de BBC hoort.

Aan het einde van het eerste deel confronteert Malkani zijn vier jonge helden met hun vroegere leraar geschiedenis: ‘Jullie willen helemaal niets te maken hebben met school of samenleving, zoals jullie rondbanjeren, elkaar handjes geven en in maffiacode met elkaar praten.’ De jongens, zegt hij, kiezen voor anti-integratie en anti-inburgering.

Later gaat een van de vier met de anderen in confrontatie. Hij heet Jas en op de allerlaatste bladzijde komen we te weten dat hij helemaal geen desi is. Jas is blank en heet voluit Jason Bartholomew-Cliveden. Het is een naam voor een ponce, en Jason wil geen ponce zijn.

Jas is een indringer. Hij infiltreert het milieu van de desis voor de blanke lezer. Maar hij is niet neutraal. Wanneer hij merkt hoeveel belang de families van zijn desi-vrienden aan traditie hechten, probeert hij hen te bekeren. De desi-traditie wil dat de familie van de bruid uitgebreid respect betuigt aan de familie van de bruidegom. Jas stelt voor dat ze zich voortaan spiegelen aan het Britse ideaal van de gentleman. Net als de hoofse ridder plaatst die Britse volbloed de vrouw op een voetstuk. Híj eist geen respect, maar geeft respect. Ligt daar de essentie van Britishness?

Arme Jas, die intussen ook nog eens een verboden relatie met een moslimmeisje is begonnen, hij eindigt samen met de ijverige missionaris in een koperen ketel. Gelukkig snellen zijn blanke ouders en zijn blanke leerkrachten hem te hulp. Wordt Malkani gehyped omdat hij de clichés en vooroordelen bevestigt? Feit is dat Malkani met verve de taal van desi-rappers en hiphoppers reproduceert, en hij legt zijn personages intelligente analyses in de mond van het leven in Londen anno 2006. Vanuit zijn luie zetel kan de gora (blanke) lezer de stoere jongens afluisteren en begluren.

Kristien Hemmerechts

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden