Jaren langer over een game doen, hoe kan dat?

Met een aanloop van negen en tien jaar zijn The Last Guardian en Final Fantasy XV verschenen. Waarom duurt het soms zo lang voor een game klaar is?

Final Fantasy XV.Beeld Square Enix

Bij Enormous Elk hadden ze begin dit jaar wat te vieren: 26 jaar nadat het computerspel was aangekondigd bracht het Finse onderneminkje UnReal World op de markt. Niet alleen die mijlpaal was champagne waard. En passant hadden de Finnen ook nog een wereldrecord gebroken: voor de game die het langst op zich had laten wachten.

Nou golden voor Enormous Elk verzachtende omstandigheden. UnReal World was lange tijd de hobby van één man, Sami Maaranen. Maar welk excuus hebben de makers van The Last Guardian en Final Fantasy XV, twee games die onlangs zijn verschenen, negen en tien jaar nadat ze waren aangekondigd?

Beeld ap

Deze spellen zijn geen hobbyprojecten. The Last Guardian werd gemaakt bij Japan Studio in Tokio, waar 400 mensen werken. Aan Final Fantasy XV droegen meer dan 300 medewerkers van de Japanse uitgever Square Enix een steentje bij. Het budget voor beide titels loopt in de tientallen miljoenen.

Games als deze verschijnen doorgaans een jaar tot twee jaar nadat het publiek een eerste glimp is gegund, drie jaar als de ambities groter zijn. Als de fans langer moeten wachten, is het duidelijk dat een titel is verzand in wat de branche toepasselijk aanduidt met development hell. Hoe raken games verzeild in zo'n hellepoel?

Games verouderen

In één belangrijk opzicht verschillen computerspellen van een medium waarmee ze veel gemeen hebben: film. Een film geschoten met een camera van tien, twintig of zelfs honderd jaar oud laat zich nog steeds zonder veel moeite vertonen in een moderne bioscoop.

Maar games moeten meegroeien met de hardware die consumenten thuis hebben staan, en die elke zes tot zeven jaar wordt ververst. Een computerspel is een softwareproduct. Net zoals Microsoft Office geschikt wordt gemaakt voor nieuwe pc's en een nieuwe versie van Windows, moeten gamemakers vertrouwd raken met nieuwe spelcomputers, met elk nieuwe technische uitdagingen.

Sprookje

The Last Guardian is de spirituele opvolger van twee veelgeprezen games: Ico uit 2001 en Shadow of the Colossus uit 2005. In die laatste titel moet een jongeman zestien reuzen verslaan. In The Last Guardian spelen we een jongen die vriendschap sluit met een reusachtige griffioen. Met de hulp van het beest moet de jongen ontsnappen uit een omvangrijk kasteel, waarnaar hij is ontvoerd. Het verhaal van die vlucht wordt verteld door de oudere versie van de jongen. De lange ontstaansgeschiedenis openbaart zich soms in technische tekortkomingen. Maar The Last Guardian is een fascinerend sprookje. (PlayStation 4)

The Last Guardian en Final Fantasy XV hadden last van die transformatie. Ze werden bedacht toen iedereen nog games ontwikkelde voor de PlayStation 2, uit het jaar 2000. Ze werden gebouwd voor de PlayStation 3 uit 2006. Halverwege de rit werd besloten ze uit te brengen op de PlayStation 4. Die in 2013 verscheen.

Soms vertilt de gamemaker zich, zoals Will Wright met Spore (uit 2008). Na zijn kaskrakers SimCity (stadsimulator) en SimEarth (aardesimulator) droomde de Amerikaan ervan de evolutie na te bootsen, van een ééncellig wezentje tot een schepsel dat naties en wereldimperiums vestigt. Spore liet vier jaar op zich wachten. Voor L.A. Noire (2011) wilde studio Team Bondi de virtuele personages levensecht laten lijken. De gezichtsuitdrukkingen van echte acteurs werden daarvoor met 32 camera's vastgelegd. Een complex karwei dat de bouwtijd naar zeven jaar opdreef.

Beeld ap

Existentiële crisis

Bij The Last Guardian kwam spelregisseur Fumito Ueda in een existentiële crisis terecht. Hij stapte in 2011 op en werkte als freelancer verder. De 46-jarige Japanner zei in een interview: 'Een van de doelen van The Last Guardian was om iets moois te scheppen in een korte tijdspanne. Dus het feit dat we er zo lang over deden kwam als een volslagen verrassing voor mij.'

Het mooie en tegelijk riskante aan een digitaal product is dat je eraan kunt blijven sleutelen. Anders dan bij de film. Daar verdwijnen de acteurs na een poosje, op naar de volgende klus. Ze worden ouder en zien er niet meer uit als het personage dat ze eerder speelden. Of erger: ze gaan dood (Philip Seymour Hoffman tijdens de opnamen van The Hunger Games).

Bij games is niemand onvervangbaar. Bij Final Fantasy XV werd de originele regisseur na acht jaar aan de kant geschoven. Tetsuya Nomura kreeg zo de handen vrij, aldus uitgever Square Enix, 'voor projecten die alleen Nomura kan maken'. Dat bleek Kingdom Hearts III te zijn. Die ligt sinds 2006 op de tekentafel en 'moet' volgend jaar verschijnen. Waarmee Nomura's naam straks aan twee titels is verbonden waarop de gamers lang, langer, langst hebben moeten wachten.

Onnavolgbaar

Final Fantasy XV is een bizar mengsel zoals alleen Japanners dat kunnen maken; deels bovennatuurlijke riddersaga, deels roadtrip, deels sciencefiction. De helden zijn vier mannen met kapsels en kleding die je bij een boy band verwacht. Ze rijden rond in een auto uit het hier en nu, door een landschap met bebouwing die hedendaags aandoet. Het kwartet bevecht gigantische beesten en monsters, met zwaarden en speren zo groot als zijzelf. Het plot is onnavolgbaar, de personages zijn van bordkarton, hun dialogen nog dunner. Visueel is het een feest. (PlayStation 4 en Xbox One)

The waiting game

Titels die het meeste geduld vergden, van aankondiging tot verschijning:

1. Duke Nukem Forever
1997; verscheen in 2011

2. Mother 3
1994; verscheen in 2006

3. Aliens: Colonial Marines
2001; verscheen in 2013

4. Prey
1995: verscheen in 2006

5. Diablo III
2001; verscheen in 2012

6. Final Fantasy XV
2006; verscheen in 2016

7. The Last Guardian
2007; verscheen in 2016

8. Too Human
1999; verscheen in 2008

9. Team Fortress
1998; verscheen in 2007

10. L.A. Noire
2004; verscheen in 2011

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden