Janine Jansen speelt 'thuis' in Utrecht

Met vrienden, vader en broer speelde violiste Janine Jansen dit weekeinde in het door haar georganiseerde Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht een thuiswedstrijd....

In het echt ziet ze er heel anders uit, Janine Jansen. Niet de bevallige diva van de foto die Erwin Olaf maakte voor platenmaatschappij Decca, maar een vrolijke, beetje verlegen jonge vrouw, met een wipneus.

Jansen is behalve dé vioolspelende ster van Nederland ook de artistiek leider van het Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht, dat tot en met vandaag voor het eerst gehouden wordt in Muziekcentrum Vredenburg.

Het festival vormt de afsluiting van het succesjaar 2003, waarin Jansen de Nederlandse Muziekprijs won en bij een groot internationaallabel haar eerste cd uitbracht, waarvan de verkoop haar een gouden plaat opleverde.

Het Utrechtse festival is te vergelijken met dat van Isabelle van Keulen – de stervioliste van de vorige generatie – in Delft: ook hier een brede programmering en een divers gezelschap van uitvoerende musici, afkomstig uit een internationaal vriendennetwerk.

Het grote verschil zit hem in het feit dat Utrecht als muziekstad een stuk groter is en dat een partner als Vredenburg veel meer mogelijkheden biedt.

Bovendien is Jansen, die als kind haar eerste concerten in Utrecht gaf en er daarna ook studeerde, zo slim geweest om haar festival in te bedden in bestaande series, zoals de 'Zaterdagmiddagmuziek' in de Domkerk (waar haar vader organist is), de beiaardbespelingen in de Domtoren en de zondagochtendconcerten in Vredenburg.

Het gevolg was dat de zalen zaterdag en zondag goed bezet of zelfs uitverkocht waren.

Voor het publiek was het festival een goede gelegenheid om Janine Jansen eens 'thuis' te beluisteren.Zaterdagavond, bij haar eerste optreden, leek het er even op dat zij haar ongecompliceerde credo ('Niets is leuker dan met een clubje vrienden in een sfeervolle omgeving mooie muziek te maken') wat al te letterlijk wilde nemen.

Die sfeervolle omgeving was in dit geval de kleine zaal van Vredenburg,met één scheve kerstboom schuin achter het podium, en dat van die vrienden viel best af te leiden uit de vrolijke blikken die de musici elkaar toewierpen, maar in het Klarinetkwintet van Brahms ontbrak de grote lijn en klonk het ensemblespel soms ronduit richtingloos.

Heel af en toe kwam de woelige muziek los van de grond, in de swingende pizzicati van het slotdeel of enkele fraai versmeltende duo-passages van Jansen en haar partner Julian Rachlin, die de tweede viool speelde. Cellist Mischa Maisky was niet te betrappen op de vrijheden die hij zich als solist nogal eens permitteert, maar voer toch vooral zijn eigen koers en de zichtbaar grote inspanning van klarinettist Paul Meyer leverde een veel te bescheiden toon op. De staande ovatie na dit stuk moet vooral voor Jansen-de-ster bedoeld zijn geweest.

Anders was het na de pauze, met een zeldzaam expressieve uitvoering van Messiaens Quatuor pour la fin du temps. Hier was Meyers onhoorbaarheid bij het opdoemen en wegsterven van de klarinetklank juist indrukwekkend, pianist Itamar Golan speelde strak als een drummer en cellist Christian Poltéra speelde zijn gedragen melodieën schitterend uit, met een prachtig arsenaal aan kleuren.

Jansen zelf bracht, met een ongekend warme toon, de geëxalteerde delen van dit kwartet in de buurt van Ravels Tzigane, een opvatting waar zeker iets voor te zeggen valt.

Dezelfde haarscherpe aanpak was zondagochtend te herkennen in de Vier Jaargetijden, uitgevoerd door een klein ensemble met daarin ook vader Jan (klavecimbel) en broer Maarten Jansen (cello). Janine beschikte in haar lezing van Vivaldi's weerkundige almanak over onbekommerde poëzie, maar ook over een grote alertheid waarmee ze haar medeviolistes (Candida Thompson en Eva Stegeman) voortdurend uitdaagde én meesleepte.

In soms eigenzinnige articulaties en hyperrealistische klanknabootsingen van dor hout en krakend ijs kwam de fun van Vivaldi volledig tot zijn recht.

Het belangrijkste thema van het festival, de kamermuziek van Prokofjev, kreeg zondag gestalte in warmbloedige uitvoeringen van de Sonate voor viool solo, het Frans-theatrale Kwintet en een zestal andere werken. Vanavond wordt het festival afgesloten met het Eerste Strijksextet van, opnieuw, Brahms.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden