Review

Jane is een dromerig geheel over de liefde tussen mens en aap

Film (documentaire) - Jane

Jane is vooral een ontroerende registratie van twee mensen die verliefd worden tussen de chimpansees. En dat maakt de film tóch anders dan de andere documentaires over Jane Goodall.

Jane Goodall

Het scheelde niet veel of de documentaire Jane was er niet geweest. De titelheldin, de beroemde primatoloog Jane Goodall, wilde aanvankelijk helemaal niet meewerken. Er waren wel genoeg documentaires over haar gemaakt, vond ze. Dat klinkt bescheiden, maar de 83-jarige Goodall had een punt: wat zou de film nog kunnen toevoegen aan alles wat we al over haar weten?

Toch wel het een en ander, bewijst regisseur Brett Morgen, die aan de slag mocht met meer dan honderd uur aan nooit eerder vertoond beeldmateriaal. De verloren gewaande filmrollen waren in de jaren zestig gedraaid door de Nederlandse baron Hugo van Lawick en doken in 2014 op in de archieven van National Geographic. Ze tonen een jonge Goodall, aan het werk op de plek waar ze zich het gelukkigst voelde: in Gombe, Tanzania, waar ze baanbrekend onderzoek verrichtte naar chimpansees.

Jane (***), documentaire.
Regie: Brett Morgen.
90 min., in 25 zalen.

Hugo van Lawick, die overleed in 2002, was een begenadigd natuurfilmmaker én tussen 1964 en 1974 getrouwd met Goodall, met wie hij een zoon kreeg. Het is vooral aan hem te danken dat Jane indruk maakt. Het 16mm-filmmateriaal is prachtig, met rijke, nostalgie opwekkende kleuren en een uitstekend oog voor zowel mens als dier.

Lawick keek met eindeloos geduld naar wilde dieren, maar kon, eenmaal in opdracht van National Geographic aangekomen in Gombe, zijn blik al snel ook niet van Goodall afhouden. Het is alsof je hem tijdens de filmopnamen verliefd ziet worden, en haar ook, in de zeldzame momenten dat ze in de camera kijkt. Ontroerend en romantisch.

Slordigheden

Morgen, regisseur van onder meer The Kid Stays in the Picture (2002, over de beruchte Hollywoodproducent Robert Evans) en Cobain: Montage of Heck (2015), had het rustig daarbij kunnen laten. Genoeg ingrediënten voor een bevredigende film: Gombe, de chimpansees, twee verliefde mensen die uitermate goed zijn in hun werk. Dat de regisseur toch het volledige verhaal van Goodalls carrière wil vertellen, is jammer. Het levert slordigheden op (onder meer in de chronologie) en maakt Jane bijna toch nog tot de zoveelste, doorsneedocumentaire over Goodall - precies waarvoor ze gewaarschuwd had. De muziek van Philip Glass, veel te vaak en opdringerig gebruikt, verandert daar niets aan.

Na afloop blijven gelukkig vooral de bijzondere kwaliteiten van de film hangen; een dromerig geheel van bedwelmende junglebeelden en de nuchtere passie van Goodall, die zich nooit op de voorgrond stelt, maar des te meer indruk maakt.

Meer over