ColumnKlassiek volgens Kerkhof

Jan Raes mag na de Gatti-kwestie best in gesprek met de pers (en met het eigen orkest)

 Stelling: Jan Raes mag best met de pers praten

Volgers van de #gattigate zaten maandagmiddag vol verwachting aan de radio gekluisterd. Sinds het ontslag van Daniele Gatti als chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest op 2 augustus, had algemeen directeur Jan Raes de media (op wat mini-optredens na) gemeden. Gatti werd weggestuurd na beschuldigingen van ongepast gedrag richting vrouwelijke collega’s, maar over de gang van zaken zijn veel vragen.

En toen kondigde het NTR-programma Podium op Radio 4 een uitgebreid interview aan. Eindelijk zou Raes zijn verhaal doen. Tachtig minuten zou hij in de uitzending zijn. De Volkskrant heeft herhaaldelijk interviewverzoeken gedaan. Steeds was het antwoord: ‘We doen geen mededelingen over Gatti. Zeg, willen jullie niet een leuke reportage maken over het RCO House?’ (De staf is verhuisd naar een oud-schoolpand waar musici nu ook kunnen repeteren, dat u het weet.)

Hans Haffmans, een presentator met repertoirekennis en hart voor muziek, maar ook iemand die zijn gasten à la Rik Felderhof op hun gemak stelt, ondervroeg Raes over hoe hij terugkeek op tien jaar directeurschap. Je vergat bijna dat de Gatti-kwestie misschien wel het dieptepunt is in de naoorlogse geschiedenis van het orkest. Nog geen tien minuten gingen over Gatti.

Raes benadrukte dat het besluit alleen is genomen op basis van incidenten die recent plaats hadden gevonden binnen de eigen organisatie. De meldingen zouden ‘gedubbelcheckt’ zijn. Tot slot klaagde hij over de ‘hijgerigheid’ van de pers (ik lig inderdaad al weken met mijn verrekijker verstopt in een prullenbak voor het RCO House).

Van de directeur van een elite-instituut dat zowel van het Rijk als de stad Amsterdam miljoenen aan subsidiegeld ontvangt (respectievelijk 7 en 6 miljoen euro), een internationaal toporkest met een voorbeeldfunctie (niet alleen artistiek), mag je een groter vermogen tot reflectie verwachten. En verwachten dat die zich ook tegenover de maatschappij verantwoordt over zijn rol in een slepende kwestie.

Meneer Raes, we gaan graag met u in gesprek. Ik leg u alvast wat vragen voor (we hebben er nog veel meer):

1)Na de publicatie in de Washington Post waarin Gatti werd beschuldigd van seksueel overschrijdend gedrag in 1996 en 2000, kregen musici de kans om klachten in te dienen bij een vertrouwenspersoon. In een kleine week zijn er klachten verzameld, beoordeeld, is hoor en wederhoor gepleegd, zijn feiten ‘gedubbelcheckt’, is overlegd met bestuur, orkest en stakeholders. Was een week niet wat kort?

2)Waarom is het onderzoek naar de meldingen niet uitbesteed aan een externe instantie?

3)Waarom is er die week plotseling een (mannelijk) bestuurslid (een advocaat) als nieuwe vertrouwenspersoon naar voren geschoven? Was hij daarvoor gekwalificeerd?

4)  Wat is de aard en omvang van de beschuldigingen? Hoe is het proces van wederhoor verlopen? 

5)Wat klopt er van berichten dat een of meerdere Amerikaanse belanghebbenden het signaal gaven dat Gatti hoe dan ook niet meer welkom is?

6)In de zomer van 2014 hebt u Gatti’s kandidatuur besproken met het orkest. Er kwamen signalen dat hij ‘een reputatie’ had met vrouwen. Is dat destijds onderzocht?

7)Waren er vóór de publicatie in The Washington Post meldingen omtrent Gatti bij de vertrouwenspersoon?

8)Getuige de recensies is het nog niet het gedroomde concertseizoen. In hoeverre is de onrust in het orkest hierop van invloed?

9)Het orkest is nog steeds verdeeld. Meerdere musici hebben tegenover de Volkskrant verklaard dat zij zich geïntimideerd voelden door uw pogingen de boel te sussen. Ze zeggen te vrezen voor ontslag als zij hun mond opendoen. Het woord angstcultuur valt. Wat gaat u hieraan doen?

Beste meneer Raes, dit zijn niet alleen vragen die leven bij de pers. Dit zijn vragen die leven bij leden van uw eigen orkest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden