Jan Akkerman legt uit wat een solo zo goed maakt

De perfecte gitaarsolo

Of je nou een elektrische gitaar of luit pakt, je eigen spelplezier maakt of breekt een gitaarsolo, meent Jan Akkerman.

Jan Akkerman Foto Frank Ruiter

'Een solo bestaat uit het moment, je maakt vanuit niets iets. Het is improvisatie, er gebeuren dingen die je nooit van tevoren kunt bedenken. Daarbij inspireer je elkaar, wanneer je samenspeelt. Als alles uiteindelijk op zijn plaats valt, mag je je handjes dichtknijpen.

'Meestal gebruik je akkoordenschema's (opeenvolging van groepen noten die bij elkaar passen, red.) als structuur waarbinnen je tijdens je solo een pad zoekt. Maar af en toe wijk ik daar vanaf en vlieg ik juist volledig de bocht uit, op zoek naar nieuwe wegen. Van de platgetreden paden leer je namelijk niks. Ik heb wat solo's betreft maar één tip: gewoon beginnen en nergens rekening mee houden. Het kan gebeuren dat je een keer verkeerde dingen aanleert, maar dat risico moet je nemen, wil je groeien als gitarist. Een goede leerling leert in dit geval zichzelf.

Jan Akkerman Foto Frank Ruiter

'Speltechniek is niet alles. Kijk naar Angus Young van hardrockband AC/DC: die kan maar vijf akkoorden, maar binnen die beperkingen speelt hij geweldige solo's vol energie. Je kunt wel razendsnel honderdtachtig miljoen noten achter elkaar afvuren, maar daarvan zal nooit een achtjarig kind van blijdschap in de handen klappen.

'Ik gebruik hoogst sporadisch effecten om het gitaargeluid te veranderen. Het enige écht mooie effect vind ik een Leslie box. Die geeft een elektrische gitaar iets akoestisch, een soort zwevend geluid. Bij bepaalde instellingen doet het me zelfs aan een accordeon denken.

'Van het wah-wahpedaal ben ik geen liefhebber. Dat vind ik een 'kwak kwak'-effect, het lijkt op het geluid van een eend. Ik heb hem één keer gebruikt, in het nummer Amsterdam the First Days met de band Brainbox, en daarna meteen de gracht in geflikkerd.

'Soleren kan ook met een akoestische gitaar, of een luit. Begin jaren zeventig werd ik moe van alle wah-wahs en dergelijke, ik zocht een andere sound. Toen hoorde ik tijdens een autorit, op een landweggetje in Engeland, Julian Bream luit spelen op de radio. Ik dacht: hè, dat ben ik! Ik ging me erin verdiepen en leerde ook luit spelen. Die klank, rechtstreeks uit de Renaissance, vind ik prachtig.

'Django Reinhardt en Wes Montgomery, twee jazzgitaristen, zijn favorieten van me. Hun solo's zijn intelligent, ze spreken. Ze zijn voor liefhebbers van een biertje, een wijntje, waarschijnlijk een traantje. Kortom, het leven. Erg leuk ook om na te spelen.

'De essentie van een goede solo is voor mij plezier. Dan komt die perfectie vanzelf, binnen je mogelijkheden, zelfs als je niet zo'n goede gitarist bent. Uiteindelijk is het genialer om zelf mondharmonica te spelen dan naar Bach te luisteren, nietwaar?'

Jan Akkerman

Jan Akkerman (1946) is gitarist, mede bekend van rockband Focus, waarmee hij hits scoorde als Hocus Pocus en Sylvia. In 1973 werd hij door lezers van het Britse blad Melody Maker uitgeroepen tot beste gitarist ter wereld. Hij kreeg in 2005 een Gouden Harp en werd in 2012 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau voor zijn muzikale verdiensten. In december doet hij de clubtour Knight of the Guitar, met gitaristen als Anton Goudsmit en zangeres Laurie Akkerman, zijn dochter.

Meer over