ColumnBor Beekman

‘Jammer dat de film De Oost leidt tot onrust onder Indië-veteranen.’ Het stond er echt: ‘Jammer’

Bor Beekman artikel column Beeld .
Bor Beekman artikel columnBeeld .

‘Jammer dat de film De Oost leidt tot onrust onder Indië-veteranen.’ Het stond er echt, in de tweet die minister van Defensie Ank Bijleveld vorige week verstuurde.

Jammer.

Er was acht jaar gewerkt aan de eerste Nederlandse speelfilm over de excessen van de speciale troepen van kapitein Raymond Westerling. Die hadden destijds ook wat onrust veroorzaakt, in het onrustige Nederlands-Indië van kort na de Tweede Wereldoorlog. Daar ging de film dus over.

Er was al heel wat gepubliceerd over De Oost, voor Bijleveld haar minirecensie deelde. Betrokkenen (veteranen, historici, nazaten) schreven opiniestukken voor kranten en weblogs, of spraken erover op radio en tv. De een prees de film, die nu eindelijk eens de verzwegen koloniale oorlog onder de aandacht bracht. De ander (Palmyra Westerling) vond dat haar vader een heroïscher film verdiende. Weer een ander stelde dat regisseur Jim Taihuttu niet had mogen kiezen voor het ‘witte perspectief’ van soldaat Johan.

Ook was er die ingezonden brief van meneer Eijbergen uit Utrecht, geplaatst in de Volkskrant. Hij noemde het een ‘gemiste kans’ dat het ‘weer’ kapitein Westerling met zijn speciale troepen was die centraal stond in de film. Want: ‘Tweederde van de Nederlandse troepen nam relatief weinig deel aan directe oorlogshandelingen.’

Ja, hoe zat dat eigenlijk? Waarom Bankier van het verzet en niet Tuinier van het verzet? Waarom Oorlogswinter en geen Oorlogszomer?

De Oost – we melden het nogmaals – is de eerste Nederlandse speelfilm over die kapitein en zijn Dienst Speciale Troepen. Zeventig jaar op gewacht.

Voor wie een grote Nederlandse oorlogsfilm subsidieerde, moest dít toch zijn waarop je hoopte: dat de film iets losmaakt en zich nestelt in een collectief geheugen. Dat de mensen hem gaan zien en vervolgens ideeën uitwisselen over een belangrijk en beladen deel van onze geschiedenis. De hele Nederlandse bioscoopindustrie lag op z’n rug, vanwege het virus. En toch wisten die filmmakers hun publiek te bereiken.

Jammer.

Zodra de bioscopen straks openen, kun je op één dag naar De Oost, De slag om de Schelde en Quo Vadis, Aida? Drie grote nieuwe speelfilms over Nederlandse soldaten (goed, die ene in De slag om de Schelde vecht bij de SS).

Wie zich professioneel met defensie of oorlog bezighoudt, moet die weelde toch opvallen?

‘Kijktip!’, tweette Ank Bijleveld, nu op 15 maart. In een door de minister gedeeld promotiefilmpje keken Nederlandse militairen tevreden terug op hun inzet tijdens de corona-crisis. Ze hadden niet hoeven schieten.

Diezelfde dag werd Quo Vadis, Aida? genomineerd voor een Oscar. De eerste grote speelfilm over de door Nederlandse militairen beveiligde enclave bij Srebrenica, deels gefinancierd door het Nederlands Filmfonds.

Geen woord van de minister. Ook geen kijktip.

Jammer.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden