Interview

James Bay: 'Alles is nu nieuw en spannend'

Jarenlang oefende singer-songwriter James Bay in de pubs van Brighton. 'Een keiharde leerschool.' Nu staat de man met de zwarte hoed in een uitverkocht Paradiso. Weer zo'n brave blanke met een snufje soul? 'Ik hoop dat je hóórt dat ik anders ben.'

Beeld Ivo van der Bent

Hij is er inmiddels aan gewend, de Engelsman James Bay (24), om vanaf een luchthaven naar een hotel te worden vervoerd, daar vlug een interview te doen en het hotel weer te verlaten zonder er te hebben overnacht. Op naar een tv-studio of meteen door naar de volgende stad. Hectiek. Dag in, dag uit.

Zo gaat het ook hier, in het Amsterdamse American Hotel, ruim voor verschijning van zijn debuutalbum Chaos And The Calm, dat inmiddels uit is. Bay, de nieuwste ster in de categorie singer-songwriters à la Ed Sheeran en Ben Howard, wandelt binnen, bestelt thee en koekjes en pakt een stoel op de entresol. Zijn zwarte hoed houdt hij op, als altijd: op het podium, op foto's, 'vaak zelfs thuis'.

'Soms denk ik: gaat dit niet te snel? Brandt dit niet op voor ik goed en wel begonnen ben?' Dat zegt Bay, die opgroeide in Hertfordshire, maar sinds zijn 19de in Brighton woont. 'Aan de andere kant: ik vind het ook loon naar werken. Ik heb hier vijf, zes jaar naar toegewerkt.'

James Bay. Beeld anp

Echt loos

Een jaar geleden kende niemand hem, de jongeling met de hoed en de lange, donkere haren, al had het Amerikaanse platenlabel Republic hem toen al wel gecontracteerd op basis van een YouTube-filmpje van een van zijn kroegoptredens in Engeland.

Echt loos ging het vanaf 16 september 2014, toen hij op BBC Radio 1 de verhinderde Lana Del Rey mocht vervangen. Hij zong zijn bluesy Let It Go en de sociale media ontploften; hij verzorgde het voorprogramma van Hozier op tournee in de Verenigde Staten; hij won een Critics' Choice Award, en al 200 duizend mensen kochten zijn ­single Hold Back The River. Een album was nog niet eens in zicht toen hij in Amerika zalen uitverkocht.

Tijdens Eurosonic, in januari, was er geen naam die zo hard door Groningen gonsde als die van James Bay. Eind mei verscheen zijn debuutalbum dat in Groot-Brittannië de eerste plaats haalde en in de VS plaats vijftien. Zijn optreden in het Amsterdamse Paradiso (vanavond) is uitverkocht; de veel grotere Music Hall is op 23 oktober voor hem gereserveerd. De media-aandacht? Overstelpend.

James Bay tijdens een optreden in het Glazen Huis, afgelopen winter. Beeld anp

Beu

'Alles is nu nieuw en spannend. Ik geniet van de hectiek, maar ik kan me wel voorstellen dat je deze kant van het succes na een tijdje beu bent.'

Wellicht omdat hij in elk interview wordt geconfronteerd met beleefd geformuleerde scepsis: is James Bay niet de zoveelste net iets te brave, blanke Engelse jongen met een stem die ondanks het vriendelijke popkarakter van de liedjes 'soulvol' wordt genoemd? Waarom zouden we hem níét zien als nieuwe exponent van de dichtbevolkte categorie van George Ezra, Ed Sheeran, Tom Odell en noem ze allemaal maar op?

'Ik hoop dat je hóórt dat ik anders ben', zegt hij geduldig. 'Mijn vader is een oude rocker. Ik ben opgegroeid met zijn platen: de Stones, Humble Pie, Springsteen, Eric Clapton en Cream, ­Faces en Rod Stewart. Ik houd ook van een aantal jonge singer-songwriters, maar dan de rauwere met een band achter zich: Ray LaMontagne en Paolo Nutini, bijvoorbeeld.'

Doorbraakhit Hold Back The River heeft inderdaad de spanwijdte van een Springsteen-nummer, terwijl het dampende Best Fake Smile verraadt dat er tussen de rockplaten van vader Bay ook Motown-albums van Marvin Gaye en Otis Redding stonden. Vocalisten met een krachtige begeleidingsband, zo ziet James Bay zichzelf ook, al verzon hij voor zijn band geen naam.

'De bands waarin ik als tiener gitarist was, hadden stomme namen: The Jet Kings, naar een gitaartype van Ibanez, of Roadrunner, naar een liedje van Humble Pie. Vanaf mijn 18de trad ik solo op in pubs. Nu heb ik weer een band, maar een naam wilde ik niet meer verzinnen. Ik ben er niet goed in.'

Bovendien: misschien is zijn volgende album wél een akoestische soloplaat. Fijn als die onder dezelfde vlag, zijn eigen naam, kan verschijnen.

'Anders moet er een sticker op de hoes: James Bay, frontman van bandje zus-of-zo. Toen ik mijn platencontract tekende, hád ik niet eens een band. En ja, natuurlijk vond mijn platenlabel het ook een goed plan, simpelweg James Bay, gezien het succes van al die eigennamen de laatste tijd.'

Taylor Swift

Vanavond staat James Bay in Paradiso op eigen benen, maar zondag was hij al voorprogramma van Taylor Swift, voor 17 duizend toeschouwers in de Ziggo Dome. De Amerikaanse popzangeres hoorde Let It Go, was er weg van en benaderde Bay. ‘Ze sprak me in Nashville aan over mijn liedjes’, herinnert hij zich. ‘Ik hakkelde maar wat, omdat ik geen enkel liedje van haar kon noemen. Ik ben geen fan, maar ze was niet beledigd. Dat was sportief van haar.’

Beeld anp

De pub als generale repetitie

En dat terwijl hij als tiener totaal niet de intentie had om zanger, songschrijver en frontman te worden. Dat kwam pas toen hij als 19-jarige zijn ouderlijk huis verliet en zich stortte in de levendige pub scene van Brighton, zijn woonplaats, die hij de laatste maanden maar weinig heeft gezien.

'In de pubs stelde ik vast: ik ben nu een aardige gitarist en op de voorgrond voel ik me goed, maar nu moeten de liedjes beter. De pubs zijn een keiharde leerschool. Ik heb mijn werk er eindeloos getest en gewogen, helemaal in mijn eentje.'

Bay moet zich verontschuldigen. Vlug naar Hilversum, daarna weer naar Schiphol. Hij leerde de gekte al zo vroeg kennen dat hij zijn album ernaar kon vernoemen. Even zitten, enkele slokken thee en een gesprekje met een journalist: dat was 'the calm'.

'Nu weer the chaos', zegt hij - en weg is hij weer.

James Bay: Chaos And The Calm. Republic/Universal.
Op Lowlands: Vrijdag 15.20, Heineken.

Bekijk hieronder de videoclip van Hold Back The River van James Bay.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden