ReportageNoorderslag

Ja, er waren weer sterke vrouwen en veel hiphop op Noorderslag, maar daar gíng deze editie niet over

Pip Blom op Noorderslag.Beeld Jelmer de Haas

Man of vrouw, Nederlands of anderstalig, hiphop of gitaren, de discussies erover lijken hier, in Groningen, hun eindstadium te hebben bereikt. Er is alleen muziek. 

Zwervend door de gangen en zalen van de Groningse Oosterpoort tijdens Noorderslag vraag je je af: wat verbindt vijftig totaal verschillende Nederlandse popartiesten met elkaar? Het festival heet de periodieke staalkaart van de Nederlandse popmuziek te zijn, de jaarlijkse avond in Groningen waarop we inventariseren hoe het ervoor staat. Maar editie 2020 is niet zo makkelijk te duiden. Er zijn wel trends aan te wijzen, maar die bevredigen toch niet helemaal.

Neem de opmars van de vrouwen. Daarvan is ontegenzeglijk sprake. We beginnen de avond bij La Loye, een timide Nederlandse versie van de Amerikaanse singer-songwriter Cat Power. La Loye maakt op een vroeg uur indruk. Daarna zien we frisse, originele nederpop van Wies, jazzy neo-soul van Gaidaa, een schitterende voorstelling van Eefje de Visser, zo slim, zo mooi van choreografie, zo prachtig gezongen en vormgegeven dat het een hoogtepunt van de jaargang mag heten.

Eefje de Visser.Beeld Jelmer de Haas

We genieten van de knappe geluidssculpturen en ontroerende voordracht van S10, glimlachen nog maar eens om die leuke Merol en noteren de nog wat grillige Lena Hessels als authentieke, indiebelofte.

Eva van Manen, Áslaug, Roxeanne Hazes, de geweldige Tabitha en even sterke Pip Blom. Lionstorm. Davina Michelle, niet te vergeten. En dan hebben we de Popprijs-winnares nog niet eens genoemd: Floor Jansen. Ze domineren hier écht, de vrouwen, zowel kwantitatief als kwalitatief. Maar de opmars van vrouwen in de Nederlandse pop is al een jaar of twee het gesprek van de dag in festivalland, ook op ESNS. 

Is de opmars van de Nederlandse taal dan nieuw? Trouw becijferde dat niet minder dan 43 procent van de optredende artiesten zingt of rapt in zijn of haar moerstaal. Van Eefje tot Gotu Jim. Tien jaar geleden scoorde het Nederlands nog een schamel procentje of 17. Het is waar en het is interessant, maar er staat ook iets tegenover, bijvoorbeeld de vrouwen die geen Nederlands zingen en ook geen Nederlands spreken: de Soedanees-Nederlandse Gaidaa, maar ook Merve Dasdemir, de Turkse frontvrouw van Altin Gün. Wat is hun psychedelische Turkse folkrock trouwens spectaculair goed aan het worden. Geen wonder dat ze internationaal aan het doorbreken zijn.

Merve Dasdemir, frontvrouw van Altin Gün.Beeld Jelmer de Haas

De opmars van het Nederlands voltrekt zich ironisch genoeg ook op een festival dat steeds minder Nederlands lijkt te willen zijn. De naam Noorderslag is min of meer in onbruik geraakt. Noorderslag is nu gewoon de Nederlandse zaterdag van de meerdaagse Europese muziekconventie ESNS (Eurosonic Noorderslag, maar dat wordt nog maar zelden voluit geschreven), waar de voertaal Engels is. Drukwerk, wegwijzers in het Oosterpoort-gebouw, menukaarten; allemaal Engels, een wonderlijk tegenwicht aan het voortschrijdende Nederlands van de artiesten.

De ‘hiphopkoorts’ dan? Daar praten we ook al jaren over. Ook vanavond is er weer veel hiphop te zien, maar in vergelijking met het recente verleden niet opmerkelijk veel. Bovendien: de nieuwe generatie gitaarbands doet net zo goed van zich spreken. Pip Blom natuurlijk, maar ook het branievolle Queen’s Pleasure en het loeisterke Personal Trainer van Willem Smit.

Personal Trainer.Beeld Jelmer de Haas

En dan ineens heb je het. Het verhaal van deze editie van (voorheen) Noorderslag waait als een fris lentebriesje tussen al deze thema’s door. Al die debatjes in de muziekwereld lijken vanavond gepasseerde stations: ze doen er niet meer toe, in elk geval voor een avond.

Man of vrouw, Nederlands of anderstalig, hiphop of gitaren, de discussies erover lijken hier, in Groningen, hun eindstadium te hebben bereikt: niemand voert ze, ze zijn voldongen feiten geworden. Er is alleen muziek.

Hier ontvouwt zich de Nederlandse popmuziek in al zijn veelkleurigheid. Er zijn keiharde gitaren (The Sweet Release of Death), maar er is ook country (Joe Buck). Je kunt dansen of juist rustig luisteren. Je kunt uitstapjes maken naar Turkije (Altin Gün), Colombia (Quique) of gewoon de Zaanstreek (Wies). Het niveau ligt bijna overal hoog, het is heerlijk om je erin onder te dompelen. Genre, taal en sekse zijn vanavond precies wat ze moeten zijn: futiliteiten, een achterhoedegevecht.

Ergens tussen kwart over 11 en half 12 wordt bekend dat Floor Jansen de Popprijs heeft gewonnen. 3FM-dj Frank van der Lende de lovende woorden voor die de jury over haar optekende: ‘Een verbindende factor, de subcultuur voorbij.’

Vanavond geldt dat compliment voor de hele bloeiende santenkraam.

Lekker rustig

Opvallend: wat was het lekker rustig in de Oosterpoort. Vorig jaar waren er nog propvolle gangen en ontmoetingspleinen, lange wachtrijen bij de horecapunten en zalen waar niemand meer in kon. Nu was het ontspannen bewegen. Noorderslag 2020 was niet helemaal uitverkocht, een ongebruikelijk feit. In het verleden was de voorverkoop vaak een loterij, in een flits voorbij. De haperende belangstelling zou weleens het gevolg kunnen zijn van een ontwikkeling die de komende jaren nog nijpend kan worden: de vrij radicale verjonging van het programma gaat een stuk sneller dan die van het publiek. De oude generatie Noorderslag-bezoekers haakt wel langzaam af, zoals dat nu eenmaal gaat, maar ziet de zo gewenste jonge generatie een festival als Noorderslag wel zitten? Het lijkt de komende jaren hét aandachtspunt van de organisatie te moeten worden: is de formule nog houdbaar of moet het roer om?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden