ITV dwong de BBC om minder elitair te zijn

De Britse commerciële televisiezender ITV maakte vandaag bekend Talpa Media van John de Mol over te kopen. Wat is dat eigenlijk voor zender, ITV?

Perscentrum van ITVBeeld anp

ITV is de zender van Inspector Morse, Upstairs downstairs en Spitting image. Het is ook de zender van Coronation Street, Pop idol en I'm a celebrity: get me out of here! Op zoek naar een zo breed mogelijk publiek balanceert de grootste commerciële zender van het Verenigd Koninkrijk al zestig jaar tussen hoge en lage cultuur, waarbij de balans steeds vaker doorslaat naar het laatste.

Independent Television werd in 1955 opgericht. Dit was het gevolg van een nieuwe televisiewet waarin stond dat de BBC haar monopolie diende kwijt te raken. In de eerste decennia vormde het een netwerk van commerciële televisiezender, gebonden aan bepaalde regio's. In de jaren negentig werd het meer een eenheid, onder de verzamelnaam ITV. Het lanceerde drie nieuwe zenders (ITV 2,3 en 4), alsmede een jeugdkanaal, CITV.

De nieuwe zender boekte al in 1960 een vroeg succes met Coronation Street. Sterker, deze soap uit Manchester is nog steeds een van de best bekeken programma's. Het noopte de BBC er indertijd toe om een antwoord te vinden, wat het vond met Eastenders, eveneens een soap met een tijdloze populariteit. Daarmee is meteen het verhaal tussen de twee rivalen weergegeven: de populaire koers van ITV heeft de BBC er door de jaren toe gedwongen minder elitair te zijn.

John Thaw als chief inspector MorseBeeld anp

Invloed op BBC

Dat de BBC kwam met programma's als Doctor Who, Top of the Pops en Match of the Day is in wezen te danken aan de invloed van ITV. Juist doordat het adverteerders moest aantrekken is ITV altijd gedwongen geweest om hard na te denken over de kijkcijfers. Daarmee had het de vinger aan de pols van de kijker. ITV is altijd erg goed geweest in komische shows, van The Benny Hill Show tot The Muppet Show.

Het begon ook programma's uit te zenden waar de BBC stinkend jaloers op was. Begin jaren tachtig schreef het bijvoorbeeld geschiedenis met Brideshead Revisited. De elfdelige serie, gebaseerd op het gelijknamige boek van Evelyn Waugh, zorgde voor een herleving van de esthetiek in de vroege Thatcher-jaren. De strijd met de BBC bleef moordend. Enkele jaren geleden pleegde ITV een coup door Jonathan Ross in te lijven, die na een rel bij de BBC moest vertrekken.

Melkkoeien van ITV zijn de soapseries Coronation Street en Emmerdale, die wekelijks in de top drie van best bekeken programma's staan. De omroep heeft evenwel problemen op het gebied van actualiteit, sport en informatieve programma's. Het marktaandeel van alle ITV-kanalen schommelt rond de 20 procent, drie procent lager dan BBC1 in haar eentje. Dit marktaandeel is echter het laagste sinds 2002.

Ondanks succesvolle series als Downton Abbey en Mr Selfridge daalden de kijkcijfers in 2014 met 5 procent, na een stijging van 4 procent in 2013. Desondanks zag ITV haar brutowinst vorig jaar met 23% stijgen, onder meer door het wereldkampioenschap voetbal en hogere advertentie-inkomsten. Het nieuws aangaande de overname van Talpa bleek vertrouwen te wekken. De koers van het aandeel ITV steeg met bijna 3 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden