RecensieKings of War

ITA laat zich in Kings of War technisch gesproken van zijn beste kant zien ★★★★☆

Ook is nu van dichtbij te zien hoe geraffineerd de ruimte is die Ramsey Nasr (Henry V) tussen zichzelf en zijn personage laat.

Kings of War, met in het midden Ramsey Nasr.Beeld Dim Balsem

Waar je normaal gesproken je kaartjes ophaalt, hier en daar iemand begroet, langs een rij vol mensen schuifelt, en dat dan de voorstelling begint, daar kijk je nu op je laptop naar het beeld van een grijze Stadsschouwburg in de schemering en de letters Kings of War – ITAlive. Maar dat ‘live’ is dus niet echt live, althans: er wordt wel live toneel gespeeld, maar naar de voorstelling kijken wij thuis, in de warme kamer.

Zondag schreef Internationaal Theater Amsterdam (ITA) een beetje historie door de integrale livestream van Kings of War, een marathonvoorstelling van ruim 4,5 uur uit 2015. Gebaseerd op drie koningsdrama’s van William Shakespeare: Henry V, Henry VI en Richard III. Drie totaal verschillende heersers, van twijfelende, wereldvreemde monarchen tot meedogenloze moordenaars. In regie van Ivo van Hove en met voortreffelijke acteurs als Ramsey Nasr (Henry V), Eelco Smits (Henry VI) en Hans Kesting (Richard III) werd Kings of War een hoogtepunt in zijn Shakespeare-regieën, een productie bovendien die wereldwijd alom bewondering oogstte. Nu kan een nieuw publiek alsnog kennismaken met deze voorstelling, in een tijd waarin livestreaming voor het theater een noodzakelijke oplossing is.

Vooraf citeerde Van Hove in een openingspraatje een recensie uit The New York Times, waarin zijn voorstelling uitermate belangwekkend werd genoemd in het toen net begonnen Trump-tijdperk. ‘Welke leiders willen we, welke leiders hebben we nodig, die vraag is nu urgenter dan ooit’, aldus Van Hove, refererend aan de bestorming van het Capitool in Washington. Welnu, na het opnieuw zien van Kings of War is het antwoord: graag een combinatie van Henry V en Henry VI, een mix dus van daadkracht en stoerheid, én van twijfel en zachtmoedigheid.

Kings of War begint met een foto van George, het zoontje van Prins William en Kate, de jongen die ooit koning zal worden. Van daaruit gaan we terug in de tijd en begint de voorstelling met Henry V. Wat volgt, is een rijgdraad van geweld, intriges, machtsmisbruik en moord. Het waren barre tijden aan het Engelse hof, en dat wordt in deze voorstelling vooral getoond in de achterkamertjes en wandelgangen van de macht. Destijds konden we op een videoscherm zien hoe het eraan toeging in die krochten van de macht, in de livestream zien we dat frontaal in beeld: alles wat zich daar afspeelt wordt door een aparte cameraman vastgelegd. Dat maakt Kings of War niet alleen heel actueel, maar ook helderder. Er is geen afleiding meer, je wordt nu als het ware gedwongen te kijken naar de lijken, naar hun braaksel en bloed, naar de soldaten in de loopgraven, de voze feestpartijen.

Technisch gesproken laat ITA zich hier van zijn beste kant zien. Van de nood werd een deugd gemaakt, en dat dan meteen maar tot in de finesse uitgevoerd. Dit is niet zo maar een simpele registratie, zo van: cameraatje erop, en hup, spelen maar, nee, er wordt met meerdere camera’s gewerkt, in een mix van total shots, close-ups en medium shots. Daarmee is Kings of War iets tussen een filmische theatervoorstelling en een gefilmd toneelstuk in. Theater is vooral suggestie, film is de bevestiging daarvan; in theater vermoed je sommige dingen, in film krijg je ze te zien.

Wat zijn de pluspunten van deze, zeker voor het Nederlandse publiek, nieuwe manier van theater verspreiden? Vooral dat dus, die technisch nagenoeg perfect uitgevoerde sturing van de kijker. Alles is bovendien loepzuiver te horen, waar er in het theater nogal eens een zinnetje verloren gaat. Ook is nu van dichtbij te zien hoe geraffineerd de ruimte is die Ramsey Nasr tussen zichzelf en zijn personage laat. De scène waarin hij tijdens een intiem dinertje een Franse prinses probeert te verleiden is zo dichtbij gefilmd dat we bijna bij hen aan tafel zitten en een geknakte fresia zien. Een hoogtepunt van 4,5 uur livestream kijken. En die close-ups van de afzichtelijke wijnvlekken in het gelaat van Richard III werkt ook prima.

Nadelen zijn er ook, bijvoorbeeld die soms wel erg hard aangezette toneeltoon en het geschreeuw, die weliswaar enorme emoties verraden maar die iets te veel door het scherm heen knallen. In de schouwburg moet ook rij 17 worden bereikt, thuis slechts één stoel. Een enkele keer speelt een acteur een monoloog rechtstreeks op de camera, zoals in House of Cards, dat zou vaker kunnen, want het werkt. En verder mis je toch dat rumoer, dat saamhorige dat bij een theaterbezoek hoort, zeker bij zo’n evenement als een marathonvoorstelling.

ITAlive gaat door, los van hoe de pandemie zich ontwikkelt. 

Uitkomst

Naast het online zetten van eerder opgenomen registraties – zo zond Theaterbureau Hummelinck Stuurman onlangs Turks Fruit uit – is livestreaming in deze onzekere tijden voor een aantal theatergroepen en uitkomst. Toneelgroep Maastricht was vorig jaar een van de eerste met de liveregistratie van Peachez, naar de roman van Ilja Leonard Pfeijffer. ITA’s eerste livestream betrof Stille kracht van Louis Couperus. Voor Kings of War verkocht het gezelschap ruim vierduizend kaarten. Er kon worden gekozen uit geen, Engelse of Franse ondertitels. Op 22/1 wordt Weg met Eddy Bellegueule live gestreamd.

Kings of War 

Theater

★★★★☆

Naar William Shakespeare door ITAlive, regie Ivo van Hove.

10/11, Internationaal Theater Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden