FilmrecensieIt Must Be Heaven

It Must Be Heaven is een grabbelton met gebrek aan samenhang en duiding ★★★☆☆

It Must Be Heaven is een grabbelton. Er valt veel moois uit te halen, maar het gebrek aan samenhang en duiding frustreert.

Het heeft iets kokets, zoals de regisseur de camera voortdurend op zichzelf richt in It Must Be Heaven.Beeld Filmbeeld

Ongeveer halverwege It Must Be Heaven, de vierde speelfilm van Elia Suleiman, bevindt de Palestijnse regisseur zich in het kantoor van een Frans filmproductiebedrijf. ‘Uw film zou over het Palestijnse conflict gaan’, krijgt Suleiman daar te horen. ‘Maar tot nu toe vinden we het niet Palestijns genoeg.’

Suleiman, die in al zijn films zichzelf speelt, of liever gezegd een alter ego, hoort het onbewogen aan. Niet Palestijns genoeg? Het is een cynische grap voor een filmmaker die zo’n beetje wordt vereenzelvigd met de moderne Palestijnse geschiedenis. In zijn films Chronicle of a Disappearance, Divine Intervention en The Time That Remains, te beschouwen als een trilogie, liet hij zien wat het voor hem en zijn familieleden betekent om Palestijns te zijn.

Dat doet Suleiman op zijn kenmerkende manier. Zijn films bestaan uit korte, zorgvuldig vormgegeven vignetten, meestal droogkomisch, soms een beetje surrealistisch, zonder duidelijke punchline. Zo ook It Must Be Heaven, waarin Suleiman bijvoorbeeld toekijkt hoe een buurman citroenen uit zijn boom haalt. ‘Ik steel ze niet hoor’, stelt de man hem gerust. ‘Ik heb aangeklopt, maar er was niemand thuis.’

Behalve in Nazareth, waar Suleiman werd geboren, speelt It Must Be Heaven zich af in Parijs en New York. Daar treft de regisseur dezelfde ongerijmdheden aan. Als je er maar oog voor hebt, lijkt hij te willen zeggen, vind je overal onbegrip en geweld, maar ook tederheid en vooral: het absurde. De voorvallen variëren van onschuldig (agenten meten een terras op) tot veelzeggend (Amerikaanse burgers lopen zwaargewapend over straat). Steeds kijkt Suleiman toe, licht geamuseerd of bezorgd.

Het heeft iets kokets, zoals de regisseur de camera voortdurend op zichzelf richt. Ook in zijn vorige films was Suleiman vaak een zwijgzame observator, maar dit keer is dat zijn voornaamste rol. Waarom plaatst hij zich tussen zijn publiek en dat wat hij wil vertellen, als hij zich alleen maar op de vlakte houdt? Door de overdaad aan cryptische scènes blijft het gissen naar betekenis. Sommige tableaus zijn juist weer te nadrukkelijk, zoals die waarin een vrouw met engelenvleugels wordt achtervolgd door de politie.

It Must Be Heaven is een grabbelton. Er valt veel moois uit te halen, maar het gebrek aan samenhang en duiding frustreert. Tegelijk dwingt Suleimans eigenzinnige stijl respect af. Door geen enkele filmproducent zal hij zich tot uithangbord laten maken van de Palestijnse zaak, of welke andere kwestie dan ook. Hooguit leent hij zijn gezicht voor het tonen van zijn verbazing over de wereld.

It Must Be Heaven

Komedie

★★★☆☆

Regie Elia Suleiman

Met Elia Suleiman, Gael Garcia Bernal, Grégoire Colin

102 min., in 25 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden