BeeldvormersFather Soldier Son

Isaac Eisch is een jongen om nooit te vergeten

Isaac Eisch, 12 jaar oud, in Wautoma, Wisconsin, 19 september 2010. Isaacs vader Brian werd in dat jaar uitgezonden naar Afghanistan. Isaac twijfelde of hij in de voetsporen van zijn vader moest treden.Beeld MARCUS YAM / The New York Times

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: Father Soldier Son.

Isaac Eisch is een jongen om nooit te vergeten, zoals iedere jongen die opgroeit voor het oog van de camera – denk aan de filosofisch ingestelde Mason uit de film Boyhood (2014) – om nooit te vergeten is. Maar waar Mason jaren achtereen werd gespeeld door de (eveneens opgroeiende) acteur Ellar Coltrane, is Isaac Eisch in Father Soldier Son gewoon zichzelf. Hij ontwikkelt zich van een gevoelige, bedachtzame 12-jarige in een stille, zorgelijke jongvolwassene, door het leven (en zijn vader) gehard, maar nog altijd uiterst kwetsbaar. Je wilt hem knuffelen en door elkaar rammelen tegelijk.

Ik zag eerst de reportage op de website van The New York Times en daarna de gelijknamige film op Netflix, waarin veel van de foto’s terugkeren en in beweging komen. Ik denk dat het de goede volgorde was, maar voor elke volgorde geldt: zakdoeken bij de hand. Sommige gebeurtenissen komen verdraaid rauw op je dak vallen.

Father Soldier Son is het resultaat van tien jaar slow journalism, een manier van werken die ik alweer een beetje vergeten was, maar die hier maar weer eens haar waarde bewees. Gedurende een decennium volgden journalisten (schrijvers, fotografen en filmers) het Amerikaanse gezin Eisch: vader Brian, militair en alleenstaande ouder, en zijn twee zoons, Isaac en Joey. De laatste is 7 wanneer Brian in 2010 wordt uitgezonden naar Afghanistan. Met hun moeder uit beeld worden de twee broers ondergebracht bij hun oom en tante. Zo begint het.

Vanaf dan is die ploeg van The New York Times overal bij. Elk hoogte- en dieptepunt in het leven van de familie wordt vastgelegd, op zo’n manier dat je eigenlijk niet doorhebt dat het project verschillende beeldenmakers kent. Stilistisch gezien vormt het één geheel. De fotografen stelden zichzelf volledig in dienst van het onderwerp. Ze bleken (zowel in de beeldreportage als in de documentaire) werkelijk in staat om als die beroemde vliegen op de muur te fungeren, zodat je als kijker het idee krijgt dicht op de huid van de familie Eisch te zitten, alsof er geen camera’s (en tijd en afstand) tussen zitten.

Een van de rode draden in het project is de relatie tussen vaders en zoons. Wat betekent het om een man te zijn, wat geef je door als vader, mag je huilen wanneer je verdrietig bent of moet je je dan ‘vermannen’? Brian Eisch is wat dat betreft een interessante casestudy. Hij is een ‘stoere’ militair, door zijn vader het leger ingepraat, zoals die waarschijnlijk ook weer door zíjn vader – enfin, zoals die dingen gaan in de rurale, arme delen van de Verenigde Staten, waar jongens zich inschrijven zonder te weten waar Afghanistan eigenlijk ligt.

Na twee weken verlof neemt Brian Eisch op het vliegveld van Appleton, Wisconsin, afscheid van zijn zonen Joey en Isaac om terug te keren naar Afghanistan (september 2010).Beeld MARCUS YAM / The New York Times

Brian wil zijn zoons harden, vooral nadat hij zelf gewond (en gefrustreerd) is geraakt tijdens zijn missie in het buitenland. Tegelijkertijd is hij lange tijd vader en moeder tegelijk, een emotionele man bovendien, die twee jongetjes opvoedt die hem adoreren om zijn status als patriottische held en zijn buikspieren, maar wier grote ogen zich ook de hele tijd vullen met tranen, die niet goed zijn in worstelen en hardop twijfelen over het leger.

Dat laatste doet vooral Isaac. Kijk hem zitten onder die boom, die constant bezorgde jongen. Hij heeft een ander leven voor zichzelf bedacht, een leven zónder het Amerikaanse leger, en lange tijd denk je, nee: hoop je vurig, dat het hem zal lukken om tegenwicht te bieden aan de druk van zijn vader en de traditie te doorbreken. Wanneer hij uiteindelijk toch in dienst treedt, is dat teleurstellend, maar óók begrijpelijk gezien de omstandigheden en een gebeurtenis die de hele familie op zijn kop zet.

Dat is het mooiste aan Father Soldier Son: het is nooit zwart-wit. Waar je je het ene moment wild kunt ergeren aan het beeld van eendimensionale, ‘giftige mannelijkheid’ (om maar even een Amerikaanse term aan te halen) en blinde vaderlandsliefde, dat zeker af en toe de kop opsteekt, doen die mannen het volgende ogenblik iets waardoor die beeldvorming weer teniet wordt gedaan en waardoor je bijna smelt van ontroering.

Brian Eisch helpt zijn zoon Isaac met diens baret na de ceremonie die markeert dat Isaac zijn militaire basistraining heeft afgerond. Fort Jackson, Columbia, South Carolina, 28 september 2016.Beeld LESLYE DAVIS / The New York Times

Nooit nemen de makers een positie in; ze registreren alleen wat er gebeurt (want: muurvliegen!). Zoiets kan iedereen zich voornemen, maar het is een wonder wanneer het ook echt lukt. Dat is het moment waarop je als beeldenmaker het leven op zijn staart trapt. Dat is wat er gebeurt in Father Soldier Son, een indrukwekkend en belangrijk document in een tijd waarin menselijkheid niet altijd op de eerste plek komt, en vooral een prachtig portret van Isaac Eisch, een jongen die ik nooit meer vergeet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden