Televisie Tv-recensie

Is Pieter Zwart weinig meer dan een slungelige voetbalnerd, of gaat hij het Nederlandse voetbal redden?

V's televisierecencententeam bestaat uit Hanna Bervoets, Gidi Heesakkers, Frank Heinen, Haro Kraak en, deze week, Julien Althuisius

Foto Volkskrant

Een kleine twee weken geleden zat hij daar opeens, op de bank bij Studio Rusland. Hij in het centrum, met op de flanken minister Cora van Nieuwenhuizen en Daniël de Ridder. Een slungelige jongen met sluik, naar voren gekamd haar en een veel te groot blauw T-shirt met in witte letters ‘Catenacc1-0’. Hij vertelde wat over ‘de hoge backs’ van Spanje, de 4-2-3-1 van Denemarken en het afnemend aantal voorzetten op WK’s. Misschien zag u hem zitten en dacht u: wie is deze gast?

Pieter Zwart bestond nog niet toen het Nederlands elftal zijn enige prijs won in 1988. Hij groeide op in de Bible Belt en werd groot op een dieet van penaltytrauma’s, dramatische uitschakelingen en gemiste eindtoernooien. Zwart is de hoofdredacteur van voetbalwebsite Catenaccio.nl, die zich voornamelijk richt op tactiek en data-analyse. Hij is regelmatig te zien in de online voetbaltalkshow FC Afkicken en sinds een tijdje verschijnen zijn doorwrochte analyses op het Pro-platform van Voetbal International. En nu gaat hij het Nederlands voetbal redden. Onlangs verscheen zijn boek De val van Oranje (en hoe we weer kunnen herrijzen), waarin Zwart uitlegt waarom het Nederlandse voetbal al een paar jaar op zijn volgevreten gat ligt.

Zwart is ‘een online fenomeen’, vertelt Correspondent-redacteur Michiel de Hoog in de documentaire Voetbalnerds, die gisteren verscheen op de websites van FC Afkicken en VI. In de half uur durende film volgt filmmaker Thomas Rijsman Zwart in de aanloop naar de presentatie van zijn boek. Rijsman was er als redacteur bij Rondo verantwoordelijk voor dat de analyses van Zwart in het programma werden opgenomen. Niet iedereen zat daar altijd op te wachten. ‘Als ik Pieter Zwart hoor denk ik altijd dat ik aan de verkeerde tafel zit’, verzuchtte Wim Kieft eens. ‘Ik begrijp er geen bal van, de manier waarop hij het brengt.’

Pieter Zwart Foto NOS Studio Brussel

Kieft is niet de enige. Veel oud-voetballers en ouderwetse journalisten moeten maar weinig hebben van Zwarts klinische, op statistieken gebaseerde ontledingen die vaak rechtstreeks tegen het gevoel ingaan. Hij is het tegenovergestelde van deskundigen als Rafael van der Vaart of Ruud ‘On Paper A Cracker’ Gullit die teren op hun ervaring als voetballer. Veel mensen noemen Zwart met wat dedain een ‘voetbalnerd’, een titel door uitgever Das Mag als geuzennaam omarmd. In Voetbalnerds zien we hem pannenkoeken eten met Rijsman en met een rugzakje op naar een radio-interview bij BNR lopen, waar hij het verkeerde gebouw binnengaat. Is dit, vraag je je af, dan de redding van het Nederlandse voetbal?

Als het aan Peter Bosz, de trainer die met Ajax de Europa League-finale bereikte en in de voorbereiding op wedstrijden gebruiktmaakte van de analyses van Zwart, ligt wel. ‘Waar zie jij Pieter over tien jaar?’, vraagt Rijsman aan het eind van de documentaire aan Bosz. ‘Ik denk als assistent aan mijn zijde’, antwoordt Bosz onmiddellijk. Nederland gaat de komende jaren ongetwijfeld nog veel van Pieter Zwart horen. Nu nog luisteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.