Is 'Jesse' een propagandafilm of een intiem portret?

Hoort een film over GroenLinks-leider Jesse Klaver, gemaakt door een persoonlijke vriend en tot voor kort politieke medewerker, thuis bij de publieke omroep? Die vraag dringt zich op nu BNNVARA heeft aangekondigd op 4 september, op prime time, de documentaire 'Jesse' uit te zenden. Op sociale media wordt het 'intieme portret' over Klaver afgedaan als 'propagandafilm'.

Onder meer PVV-Kamerleden Fleur Agema en Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet beklagen zich over het in hun ogen gebrek aan objectiviteit van de publieke omroep. Oud-Kamervoorzitter Frans Weisglas (VVD) noemt het 'vrij ongehoord' dat de publieke omroep een documentaire over Klaver uitzendt die is gemaakt door een campagnemedewerker.

Documentairemaker Joey Boink was namelijk tijdens de verkiezingscampagne van GroenLinks én tijdens succesvolle stembusgang in maart - waarbij de partij van vier naar veertien Kamerzetels ging - werkzaam als 'beeldvoerder' van Klaver. In die rol volgde Boink een jaar lang voortdurend de GroenLinks-leider met zijn camera om vervolgens de gefilmde beelden te gebruiken om stemmen te trekken voor de linkse partij.

Daarnaast zijn de Amsterdamse filmmaker en Klaver ook goede vrienden. Zo sportten de twee mannen destijds geregeld met elkaar. In Boinks 52 minuten durende documentaire, genaamd Jesse, zijn daar beelden van te zien. Ook mocht Boink een dag nadat hij op 1 mei bij GroenLinks afscheid nam als medewerker met zijn camera aanwezig zijn bij de uitvaart van Klavers moeder, zoals eveneens in de film is te zien. Daarnaast is de kijker er getuige van hoe Klaver en Boink na de begrafenis naar haar huis gaan om spullen op te ruimen.

Filmproducent Doxy bezweert dat van een 'GroenLinks-film' geen sprake is. Vanuit de politieke partij zelf heeft men laten weten dat financieel niet aan de film is bijgedragen. Wel heeft GroenLinks Boink toestemming gegeven om al het materiaal dat hij als campagnemedewerker van de partij filmde voor zijn film te gebruiken. Kosteloos. BNNVARA heeft vooralsnog niet gereageerd op de kritiek op de geplande uitzending van de film.

Jesse Klaver in juni 2017. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

'Uniek perspectief'

De documentairemaker zelf ontkent vooringenomen te werk te zijn gegaan. Volgens Boink, die in 2015 werd genomineerd voor een Gouden Kalf voor zijn documentaire Burden of Peace (over de Guatemalteekse Openbare aanklager Claudia Paz y Paz en haar strijd met drugsbendes, corruptie en straffeloosheid), biedt Jesse juist 'een uniek perspectief'. 'Ik heb deze film alleen maar kunnen maken omdat ik bij GroenLinks werkte. Ik zat in Den Haag in de kamer naast Jesse. Omdat ik embedded was, kon ik bij bijzondere momenten zijn waar een buitenstaander nooit bij had gekund.'

Toch werden al eens eerder indringende politieke documentaires gemaakt over Nederlandse politieke leider: Tussen Pieken en Peilen over SP-leider Emile Roemer en De Wouter-tapes over PvdA-leider Wouter Bos, bijvoorbeeld. 'Mijn film Jesse is anders. Juist omdat ik onderdeel was van het campagneteam', aldus Boink. 'Natuurlijk zijn er paralellen tussen de films. Je ontkomt ook niet aan bepaalde ijkpunten in het leven van een politicus. Maar in mijn film was ik er ook bij spontane gebeurtenissen, niet alleen op geplande draaidagen of opnamemomenten. Neem Klavers ontmoeting in Roosendaal met een meisje dat over zijn vader begint. Of hoe Klaver zich voorbereidt op de manier waarop hij PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher voor het debat de hand gaat schudden.'

Maar ja, hoe zit het met de vriendschap tussen Boink en Klaver? 'Wat is vriendschap? We waren collega's en daar is inderdaad een vriendschappelijke band uit ontstaan. Heeft het mij belemmerd bij het maken van mijn film? Helemaal niet. Vriendschap betekent ook: elkaar de waarheid vertellen, ook al is de ander daar niet altijd even blij mee. Ik heb nooit het idee gehad dat mijn band met Jesse mij heeft beperkt in de manier waarop ik het verhaal over hem kon vertellen, dat ik voor ogen had.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden