Is dit het mooiste gebouw ter wereld?

De 343 genomineerden voor een prijs van het World Architecture Festival zijn deze week bekendgemaakt. WAF is een grote organisatie, maar wat is zo'n prijs waard?

K Valley House, in Kauaeranga, Nieuw-Zeeland. Beeld Herbst Architects
K Valley House, in Kauaeranga, Nieuw-Zeeland.Beeld Herbst Architects

Wat is wereldwijd het beste gebouw van het jaar? Een gelukscentrum in Bhutan, een silo annex kapel in Chili of toch de Chanelwinkel in de Amsterdamse P.C.Hooftstraat, met zijn betoverende glazen baksteengevel? Deze week zijn de genomineerden bekendgemaakt voor de World Architecture Festival-award (WAF), het grootste architectuurprijzenfestival ter wereld, dat in november plaats zal vinden in Berlijn.

WAF, opgericht in 2008, wordt georganiseerd door het Britse bedrijf EMAP Publishing. Het doel is om 'goede architectuur te vieren en bureaus te helpen om internationale erkenning te krijgen', zegt programmadirecteur Paul Finch. 'Maar met het congres rond het thema 'huisvesting vor iedereen' willen we ook de discussie over architectuur op gang brengen, wat kan helpen om betere gebouwen en omgevingen te maken.' Voor de tweeduizend architecten die jaarlijks op het evenement afkomen is het vooral ook een plek om te netwerken, te feesten en - hopelijk - een prijs in ontvangst te nemen. Met 343 genomineerden, verdeeld over 32 categorieën, is de kans op winst bijna 1 op 10; weinig architectuurprijzen kunnen daar aan tippen.

Het roept de vraag op wat de waarde van deze prijs is. Inzenden staat open voor alle architecten en opdrachtgevers, maar daarvoor moet je wel een flink bedrag neertellen (930 euro, bij meerdere inzendingen krijg je korting). Het gevolg is dat vooral gevestigde bureaus uit rijke landen meedoen; jonge architecten kom je nauwelijks tegen, en het grootste deel van de inzendingen komt uit het Engelstalige deel van de wereld.

WAF in getallen

Dit jaar zijn er 784 inzendingen - een recordaantal
Architecten uit 42 landen doen mee
De projecten liggen verspreid over 58 landen

Britse bureaus hebben het grootste aantal projecten op de shortlist, gevolgd door hun Turkse en Australische collega's.

Het bureau van de in maart overleden Brits-Irakese architecte Zaha Hadid staat op de shorlist met drie gebouwen.

Er is maar één gebouw uit Nederland ingezonden. Het merendeel van de 52 juryleden is architect, waaronder bekende namen als David Chipperfield en Ole Scheeren - tot 2010 partner bij Rem Koolhaas' bureau en vorig jaar winnaar met woongebouw The Interlace in Singapore.

Eerste selectieronde

Opvallend: Nederland, dat met grote namen als OMA, Mecanoo en MVRDV in de jaren negentig uitgroeide tot trendsettend architectuurland, is dit jaar slechts met één project vertegenwoordigd, de voornoemde Chanelwinkel van MVRDV.

De gepresenteerde shortlist is het resultaat van de eerste selectieronde, waarin uit 784 inzendingen het kaf van het koren is gescheiden. Sta je op de shortlist, dan mag je op het festival je plan presenteren voor een driekoppige jury (een voor elke categorie), in een Idols-achtige opzet met publiek. Aan het eind worden vier 'best in show' awards uitgereikt, voor het beste gebouw, toekomstige project, interieur en landschap.

De beoordeling vindt dus plaats op basis van het verhaal van de architect en zijn plaatjes. Hoe het gebouw functioneert en wat de gebruikers ervan vinden, lijkt minder van belang. WAF is een prijs van architecten voor architecten, gedomineerd door typische architectengebouwen, in de hedendaagse bouwstijl die je over de hele wereld tegenkomt. De uitzonderingen op deze regel zijn de interessantste projecten.

Genomineerden

1: Value farm, Shenzhen, China (Thomas Chung)

Na jaren van bulldozeren voor nieuwbouw heeft ook China duurzaamheid en hergebruik van gebouwen ontdekt. Het dak van een oude glasfabriek in Shenzen is getransformeerd tot urban farm, waar bewoners collectief gewassen verbouwen. Value Farm was onderdeel van het project Value Factory voor de Shenzhen-Hong Kong Biënnale 2013, waarvan de Nederlandse architectuurcriticus Ole Bouman curator was.

null Beeld Thomas Chung
Beeld Thomas Chung

2: Chanelwinkel, Amsterdam (MVRDV)

Architectenbureau MVRDV schudde de P.C.Hooftstraat wakker met een woon-winkelpand dat het idee van de etalage radicaliseert. Van de 'bakstenen' tot de kozijnen, van de vensterbanken tot de deurklinken: alles is transparant. Om de welstandscommissie tevreden te houden moest twintig procent traditioneel gemetseld worden; zodoende 'versteent' het glas naar boven toe geleidelijk.

null Beeld MVRDV
Beeld MVRDV

3: Kapel, Totihue, Chili (Gonzalo Mardones Arquitecto)

De boerengemeenschap van Totihue gebruikte sinds 1972 een oude silo als kapel. Na een aardbeving in 2010 moest wegens instortingsgevaar gesloten worden. Geïnspireerd door een tekening van een van de dorpskinderen, herstelde Gonzalo Mardones het gebouw - een markant beeld in het landschap - en breidde het uit met een moderne 'schuur'.

null Beeld Gonzalo Mardones Arquitecto
Beeld Gonzalo Mardones Arquitecto

4: K valley house, Kauaeranga, Nieuw-Zeeland (Herbst architects)

Fotogenieker krijg je architectuur niet, met het bloedstollend mooie Nieuw-Zeelandse schiereiland Coromandel als decor, twee filmmakers als opdrachtgevers en een partij door het leven getekende bouwmaterialen als roestige golfplaten, hout en steen. Het K Valley House van Herbst Architects werd in Nieuw-Zeeland uitgeroepen tot 'home of the year' 2016.

null Beeld Herbst Architects
Beeld Herbst Architects

5: Romsdal Folk Museum, Molde, Noorwegen (Reiulf Ramstad Architects)

Sinds Frank Gehry het Guggenheim in Bilbao bouwde, wil elke stad een iconisch museum. Reiulf Ramstad laat zien dat je ook een opvallend gebouw kunt maken zonder de lokale identiteit te verloochenen. Het Romsdal Folk Museum sluit in schaal aan op de omringende dorpsbebouwing en is opgetrokken uit lokaal gekapt sparrenhout.

undefined

null Beeld Reiulf Architects
Beeld Reiulf Architects

6: Bhutan Happiness Centre, Bumthan Buhtan (1+1>2 Architects)

Bhutan is het eerste land ter wereld dat de voorspoed van burgers meet in geluksniveaus in plaats van het Bruto Nationaal Product. Nu is er ook een gelukscentrum, waar mensen kunnen mediteren, hun ervaringen en ideeën uitwisselen en leren hoe je gelukkig wordt. Het ontwerp draait om harmonie in materiaal, ruimte en bouwtechniek.

null Beeld 1+1>2 Architects
Beeld 1+1>2 Architects
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden