REPORTAGE

Is Depp back?

Johnny Depp rijgt de ene flop aan de andere, maar dankzij piraat Jack Sparrow blijft het geld binnenstromen. Als gangster in Black Mass blijft hij ver weg van Jacks tics. Een serieuze transformatie.

Johnny Depp tijdens het filmfestival in Venetië, waar zijn nieuwe film Black Mass in première is gegaan.Beeld getty

Johnny Depp doet zijn best. Zozeer zelfs, dat zijn bodyguard hem beetpakt en naar binnen dirigeert, alsof hij een arrestant afvoert. Nu genoeg handtekeningen gezet. Ze lagen 's nachts al in hun slaapzakjes naast de rode loper, de Italiaanse tienermeisjes met foto's en tekeningen van Depp als piraat. Of kapitein Jack 'please' een 'hug' wil komen geven, luidt de vraag op een aan het dranghek bevestigd stuk karton.

In geen jaren bracht iemand op het Venetië filmfestival zo veel publiek op de been als de 52-jarige acteur. Depp arriveert per boot op het Lido, in een ruimvallend groen colbert. Binnen in het festivalpaleis strijkt hij z'n lok zwartgeverfd haar om de zoveel seconden zorgvuldig uit het bleke gezicht. 'Dit is een alcoholvrij biertje', waarschuwt hij met een blik op het flesje voor hem op tafel. 'Dus als ik mompel, ligt dat gewoon aan jullie.' Vorig jaar, toen hij een Hollywood-award uitreikte aan een collega, was Depp zo wankel, warrig en onverstaanbaar dat internet een dag lang lol had.

Nu, tijdens de persconferentie voor zijn nieuwe gangsterdrama Black Mass, converseert de hoofdrolspeler coherent, zij het in opmerkelijk laag tempo. De journalist die de schreeuwende mensen buiten het festivalpaleis 'fans' noemt, wordt vriendelijk doch beslist gecorrigeerd: 'Ik hou niet van dat woord. Het zijn gewoon mensen die me verwelkomen.'

Johnny Depp tijdens het filmfestival in Venetië.Beeld Andrea Spinelli / Demotix

Best verdienende ster vs. mislukkeling

Depp is een mirakel, zowel voor filmliefhebbers als de zakelijke ingewijden van Hollywood. Aan de ene kant een van 's werelds populairste en best verdienende sterren, aan de andere kant een acteur die de ene mislukking aan de andere rijgt. De critici fileerden Depps futloze spel naast Angelina Jolie in The Tourist (2010), ridiculiseerden zijn apathische indiaan Tonto in The Lone Ranger (2013) en verafschuwden zijn excentrieke kunstdetective in Mortdecai (2015). En zagen hun gelijk bevestigd door het publiek, dat al enige tijd met een boog om Depp-producties heenloopt. In Amerika en Europa althans. Want net als bij zijn in het Westen worstelende collega's, onder wie Arnold Schwarzenegger, brengen veel van Depps 'flops' uiteindelijk toch nog wel wat op, in het nieuwe wingewest van Hollywood, Azië.

En er is die piraat, altijd weer: Jack Sparrow was ooit sensationeel en ontregelend in Pirates of the Caribbean; de Disney-top raakte bloednerveus na het zien van de allereerste beelden van Depps wel zeer flamboyante interpretatie van de rol. De door Depp zelf verspreide anekdote geldt als klassiek: 'Maar wisten jullie dan niet dat ál mijn personages gay zijn?', luidde zijn antwoord toen een Disney-executive haar onrust uitte over de seksuele geaardheid van Jack. Dat was in 2002.

Inmiddels is Jack een routineus herhaaloptreden. Wie de opbrengsten van de eerste film (650 miljoen dollar) afzet tegenover die van de vierde (ruim één miljard dollar), begrijpt waarom de vijfde aflevering al gepland staat, voor 2017. Bij die bedragen zijn alle Lego-doosjes en computerspellen niet meegeteld. Geen studiobons zal ooit voorstellen de stekker uit de Pirates-franchise te trekken, enkel Depp beschikt over die macht.

De acteur deed onlangs wel al afstand van de door hemzelf ingerichte piratengrot, als onderdeel van zijn te koop staande huis (of eigenlijk dorp) in Zuid-Frankrijk. Hij woonde er met ex-vrouw en zangeres Vanessa Paradis, ver weg van de pers.

De Johnny Depp-kwaliteitscheck

Johnny Depp speelde in ongeveer vijftig speelfilms. Als de naam van zijn personage in de titel voorkomt, is de kans dat de acteur excelleert erg groot. Mortdecai is een negatieve uitzondering. Cry Baby, Dead Man en Fear and Loathing in Las Vegas zijn wel goed, al ontbreekt de naam.

Johnny Depp in Venetië.Beeld afp

Moeilijk te bereiken

Terry Gilliam, die meerdere keren met Depp werkte, ging dit weekend ook over de rode loper bij Black Mass. Twee jaar geleden vertelde de Britse regisseur hier in Venetië nog hoe moeilijk het tegenwoordig was om Johnny te bereiken. Bellen had geen zin: er zaten te veel lagen om de acteur, mensen die hem afschermden. Als Gilliam langsreed, trof hij hooguit Depps honden aan en het personeel.

De naam van de bewuste piraat valt niet één keer tijdens de persconferentie, maar buiten het festivalpaleis gilt het publiek even vaak om Jack als om Johnny. In zo'n met een acteur vergroeid personage schuilt gevaar. Als hij zijn ogen ook maar even schrikachtig openspert, in welke filmrol dan ook, duikt automatisch de kapitein op, in wie Depp heel zijn arsenaal aan tics stak.

In Black Mass tracht de acteur zo-ver mogelijk weg te komen van zulke vergelijkingen. Niet eerder speelde hij een realistisch personage dat uiterlijk zo weinig op hem lijkt: de ijskoude moordenaar James 'Whitey' Bulger, Amerika's beruchtste nog levende ex-gangsterbaas. Een 86-jarige Ier uit Boston, die ooit direct onder Osama bin Laden prijkte op de lijst van meest gezochte misdadigers en in 2011 na een tip werd gearresteerd voor zijn appartement in Santa Monica. In de wand van zijn huiskamer werd een goeie acht ton aan dollars aangetroffen.

'Je moet hem als mens benaderen', zegt Depp over zijn voorbereiding op de rol. 'Niemand wordt 's ochtends wakker, scheert zich, poetst zijn tanden en denkt: ik ben slecht, ik ga vandaag eens iets slechts doen. Hij was een zakenman en in zijn zaken was geweld gewoon onderdeel van het vak. Het was de taal van de mensen met wie hij optrok en tegen wie hij streed. Ze begrepen die taal.'

Het beste van Depp

Donnie Brasco (Mike Newell, 1997)
Depp in een ingetogen, zeer menselijke rol als undercoveragent naast Al Pacino's nerveuze maffia-onderknuppel.

Edward Scissorhands (Tim Burton, 1990)
Depp op z'n kwetsbaarst, als ultiem alter ego van zijn vriend en regisseur Tim Burton.

Dead Man (Jim Jarmusch, 1995)
Depp als verdwaalde, timide cowboy in oogstrelende zwart-witwestern.

What's eating Gilbert Grape (Lasse Hallström, 1994)
Depp als dromerige oudere broer van autist Leonardo DiCaprio.

Depp als undercoveragent in Donnie Brasco samen met Al Pacino.
Depp als Edward Scissorhands.

Geliefd

Bulger is nog altijd geliefd onder bewoners van zijn geboortewijk in Zuid-Boston. De Ier was lief voor zijn moeder en ook de band met zijn in de politiek actieve broer - een senator - bleef altijd warm. Depp: 'Op weg om iemands schedel in te slaan, hielp hij gerust even een oud vrouwtje met het binnenbrengen van de boodschappen.'

Bulger wilde niet met hem spreken. Diens advocaat kwam wel kijken op de set en toonde zich tevreden over de gelijkenis tussen acteur en cliënt: kalend, blond, helblauwe ogen. Met behulp van handbeschilderde lenzen werd de notoir kille blik van de gangster gekopieerd.

Depp was - of acteerde - altijd de filmster tegen wil en dank; de jongen die er nooit helemaal bij hoorde in Hollywood, of wilde horen en liever rockster was geworden. Hij is de 'beste acteur van zijn generatie' volgens Marlon Brando en het filmische alter ego van vaste regisseur Tim Burton.

Beeld Andrea Astes / Demotix

Posterboy

'Al die mannen transformeerden', zegt Depp, als hij in Venetië zijn oude filmhelden opsomt; 'Brando, John Barrymore, John Garfield... Ik wilde dat ook. Maar ze probeerden een posterboy van me te maken, toen ik honderd jaar geleden nog vastzat in die tv-series. Ik wil de hand die me voedde niet bijten, maar zo ging het. Tot ik me realiseerde dat ik in een jaar meer woorden van een ander sprak dan van mijzelf, en dan waren die woorden ook nog eens slecht geschreven.' Depp brak onder de jeugd door als tieneridool in de detective/highschool-serie 21 Jump Street (1987-1990), zijn eerste significante filmrol betrof A Nightmare On Elm Street (1984), van de vorige week overleden regisseur Wes Craven.

Don Quichote

De mooiste Depp die niet doorging: The Man Who Killed Don Quichote (Terry Gilliam), met Depp in de rol als marketingdirecteur die terugreist en de tijd en de knechtenrol van Sancho Panzo overneemt. De opnamen werden door pech geteisterd en gestaakt. Leverde wel een van de mooiste making-of film-documentaires op: Lost in La Mancha (2002). Terry Gilliam heeft onlangs een deal gesloten met Amazon om zijn Don Quichote-film alsnog te maken, maar zonder Depp.

Hij heeft zijn nieuwe echtgenote meegebracht naar Venetië: de 29-jarige Amerikaanse actrice Amber Heard, die een bijrol speelt in The Danish Girl, het drama dat eveneens dit weekend in wereldpremière ging in Venetië. Hierin speelt de Brit Eddie Redmayne (33) een opmerkelijke metamorfoserol als Lili Elbe, begin 20ste eeuw een van de eerste transgenders die een sekseoperatie ondergingen. Redmayne, die dit jaar een Oscar won voor zijn spel als de gehandicapte natuurkundige Stephen Hawking in The Theory of Everything, zal ongetwijfeld opnieuw worden genomineerd. Of Depp - driemaal genomineerd, nooit winst - het zo ver schopt is onzeker. Black Mass is een rechttoe, rechtaan misdaadvertelling, zonder catharsis of grote emoties.

Of Depp erom maalt, is onduidelijk, hij wekt in elk geval niet die indruk. 'Er is in mijn leven nooit een moment geweest waarop ik besloot acteur te worden. Het maakte me niks uit.'

Depp samen met een jonge Leonardi di Caprio in What's eating Gilbert Grape.Beeld defd/Kinoarchiv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden