Column Floortje Smit

Is deleten nou echt de beste oplossing voor ongemakkelijke scènes in oude Disney-films?

Barbie en Stinky Pete in Toy Story 2.

Floortje Smit, filmrecensent, werpt haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.

‘Zijn jullie echt helemaal hetzelfde?’, vraagt Stinky Pete (type oude, vieze man) aan twee Barbies TM© die hij blijkbaar zijn verpakkingsdoos heeft ingekletst. ‘Ik denk dat ik wel een rol voor jullie kan regelen in Toy Story 3’ vleit hij, en streelt een plastic handje. Tot plotseling Woody – en een cameraman – voor zijn neus staat.

Wie de nieuwe Blu-Ray van Toy Story 2 (1999) koopt, treft deze extra zogenaamde ‘blooper’scène niet meer aan na de aftiteling. Disney heeft het fragment van een seconde of 25 verwijderd. Geruisloos, totdat het vorige week iemand opviel, die dat op internet zette, waardoor het groot nieuws werd. 

Een grapje over de casting couch (carrièrekansen aanbieden in ruil voor seks), het is niet zo gek dat iemand dacht dat dat wellicht niet meer zo lekker zou vallen anno 2019. Bovendien: de regisseur van Toy Story én Toy Story 2 is John Lasseter, de Disneybaas die vorig jaar het veld moest ruimen vanwege beschuldigingen van seksuele intimidatie op de werkvloer.

En zodra het ongemakkelijk wordt, drukken ze bij Disney op de deleteknop. Sunflower, het zwarte meisje met het onderlijf van een ezel dat in Fantasia (1940) de hoeven poetst van mooie, slanke, witte centauren? Foetsie in latere versies. Het zinnetje in het openingsnummer van Aladdin dat ze in Agrabah ‘je oor afhakken als je gezicht ze niet aanstaat’ werd onder invloed van een Arabisch-Amerikaanse lobbygroep veranderd. De Disney-film Song of the South (1946) schijnt zo racistisch te zijn dat die überhaupt niet meer wordt uitgebracht, ook niet op het nieuwe digitale kanaal Disney+. Op dat kanaal zijn ook de kraaien (karikaturen van Afro-Amerikanen) uit Dumbo gewist.

Geen gekke beslissingen. Wie wil nu dat racistische stereotypen zich in de hoofdjes van de kinderen nestelen als ze een Disneyklassieker kijken? Maar waar eindigt het wissen van de geschiedenis? Bij sigaretten? Of bij dronken baby-olifantjes? Dan zou je ook de magnifieke, compleet ongepaste drugstripachtige scène moeten deleten waarin Dumbo begint te hallucineren nadat hij per ongeluk champagne heeft gedronken. Zonde. 

Bovendien: wie de historie kuist, doet ook alsof die niet heeft bestaan. Bij Warner Bros maken ze de zaken liever bespreekbaar: in een filmpje voorafgaand aan Looney Tunes-tekenfilms legt Whoopie Goldberg de historische context uit, wie Tom & Jerry wil zien op Amazon krijgt een soortgelijke disclaimer: wat we toen normaal vonden, is dat nu niet meer. Al kan dit voor een volwassen publiek een tikje betuttelend zijn, en voor de jongste kijkers nog te ingewikkeld.

Wat zou je moeten met Stinky Pete? Juist niet wissen! Misschien is het inderdaad nu nog te vroeg voor casting couch-grapjes. Je kunt je afvragen wat een seksueel getint geintje überhaupt in een kinderfilm doet. Maar veel kinderen hebben wel iets meegekregen van het nieuws rond de #MeToo-beweging, waardoor de scène juist niet meer zo over de hoofdjes heengaat als in 1999. Dat dit zoveel ongemakkelijker voelt dan toen, heeft de grap eigenlijk alleen maar scherper en daarmee beter gemaakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden