Is de derde Gouden Eeuw in de Nederlandse kunsten alweer voorbij?

Nederlandse kunstenaars hebben zeer succesvolle decennia achter de rug. Sinds 1996 is de zichtbaarheid van Nederlandse kunstenaars in het buitenland snel toegenomen. Cultuursocioloog Ton Bevers spreekt daarom van een derde Gouden Eeuw. Die gouden jaren waren deels te danken aan royale overheidssteun. Kunstsubsidies gaven kunstenaars een beslissend zetje om de grens over te trekken. Nu het kunstbudget drastisch is ingekrompen is de vraag of Nederland zijn positie in de internationale kunstwereld kan handhaven. Bevers vreest van niet. De derde gouden eeuw is volgens hem alweer voorbij.

Schilderijen van Van Gogh bij een tentoonstelling in Madrid, begin dit jaar.Beeld EPA

Uit onderzoek onder ruim drieduizend Nederlandse of met Nederland verbonden beeldend kunstenaars en vormgevers blijkt dat hun zichtbaarheid in het buitenland sinds 1996 snel is gegroeid. Ze waren te zien in musea en galeries, op beurzen en festivals. Op locaties die tellen: New York, Parijs, Londen, Berlijn en Parijs. Het hoogtepunt: 4000 representaties in 2009. Terugkerende namen in de statistiek: Marina Abramovic, Marlene Dumas, Rineke Dijkstra, Joep van Lieshout, Aernout Mik. Niet in de tellingen, maar wapenfeit van formaat: de prestigieuze Saatchi-gallery in Londen zette de purschuimen beelden van Folkert de Jong op de cover van de catalogus.

Ook architecten en muzikanten trokken de afgelopen jaren massaal de grens over. De architecten profiteerden mede van de bouwexplosie in Nederland, waardoor ze voldoende ervaring opdeden om ook in het buitenland indruk te kunnen maken. Nu de Nederlandse bouwmarkt op zijn gat ligt, wordt ook hun positie bedreigd.

De enige culturele sector is zonder overheidssteun lijkt te kunnen is de muziekindustrie. Al zeven jaar achtereen registreert Buma/Stemra een stijging van de muzikale export, in 2011 zelfs met 23 procent. Vaandeldragers zijn de dj's Armin van Buuren, Tïesto en Afrojack. André Rieu met zijn Johan Strauss Orkest zit ook in de kopgroep. Het wordt wat vergeten vaak, maar behoorlijk substantieel is de bijdrage van gothic metalbands als Within Temptation en Epica, die volle zalen trekken, tot in Zuid-Amerika en Azië aan toe.

Blijven de Nederlandse kunstenaars internationaal succesvol of krijgt Bevers gelijk? Lees er alles over in de digitale Volkskrant, die nog tot en met morgen gratis en voor niets te lezen is op pc, tablet of smartphone.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden