Recensie The Battle

Introdans herdenkt in dansvoorstelling The Battle Operatie Market Garden met een speciaal uitgezocht vierluik ★★★☆☆

De kracht van de avond zit duidelijk in de laatste twee stukken. 

Missa Brevis, de openingschoreografie van The Battle door Introdans. Beeld Hans Gerritsen

Het is misschien een naïeve gedachte, maar gedragsbioloog Jan van Hooff (83) was nog kind toen hij in september 1944 in de lucht ‘een ballet van witte paddenstoelen’ zag neerdalen. Die landingsinvasie van Britse paratroopers markeerde het begin van Operatie Market Garden, uitmondend in de noodlottige Slag om Arnhem.

Introdans herdenkt dit historische moment van 75 jaar geleden, met de dansvoorstelling The Battle. In de zinvolle introductiefilm van Inge Theunissen slaat Van Hooff met zijn herinnering een mooi bruggetje tussen de iconische oorlogsbeelden en het vierluik dat het Arnhemse dansgezelschap speciaal heeft uitgezocht. The Battle begint met een kapotgeschoten kerk op een achterdoek (indachtig de verwoeste Eusebiuskerk) en eindigt met een energiek gevechtsritueel, uitgevoerd door louter mannen. Daartussen zit een kleeftrio van bijna versmolten lichamen (van hotshot Sidi Larbi Cherkaoui) én het mooiste onderdeel van de avond: zeven in rookbundels uitgelichte vrouwen die met messcherpe benen ruggelings overeind komen, als niet te doden spinnen. De kracht van de avond zit duidelijk in de laatste twee stukken.

Alma van choreograaf Cayetano Soto, het derde deel van vierluik The Battle van Introdans. Beeld Hans Gerritsen
Qutb van choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui, het tweede deel van vierluik The Battle door Introdans. Beeld Hans Gerritsen

Jammer dat The Battle zo braaf begint, met een keurige vertolking van het zestig jaar oude groepsstuk Missa Brevis (1958), van choreograaf José Limón. Vanwege zijn nog steeds gedoceerde Limón-techniek (een balanceerspel met de zwaartekracht, in en uit evenwicht) behoort de Mexicaan tot de generatie grondleggers van de Amerikaanse moderne dans. Maar in Missa Brevis is het herstellend vermogen van de mens wel erg netjes gevat in doorgegeven groepspatronen van in alle standen geheven armen, op de religieuze koorzang van componist Zoltán Kodály. De zedige rokken helpen er ook niet bij. Gelukkig zorgt Salvatore Castelli voor een lichtpuntje met zijn solo van mannelijke beschouwer, de puinhopen overziend.

Ook Larbi’s trio Qutb (Arabisch voor ‘draaias’), in 2016 in Londen gemaakt voor de Russische ballerina Natalia Osipova, maakt de verwachtingen niet waar. Een vrouw en twee mannen, alle drie onder de bloedvlekken, rapen elkaar op uit onzichtbaar puin en leunen krachtig op elkaar tijdens hun herrijzenis. Op soefizang en verdrietig klinkende fluiten vormen ze één soepele kluwen van lichamen, soms uitmondend in een verticale sculptuur, soms in middelpuntvliedende banen. Maar het oogt net te veel als magnetisch kleefzand.

Gelukkig geeft de Spanjaard Cayetano Soto met het nieuwe Alma een sterk vrouwelijk antwoord op de mannelijke oerkracht in The Hunt (2001) van de Amerikaan Robert Battle, nu aangekocht door Introdans. Waar de heren hun stoere lichamen het laten uitschreeuwen, gehuld in lange, openvallende rokken (zwart van buiten, rood van binnen), stralen de zeven dames diepe rust uit door beheerst en synchroon gestalte te geven aan precieze poses met geknakte ledematen. Twee diametraal verschillende, mooie visies op lijfelijke veerkracht.

The Battle

Dans

★★★☆☆

Door Introdans, choreografieën van José Limón, Sidi Larbi Cherkaoui, Robert Battle en Cayetano Soto

27/9, Stadstheater Arnhem. Tournee t/m 4/2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden