Recensie

Intrigerend nieuw album Radiohead verbazingwekkend goed

Op het nieuwe album van Radiohead overheerst vooral een pastoraal geluid. En iedere keer is er weer verbazing, schrijft recensent Gijsbert Kamer.

Beeld ap

De voortekenen waren al goed. Burn The Witch en Daydreaming, twee nieuwe nummers die Radiohead vorige week vrij gaf klonken prachtig, de videoclips oogden al even fraai. De pizzicato strijkers in Burn The Witch, het dromerige pianomotiefje van Daydreaming: onmiskenbaar Radiohead dankzij de kenmerkend hoge, wat huilerige stem van Thom Yorke. En toch ook weer anders.

Pastoraal geluid

A Moon Shaped Pool, dat sinds zondagavond te beluisteren is op streamingdiensten Tidal en Apple Music, en digitaal te koop is op Radioheads eigen amoonshapedpool.com, volgt op het vijf jaar oude The King Of Limbs.

Waar die plaat vooral getypeerd werd door ingewikkelde ritmes en druk drumwerk van Phil Selway, domineert op het nieuwe negende album vooral een pastoraal geluid. Pianospel (al dan niet vol smaakvolle dissonanten), strijkers (buitengewoon knap en spannend gearrangeerd door Jonny Greenwood) en aan de Britse folk van Bert Jansch herinnerende akoestische gitaren, vormen steeds weer nieuwe combinaties die we eigenlijk niet eerder bij Radiohead hoorden.

De elektronica waar Radiohead sinds Kid A (2000) zo dol op is, heeft nu een meer dienstbare rol. Vanaf de eerste noten van Burn The Witch tot de mineurstem van Thom Yorke in True Love Waits ('Just don't leave, don't leave') wordt de luisteraar getrakteerd op de ene wonderlijke muzikale vondst na de andere. Het koortje in Decks Dark, de bloedstollende akoestische gitaren aan het begin van Desert Island Disk, het de sierlijke pianofiguren in Glass Eyes en de ontlading van de strijkers aan het slot van het onmogelijk getitelde Tinker Tailor Soldier Sailor Rich Man Poor Man Beggar Man Thief: iedere keer is er weer verbazing.

Radiohead: A Moon Shaped Pool.

XL Recordings.

Ontroering

Verbazing en bewondering die niet zelden gepaard gaat met ontroering. Om de wonderschone muziek, maar ook om zinnetjes waarvan er bij iedere keer dat je de plaat beluistert meer binnendringen. Er is natuurlijk de wetenschap dat Thom Yorke vorig jaar na 23 jaar scheidde van zijn vrouw Rachel Owen, die maakt dat je regels als 'You've really messed up everything', 'My open heart, an open ravine' en 'And I see you messing me around - I don't want to know', meteen koppelt aan Yorke's persoonlijk welzijn.

Maar dan vergeet je dat Radiohead al veel langer aan de plaat werkte en dat diverse liedjes door de band al jaren live gespeeld worden. De vaak sombere teksten gaan niet alleen over Yorkes welzijn, maar over dat van de hele wereld.

Dat ambigue maakt de plaat des te intrigerender. 'It's too late, the damage is done', zingt Yorke in Daydreaming. 'Don't leave', smeekt hij in True Love Waits maar hij lijkt er zelf niet meer in te geloven. Het is dit liedje dat Radiohead al sinds 1995 (ten tijde van hun tweede album The Bends) live speelt. De nieuwe studio-versie verschilt van de al eerder op I Might Be Wrong (2001) verschenen live-versie. Yorkes akoestische gitaar is vervangen door een piano, die later bijval krijgt van nog meer piano's. Heel fraai is de wisselwerking van dissonante pianotonen met Yorkes wanhopige stem. Na meer dan twintig jaar heeft Radiohead de juiste vorm voor dit liedje gevonden. Een buitengewoon knappe plaat krijgt er de juiste wonderschone apotheose door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden