Verslag Drentse kunstroute

Into Nature: 30 kilometer lange kunstroute langs natuur en cultuur

Into Nature brengt twintig internationale kunstenaars in de Drentse natuur. Een fietstochtje van 30 kilometer voert langs een bronzen zwerfkei, reuzen en een Toetanchamon.

Solid Sky van Alicja Kwade Beeld Harry Cock

Zien ze het? Nee, de ouders die in de schaduw schuilen terwijl hun kinderen op het Drentse hunebed D53 klauteren, slaan geen acht op die ene extra steen. Toch ligt die best prominent op het asfalt, gemarkeerd door zwart-witte paaltjes zodat niemand erover struikelt of tegenaan rijdt. 

Eigenlijk wilde kunstenaar Sarah van Sonsbeeck dit bronzen exemplaar onopvallend toevoegen aan het hunebed om bezoekers uit te dagen goed naar de stenen te kijken. Daarvoor kreeg zij geen toestemming: brons is diefstalgevoelig en daarom zou het hunebed beschadigd kunnen raken, redeneerde de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Een bronzen steen op de weg mocht wel. 

Into Nature heet de tweejaarlijkse manifestatie in Drenthe, dit is de tweede editie die hedendaagse kunst tijdens de zomermaanden de natuur in brengt. Twintig kunstenaars uit de hele wereld doen mee. 

Af en toe ontstaat een clash met de Drentse cultuur. Vlak bij hunebed D53 staat op het Holtingerveld de iets kleinere stapeling van stenen, D54. Daarnaast prijken felgekleurde sculpturen uit Kameroen, ontworpen door kunstenaar Hervé Youmbi, die zich liet inspireren door zogenaamde ‘grafposten’ uit Madagaskar (houten gedecoreerde palen die bij graven worden geplaatst). Die hunebedden, nu vooral in gebruik als speeltoestellen, waren immers ook graven. Wie langer kijkt naar Youmbi’s grafposten, ontdekt visuele grapjes: dat schreeuwende spookgezicht uit de Scream-films, een apestaartje en een Toetanchamon.

Alo alo van Hervé Youmbi Beeld Harry Cock

De artistiek leider van Into Nature, NRC-kunstcriticus en curator Hans den Hartog Jager, viel vorig jaar voor Youmbi’s kunstwerken tijdens een bezoek aan Skulptur Projekte Münster. Een vergelijking ligt voor de hand, die tienjaarlijkse tentoonstelling is een lichtend voorbeeld van wat kunst buiten teweeg kan brengen: in 2017 trok de Duitse studentenstad hiermee 650 duizend bezoekers.

Into Nature begon ambitieus met een eerste editie in 2016. De manifestatie strekte zich uit van Assen naar Haren, net over de grens met de provincie Groningen, met 35 deelnemende kunstenaars. De organisatoren raadden een driedaags bezoek aan, ze verwachtten 25 duizend mensen. Het werden er 12 duizend. Nu is de opzet kleiner en wordt op evenveel bezoekers gerekend. Hans den Hartog Jager, die niet bij de vorige editie betrokken was: ‘Het idee is dit keer dat je in één dag een groot deel van de werken kunt zien. En als je uitgebreider wilt kijken, ga je een weekend. Net als in Münster.’

Dertig kilometer is de fietstocht die langs alle kunstwerken voert. De gekozen locaties zijn bijzonder omdat ze vaak al een combinatie van natuur en cultuur zijn, zoals de hunebedden. Het gaat, net als bij de kleurrijke sculpturen van Youmbi, juist om die tweede indruk, om langer kijken.  

Een locatie met een opvallende geschiedenis is de voormalige tuinbouwschool in Frederiksoord. Hier moesten stadskinderen worden omgeschoold tot boeren, als onderdeel van het project Maatschappij van Weldadigheid’, dat in 1818 werd opgericht om stedelingen aan een nieuw bestaan te helpen. De tuinbouwschool verhuisde in 2009 en ligt er nu vervallen bij. Wie door de kassen loopt, raakt bijna verstrikt in de tentakels van brandnetels en bramen. ‘Elke kunstenaar wilde graag iets voor deze plek maken’, vertelt Den Hartog Jager. Met het team van curatoren koos hij een voorstel van de Amerikaanse kunstenaar Matthew Day Jackson, die uit stukken hout reuzen bouwde. De kunstenaar verfde die zwart, waardoor het lijkt alsof dit de levenloze restanten na een brand zijn –dat past mooi in de tuinbouwruïne.

Om nog eens die vergelijking met Münster te maken, daar groeit een stadscollectie omdat er na elke tentoonstelling kunstwerken achterblijven. Zou dat ook kunnen bij Into Nature, dat steeds op een andere plek in Drenthe opduikt? Den Hartog Jager zou het geweldig vinden als er kunst van deze editie mag blijven: ‘Dan ontstaat een soort spoor van herinneringen door Drenthe. Dat is een financiële kwestie, maar we gaan er zeker over praten.’ Hij denkt meteen aan de schitterende bal van blauwe kwarts die Alicja Kwade in het Sterrebos van Frederiksoord legde en natuurlijk aan de bronzen zwerfkei van Van Sonsbeeck: ‘Die krijg je sowieso met geen mogelijkheid meer uit de grond.’

Into Nature: Out of Darkness, diverse locaties Drenthe, t/m 16/09.

De paden op, de lanen in

Meer kunst buiten:

 Beelden 2018, Landgoed Anningahof, Zwolle
Jaarlijkse tentoonstelling binnen en buiten. In de editie van 2018 kunst van onder anderen Anne Wenzel, Henk Visch en Folkert de Jong. T/M 28/11
-Lustwarande, Park De Oude Warande, Tilburg
Dit jaar is het thema ‘Hybrids’ met tien ‘post-internetkunstenaars’ onder wie Raphaela Vogel, Anne de Vries en Giulia Cenci. T/M 24/09
 11Fountains, Diverse locaties Friesland
Niet tijdelijk, wel buiten én met kans op verkoeling van de elf fonteinen, een project in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018.

Glazen koepels?

Hein Klompmakers van het Hunebedcentrum kondigde eind maart 2016 bij RTV Drenthe aan dat veertien Drentse hunebedden ter bescherming een glazen koepel zouden krijgen. ‘Een drastische maatregel, maar wel een die nodig is.’ Aanleiding voor de 1 april-grap: Hunebedden zijn kwetsbaar en soms slachtoffer van vandalisme. Vooral exemplaar D45 bij Emmen is vaak de klos.

Into Nature 2016

Sacha Bronwasser bezocht Into Nature in 2016: één groot avontuur met internationale grootheden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.