Intiem portret van Fallaci, die zich geheel overgaf aan haar werk

 

Pieter van den Blink

Tegenwoordig moet iedere journalist een merknaam zijn, een fotootje als logo en een hashtag als visitekaartje. Oriana Fallaci (1929-2006) moest niks, maar werd een wereldwijd begrip. Als háár leven en werk niet tot de verbeelding spreken, dan spreekt geen enkele journalist tot de verbeelding. De beeldschone Italiaanse begon als fluwelen maar meedogenloze interviewer van de sterren in Hollywood, ondervroeg vervolgens vrijwel elke persoon die een stempel op de 20ste eeuw heeft gezet (de sjah van Perzië, Kissinger, Kadhafi) en raakte sinds de Vietnamoorlog in de ban van het front, dat ze overal opzocht. Tussendoor nam ze telkens de tijd om een boek te schrijven. Van zo iemand wil je alles lezen. Maar hoe gaat dat? Je leest Een man, haar beroemdste boek; dan stuit je op haar islamofobe en apocalyptische geschriften van na 11 september en je laat de rest zitten. Na het lezen van Oriana, een vrouw krijg je daar spijt van.

Status

Al vroeg in haar carrière introduceerde Fallaci zichzelf in haar verhalen, zodat bijvoorbeeld een vergeefse poging om Marilyn Monroe te spreken toch een goed stuk kon opleveren. Later maakte ze gebruik van haar status. 'I am Oriana Fallaci, you must give me an interview', zei ze tegen de groten der aarden, die prompt tijd voor haar vrijmaakten. Met vaak een botsing van tektonische krachten tot gevolg. De Poolse vakbondsleider en latere president Lech Walesa brieste tijdens een interview: 'U hebt een autoritaire stijl, typisch dictatoriaal, en omdat ik die ook heb, hebben we hier een probleem. Laten we dit afspreken: van nu af aan zal ik aardig tegen u zijn, u zult aardig tegen mij zijn. Anders verscheuren we elkaar, oké?'

Tijdreis

Cristina de Stefano beschrijft overtuigend hoe Fallaci zich volledig overgaf aan haar werk. Met overgave is ook dit boek geschreven en de lezer rest niets anders dan zich op zijn beurt over te geven aan een tijdreis door de 20ste eeuw aan de hand van een grillige Italiaanse tante. Dat die alleen bij haar voornaam wordt aangeduid, versterkt het intieme karakter van dit portret, waarin iedere kritiek op 'Oriana' afwezig is.

Moed vond Fallaci de belangrijkste eigenschap. Misschien was haar carrière alleen het zichtbare deel van een zoektocht naar echte helden, mensen die niet bang zijn om te sterven voor wat ze geloven. Ze toonde zelf ook moed, zowel aan het front als tijdens haar kritische interviews. Wat haar niet lukte, was om naast dat alles een normaal persoonlijk leven te leiden. In haar eigen woorden was zij 'afgestudeerd aan de Sorbonne van de eenzaamheid'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden